گنجور

شمارهٔ ۷۰ - وله ایضاً یمدحه

 
کمال‌الدین اسماعیل
کمال‌الدین اسماعیل » قصاید
 

امروز هر نثار که کمتر زجان بود

نه در خور جلالت این آستان بود

گویم کرامتست ، چو خورشید روشنست

گویم قیامتست ، دلیلش عیان بود

زیرا که بازگشت روان سوی کالبد

چون بازگشت خواجه سوی اصفهان بود

صدرجهان ، نظام شریعت که در جهان

چون آفتاب دولت او کامران بود

ای شرع پروری که گذشت از جناب تو

اقبال هرکجا که بود ایرمان بود

حکم تو عادتیست که نتوان خلاف آن

مهر تو آتشیست که در مغز جان بود

در معرض تجلّی ابکار خاطرات

خجلت همه نسیب گل و گلستان بود

برداشتست رسم تدنّق ز روزگار

بر جود تو ترازو از آن سرگران بود

در ذهن اگر خرد بنگارد مثال تو

لاشک بجای دست و دلش بحر و کان بود

خصمت چو روغن ارچه بر آب افکند سپر

همچون فتیله بر سرش آتش فشان بود

بهر دعا و خدمت تو چرخ نیزه وار

دایم زبان گشاده و بسته میان بود

ما را حکایت از صدف و بحر می کنند

کلک گهرفشان تو چون در بنان بود

برهان قاطعست در ابطال او حسام

در بندگیت هرکه دو دل چون کمان بود

رای تو بشکل برآورد پیش عقل

زان صبح خیره خند دریده دهان بود

ایّام عمر خصم تو زان روی کوتهست

کز سینه تا دهانش تموز و خزان بود

با جان دشمنان تو دارند نسبتی

در سنگ و آهن آتش ازین رو نهان بود

چشم ستاره از مژه جاروب سازدش

بر هر زمین که از سم اسبت نشان بود

ما از هجوم لشکر احداث ایمنیم

تا حزم کار آگه تو دیده بان بود

ما از وصول راتب ارزاق فارغیم

تا کلک ساق بستۀ تو در زمان بود

از آرزوی مدحت تو اهل فضل را

در سینه همچو لاله دلی پر زبان بود

دیدی نهیب شعله در اجزاء سوخته

خشم تو در معاطف دشمن چنان بود

کردیم دل فدیّ نسیم شمالیت

جانرا بهربها که خری رایگان بود

تنگ آمدست جان عدو در حصار تن

بیرون شوش مگر که بسعی سنان بود

صدرا! زچشم زخمی کافتاد غم مخور

دولت که افت خیز بود جاودان بود

در ضمن هر بلای مدرّج سعادتیست

مغز لطیف تعبیه در استخوان بود

مه چون نهار کرد مشارالیه گشت

زر، کوب یافت ، روی شناسیش از آن بود

داند خرت که غایت جاهست و احتشام

آنرا که پادشاه جهان پاسبان بود

لابد چو آسمانش بباید جهان نوشت

آنرا که تکیه گه ز بر آسمان بود

خورشید را نظر بهمه جانبی رسید

اقبال را گذر به همه آشیان بود

بر زر نه از طریق جفا بند می نهند

گوهر نه بهرخاری در ریسمان بود

شمشیر را ز حبس چه بازار بشکند ؟

آینه را چه عیب ز آینه دان بود؟

در نیزه عقده ها سسب سرفرازیست

از بند نیشکر نه غرض امتحان بود

بر سر و تخته بند چه نقص آورد پدید؟

بر آب سلسله چه زیان چون روان بود؟

باشد که درگرفت نوازند چنگ را

باری نوای او ز خوشی دلستان بود

گل دسته بسته بوسه رباید ز دلبران

با خار همبرست چون در بوستان بود

پایاب بهر را چه مضرّت زلنگرست ؟

یا کعبه را زحلقه چه سود و زیان بود؟

تقیید مصحف از پی تعظیم شأن اوست

تشدید بر حروف نه بهر هوان بود

بر پای باز، بند ملوکست گه گهی

زان جای او همیشه زبر دستشان بود

دیریست تا برابری زر همی کند

آهن از این شرف که ، چو آخر زمان بود

او را چنان بلند شد دست اقتدار

کوپای بوس خواجۀ صاحب قرآن بود

بی سایۀ رکاب تو احوال بندگان

محتاج شرح نیست که خود برچه سان بود

آنجا که آفتاب شریعت گرفته شد

تاریکی جهان همه تأثیر آن بود

در حضرتت که راحت جانهاست خلق را

از محنت گذشته فغان این زمان بود

کان آهنی کز آتش سوزنده تاب خورد

آن لحظه کاندر آب شود با فغان بود

دست سپهر پیر چه کارست بر شکست

جایی که پایمردی بخت جوان بود

صیت تو بس مسافر و حکم تو بس روان

تو همچو قطب باش که بر یک مکان بود

تا ساز خوب رویان در صفّ دلبری

گیسو و ابروان ، چو کند و کمان بود

جاوید زی که با تو برون کرد از دماغ

آن سرکشی که عادت و رسم جهان بود

در ظلّ پادشاه شریعت بکام دل

بررغم آنکه دشمن این خاندان بود

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: سیاوش جعفری | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

کانال رسمی گنجور در تلگرام