شده است چشم تو همدست زلف در تسخیر
دو حلقهٔ دگر افزوده ای بر این زنجیر
ز صحن باغ برون آمدی قبا گلگون
چو خار رنگ گلت گشته است دامنگیر
طبیعتت بهوای بهار می ماند
هزار گونه بیابد به هر نفس تغییر
چه الفت است که هرگز جدا نمی گردد
دلم ز زلف تو مانند دانه از زنمجیر
به بزم وصل تو دل راه ناله را گم کمرد
خموش ماند ز حیرت چو بلبل تصویر
چسان ز ضعف قدم در ره تو بردارم
که نقش پا کندم کار حلقهٔ زنجیر
کند به پردهٔ چشمم همیشه دست خیال
شبیه روی تو با خامهٔ مژه، تصویر
ز هجر سلسلهٔ زلف او رسد شب و روز
به گوش من ز دل آواز نالهٔ زنجیر
خدیو کشور آگاهیم به کسوت فقر
کلاه کهکهی ام تاج و پوست تخت سریر
ز خویشتن بطلب هر چه خاطرت خواهد
قدم برون منه از خویش و گرد عالم گیر
بود چو مهر جهان زیردست مرتبه اش
اگر قلمرو دل را کسی کند تسخیر
خراب باد دلی کز غم تو بگریزد
که هست خانهٔ دل را شکستگی تعمیر
بریده باد خدایا دو دست بیدردی
که نیست ناخن او شمع داغ را گلگیر
جنون سرشته دلم پیش از دم ایجاد
چنان ز شوق تو دیوانه بود و بی تدبیر
که از فضای وجود و عدم برون می رفت
به دست عشق نمی بود اگر سر زنجیر
کسی که کشتهٔ بیداد اوست می داند
که همدم دم عیسی بود دم شمشیر
زتیره بختی اگر شکوه سر کنم ترسم
که همچو خامه بیالایدم زبان با قیر
زدرد عشق تو گر نکته ای کنم انشا
زبان خامه بنالد بحال من ز صریر
ببزم وصل تو از درد هجر می نالم
که موج اشک به پای نگاه شد زنجیر
ز آسمان بلا سنگ جور می بارد
سبو صفت سر خود را به هر دو دست بگیر
مباد گرم تپیدن شوی ز بیتابی
برنگ شعله ز آسیب صرصر تقدیر
درآ چو شمع فروزان به پردهٔ فاننوس
به زیر دامن حفظ خدیو کشور گیر
امام دنیی و عقبی محمد باقر
که طفل مکتب تدبیر اوست عالم پیر
براه روشن دین تو هر که رهرو گشت
به رنگ آینه شد نقش پاش عکس پذیر
شود ز فیض صفات سحاب جود تو سبز
به رنگ شهپر طوطی زبانم از تقریر
زبیم هیبت امر تو زود برگردد
زند جلالت اگر بانگ نهی بر تقدیر
ز چنگ مرگ مقدر برون تواند جست
نویسی ار تو به ایام عمر کس توفیر
هلال سایهٔ نعل سمند برق تکت
بود غبار سم توسن تو مهر منیر
ز تیغ شعله نژاد تو گر سخن گویم
زبان زبانهٔ آتش شود گه تقریر
به پشت گرمی حفظ تو آهوان شب تار
روند بر اثر روشنی دیدهٔ شیر
بهار فیض شود گر کند هواداری
نسیم خلق خوش تو به غنچهٔ تصویر
قدم ز بیشه برون گر نهد پی نخجیر
کند مهابت عدل تو پی به ناخن شیر
زهی شجاعت و غیرت که فتح و نصرت را
اسیر کرده به زنجیر جوهر شمشیر
زهی هنر که رباید ز خصم در پیکار
زحلقه های زره شست نیزه اش زهگیر
بسان موج بپیچد زبان طعن عدو
اگر ز جوهر شمشیر او کند تقریر
به رنگ برگ خزان دیدهٔ چنار به خاک
ز هیبتش فتد از شاخ دست پنجهٔ شیر
هزار پیکان از شست قدرتش در رزم
نشسته در دل دشمن چو دانه در زنجیر
کجاست قوت پرواز روح خصم ترا
اگر نه بال و پر قوتش شود پر تیر
تو آفتاب و بود توسن کبود تو چرخ
به دست مهر هلالی است در کفت شمشیر
به هر مصاف که سر خیل پر دلان باشی
نوای فتح تو گردد بلند از نی تیر
همای تیر تو هنگام رزم بنشیند
در استخوان عدویت چو شست در زهگیر
به روز معرکه رزقی نمی خورد جز گرز
چرا ز جان نشود خصم کینه جوی تو سیر
تو آفتابی و من شبنمم، وجود مرا
به پشت گرمی احسان زخاک ره برگیر
امیدم آنکه به کشت امید بدخواهت
به جای باران بارد شرر ز ابر مطیر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در وصف حضرت امام محمد باقر (ع) به ستایش شخصیت و ویژگیهای بینظیر ایشان میپردازد. شاعر با بهرهگیری از تصویرسازیهای رنگین، به توصیف جمال و مقام امام و تأثیر او بر دلهای مؤمنان میپردازد. او از عشق و وابستگی خود به امام میگوید و حالاتی همچون غم هجر و شوق وصال را بیان میکند. همچنین، بر پیروزیها و دلاوریهای حضرت تأکید شده و به راهنماییهای ایشان در دین و دنیای اخلاقی اشاره میشود. در نهایت، شاعر از امید به فیض و رحمت امام صحبت میکند و آرزوی پیوستگی به ایشان را در دل دارد.
هوش مصنوعی: چشم تو با زلفت همدست شده تا دلها را اسیر کند. گویی دو چشمت دو حلقهٔ تازه است که بر زنجیر زلف افزودهای.
هوش مصنوعی: با قبای سرخرنگ از باغ بیرون آمدی. گویی رنگ گل مانند خار به دامنت چسبیده و از تو جدا نمیشود.
هوش مصنوعی: خوی تو به هوای بهار میماند که هر لحظه به هزار گونه دگرگون میشود. منظور بیثباتی و تلوّن مزاج معشوق است.
هوش مصنوعی: این چه انسی است که دلم هرگز از زلف تو جدا نمیشود، همانگونه که حلقه از زنجیر جدا نمیشود.
هوش مصنوعی: در مجلس وصال تو دلم راه ناله را گم کرد. از حیرت، مانند بلبلی که نقاشی شده، خاموش ماند.
هوش مصنوعی: از شدت ناتوانی چگونه در راه تو قدم بردارم، وقتی جای پای خودم مانند حلقهٔ زنجیر پایم را میبندد؟
هوش مصنوعی: خیال تو همیشه با قلمِ مژگان، چهرهٔ تو را بر پردهٔ چشمم نقش میکند.
هوش مصنوعی: در دوری از زنجیرِ زلف او، شب و روز صدای نالهٔ زنجیر از دلم به گوشم میرسد. دلم مانند دیوانهٔ زنجیری مینالد.
هوش مصنوعی: در جامهٔ درویشی، فرمانروای سرزمین آگاهیام. کلاه درویشیام تاج من است و پوستِ درویشی تخت پادشاهیام.
هوش مصنوعی: هرچه دلت میخواهد در درون خود بجوی. از خود بیرون مرو و سیر جهان را در درون خویش انجام بده.
هوش مصنوعی: اگر کسی سرزمین دل را فتح کند، جهان مانند خورشید زیر دست مقام او خواهد بود.
هوش مصنوعی: ویران باد دلی که از غم تو بگریزد، زیرا آبادانی خانهٔ دل در شکستگی آن است.
هوش مصنوعی: خدایا، دو دست آدم بیدرد بریده باد که ناخنش داغ دل را نمیخراشد، چنانکه گلگیر فتیلهٔ شمع را میچیند و آن را فروزانتر میکند.
هوش مصنوعی: دلم که سرشتش با جنون آمیخته بود، پیش از آفرینش هم از اشتیاق تو چنان دیوانه و بیاختیار بود که…
هوش مصنوعی: …اگر سر زنجیرش در دست عشق نبود، از گسترهٔ هستی و نیستی هم بیرون میرفت.
هوش مصنوعی: کسی که کشتهٔ ستم معشوق است میداند که لبهٔ شمشیر او همدم دم عیسی است. یعنی کشته شدن به دست او زندگیبخش است.
هوش مصنوعی: اگر از سیاهبختی خود شکایت آغاز کنم، میترسم زبانم مانند قلم به قیر و سیاهی آلوده شود.
هوش مصنوعی: اگر از درد عشق تو نکتهای بنویسم، زبان قلم با صدای خشخش خود بر حال من ناله خواهد کرد.
هوش مصنوعی: در مجلس وصال تو هم از درد هجران مینالم، زیرا موج اشک مانند زنجیری پای نگاهم را بسته و نمیگذارد تو را ببینم.
هوش مصنوعی: از آسمانِ بلا سنگ ستم میبارد. مانند سبو، سرت را با هر دو دست نگه دار و از آن محافظت کن.
هوش مصنوعی: مبادا از بیتابی، مانند شعلهای که از تندباد تقدیر آسیب میبیند، به لرزه و تپیدن بیفتی.
هوش مصنوعی: مانند شمعی فروزان که در فانوس پناه میگیرد، به پناه بیا و زیر دامن حمایت آن فرمانروای جهانگیر جای بگیر. این بیت مقدمهٔ گریز به ستایش امام است.
هوش مصنوعی: پیشوای دنیا و آخرت، امام محمد باقر است؛ کسی که جهانِ کهنسال در برابر تدبیر و دانش او مانند کودکی است که در مکتبش درس میآموزد.
هوش مصنوعی: هر کس در راه روشن دین تو گام بردارد، جای پایش مانند آینه روشن میشود و نور را بازمیتاباند؛ یعنی پیرو تو خود نورانی و راهنما میشود.
هوش مصنوعی: از فیض صفات تو که مانند ابرِ بخشنده است، زبان من هنگام سخن گفتن مانند پر طوطی سبز و شیرینگفتار میشود.
هوش مصنوعی: اگر شکوه تو بر تقدیر بانگ بازدارنده بزند، تقدیر از ترس هیبت فرمان تو بیدرنگ بازمیگردد.
هوش مصنوعی: اگر تو بر روزهای عمر کسی افزایش بنویسی، او میتواند از چنگ مرگِ مقدّر رهایی یابد.
هوش مصنوعی: ماه نو سایهٔ نعلِ اسب برقآسای توست و خورشید درخشان، گرد سمِ اسب تو.
هوش مصنوعی: اگر از شمشیر شعلهگون تو سخن بگویم، زبانم هنگام گفتن به زبانهٔ آتش بدل میشود.
هوش مصنوعی: آهوان در شب تاریک به پشتگرمی حمایت تو بیهراس در پی روشنی چشم شیر راه میروند؛ یعنی در پناه تو ضعیف از قوی نمیترسد.
هوش مصنوعی: اگر نسیم خوی خوش تو حتی به غنچهٔ نقاشیشده مهر بورزد، آن غنچه به بهارِ فیض و شکوفایی بدل میشود.
هوش مصنوعی: اگر شیر برای شکار از بیشه بیرون آید، هیبت عدالت تو پیِ ناخنهایش را میبُرد و او را از آزار ناتوان میکند.
هوش مصنوعی: آفرین بر چنین دلیری و غیرتی که پیروزی و نصرت را با زنجیرِ نقشهای تیغ شمشیرش اسیر کرده است.
هوش مصنوعی: آفرین بر چنین هنری که در نبرد، سرِ نیزهاش از میان حلقههای زره دشمن، انگشتانهٔ کمانگیری او را میرباید؛ کنایه از چیرهدستی و دقت شگفت در جنگ.
هوش مصنوعی: اگر دشمن بخواهد از نقش و جوهر شمشیر او سخن بگوید، زبانِ بدگوی او از ترس مانند موج به هم میپیچد و درمیماند.
هوش مصنوعی: از هیبت او پنجهٔ شیر مانند برگ پاییزدیدهٔ چنار از شاخهٔ دست جدا میشود و بر خاک میافتد.
هوش مصنوعی: در جنگ، هزاران پیکان از کمانِ قدرت او پشت سر هم در دل دشمن جای میگیرند، مانند دانههایی که در رشتهای به ردیف نشستهاند.
هوش مصنوعی: جان دشمن تو کجا توان پرواز و گریز دارد، مگر آنکه پر تیر تو بال و پرش شود؛ یعنی تنها تیر تو جانش را از تن بیرون میبرد.
هوش مصنوعی: تو خورشیدی و اسب کبودرنگت آسمان است، و شمشیر در دست تو مانند هلالی است در دست خورشید.
هوش مصنوعی: در هر نبردی که پیشوای دلیران باشی، نغمهٔ پیروزی تو از نیِ تیرت بلند میشود.
هوش مصنوعی: تیر تو که چون هماست، هنگام نبرد در استخوان دشمنت چنان محکم مینشیند که انگشت شست در انگشتانهٔ کمانگیری.
هوش مصنوعی: دشمن کینهجوی تو در روز نبرد خوراکی جز ضربهٔ گرز نمیخورد؛ پس چرا از جان سیر نشود؟ (بازی با «سیر» به معنای سیر شدن از غذا و بیزار شدن از زندگی).
هوش مصنوعی: تو خورشیدی و من شبنم؛ با گرمای احسانت وجود ناچیز مرا از خاک راه برکش و بالا ببر، چنانکه خورشید شبنم را برمیکشد.
هوش مصنوعی: آرزوی من این است که بر کشتزار امید بدخواه تو، ابر بارانزا بهجای باران، شرارهٔ آتش ببارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همی بکشتی تا در عدو نماند شجاع
همی بدادی تا در ولی نماند فقیر
بسا کسا که برهست و فَرَخشه بر خوانش
بسا کسا که جوین نان همی نیابد سیر
مبادرت کن و خامُش مباش چندینا
[...]
خَلَق شود ز نشست دراز حلت مرد
که گنده گردد چون دیر ماند آب غدیر ...
همی گرست و همی نرگسانش لاله گداخت
به زیر لالهٔ بگداخته نهفته زریر ...
شبی چگونه؛ شبی آفریده از پولاد
[...]
نگر به لاله و طبع بهار رنگ پذیر
یکی برنگ عقیق و دگر ببوی عبیر
چو جعد زلف بتان شاخهای بید و خوید
یکی همه زره است و دگر همه زنجیر
درخت و دشت مگر خواستند خلعت زا بر
[...]
بتی که راستی از قد او رباید تیر
بتیر غمزه ز گردون فرود آرد تیر
نه سیب سرخ بود با رخان او مر مهر
نه با درنگ بود چون رخان من مه تیر
ز خواب دیده پر آب من ندارد بهر
[...]
بهست قامت و دیدار آن بت کشمیر
یکی ز سرو بلند و یکی ز بدر منیر
بتی که هست رخ و زلف او به رنگ و به بوی
یکی شبیه عقیق و یکی بسان عبیر
دل و برش به چه ماند به سختی و نرمی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.