نیکی به خلق چرخ زبرجد نمی کند
الحق چو نیک مینگری بد نمی کند
هر کس مثال آینه صافست طینتش
هرگز به روی خلق خوش آمد نمی کند
بادا زبان زبانهٔ آتش بکام او
آن کس که ذکر آل محمد (ص) نمی کند
بالفرض سرو گلشن اگر هم روان شود
مانند مصرع قدت آمد نمی کند
حدی مقرر است جفاهای ناز را
کس جور با دلی چو تو بی حد نمی کند
آن دل که گشته اینه از مصقل رضا
خوب از بد آنچه روی دهد رد نمی کند
جویا بدی ز نفس شرارت نهاد ماست
ذاتی که خیر محض بود بد نمی کند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با این سخن آغاز میشود که آسمان به مردم نیکی نمیکند، ولی بدکار هم نیست. شاعر سپس از راستیِ دلِ آینهوار و پذیرفتنِ خوب و بد با رضا سخن میگوید و در میانه به ستایش خاندان پیامبر و وصف قامت و جفای معشوق میپردازد. در بیت پایانی نتیجه میگیرد که بدی از نفسِ شرور خودِ ماست و ذاتِ خیرِ محض بدی نمیکند. به این ترتیب سخنِ بیت نخست کامل میشود. ،
هوش مصنوعی: آسمانِ سبزفام به مردم نیکی نمیکند، اما اگر درست بنگری، در این کار بد و ناروا نمیکند. یعنی گناه از خودِ مردم است که شایستهٔ نیکی نیستند.
هوش مصنوعی: هر کس سرشتش مانند آینه پاک و روشن باشد، هرگز در برابر مردم چاپلوسی نمیکند و همانگونه که هستند راستش را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: هر کس که از خاندان پیامبر (ص) یاد نمیکند، زبانش در دهانش شعلهٔ آتش باد. این بیت نفرینی بر کسی است که از خاندان پیامبر یاد نمیکند.
هوش مصنوعی: اگر فرض کنیم سروِ باغ هم به راه افتد، باز روانی و خوشخرامیِ قامت تو را که چون مصرعی موزون است ندارد. «آمد» هم به معنای آمدن است و هم به معنای روانی و جوشیدگیِ طبیعی شعر.
هوش مصنوعی: ستمهایی که از ناز معشوق برمیخیزد اندازهای دارد، ولی هیچکس مانند تو بیاندازه به دل عاشق ستم نمیکند.
هوش مصنوعی: دلی که با صیقلِ رضا و خشنودی به تقدیر مانند آینه روشن شده باشد، هر خوب و بدی را که پیش آید میپذیرد و رد نمیکند، همچنان که آینه هر چیزی را در خود نشان میدهد.
هوش مصنوعی: جویا، بدی از نفسِ ماست که سرشتش شرارت است. آن ذاتی که سراسر خیر است بدی نمیکند، پس نباید بدی را به او نسبت داد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.