بتی که رشک لب لعل او برد عیسی
ز خط دمیدنش افتاده کار با موسی
ز جور خط شده تاریتر از دل فرعون
رخی که بود درخشانتر از کف موسی
رخش به زیر خط اندر چنانکه پنداری
درون کسوت مجنون نهان شود لیلی
چو قلب شیر بود ریش چون ز صورت رست
ز آدمی برمند اهل درد ازین معنی
ولی نگار سزد نوخط و سهیقامت
که پاکباز و حقیقتشناس نیست صبی
چه مایه خون که من از دست کودکی خوردم
که مینداشت ممیز نفاق را ز وفی
من از شراب سرودم سخن وی از جلاب
من از ثریا کردم حدیث و او ز ثری
چو تربیت شد رفت و بر حریفان خفت
چنانکه عمر ابد در فراش مرگ فجی
کنون ز بالغ و نابالغ بتان دل من
چنان رمیده که سبحان ربی الاعلی
ولی تغزل باز از پوشان اولی است
به مدح آصف جم مرتبت حسینقلی
وزیرِ عادلِ باذل بزرگِ کوچکدل
که بر زمانه فشاند آستین استغنی
ز کلک اوست همان خاصیت به پیکر ملک
که از دعای مسیحا به قالب موتی
ستاره سوخته خصم از شکوهش آن بیند
که از طلوع ملمع سهیل تخم زنی
ای آن وزیر ابوذرجمهر چهر که ماند
به دور عدل تو بر طاق شهرت کسری
هنوز این قدم اولین دولت توست
کجاست تا که برآید به غایت القصوی
بمان که تا بزند شه به عون خامه تو
به مرز کاشغر اندر همای سایه لوی
امید گاها ده سال رفت کز یک بار
فزون بیزد نیامد محمد بن علی
چرا که یزدان داند که یزدیان از بخل
برای دنیا هر دم دهند صد عقبی
از این گذشته که بخل اقتضای این مُلک است
خدات حفظ کند زین طبیعت مسری
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و شیرینی الفاظ میپردازد و در آن مفاهیمی چون عشق، زیبایی، و قداست به تصویر کشیده شده است. شاعر از زیباییهای خاص شخصیتها و تاثیر آنها بر دنیای اطرافشان صحبت میکند و از عشق و شور و شوق در دل انسانها میگوید. همچنین، به وزیر عادل و خصوصیات برجسته او اشاره میکند و بر اهمیت عدالت و فضیلت در حکومت تاکید مینماید. در پایان، دعایی برای حفظ از بخل و طبیعت ناپسند مطرح میشود. این شعر به طور کلی حول محور زیبایی، عشق و فضیلت میچرخد.
هوش مصنوعی: آن لبی که به رنگ لعل و زیباست، باعث حسادت عیسی میشود و از خطی که بر آن دمیده شده، کار موسی نیز تحت تأثیر قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: از ظلم و ستم، حالتی به وجود آمده است که دل فرعون را هم تحت تأثیر قرار میدهد، در حالی که چهرهای که به زیبایی و درخشانی چهره موسی مشهور است، دچار تیرگی و زشتی شده است.
هوش مصنوعی: اسب زیبا و پر توان به آرامی در زیر خط حرکت میکند، گویی که در لباس مجنون، لیلی پنهان شده است.
هوش مصنوعی: وقتی قلب کسی مانند دل شیر قوی و شجاع باشد، نشان میدهد که او از شکل و قیافه ظاهری فراتر رفته و به عمق احساسات و دردها دست پیدا کرده است. اهل درد و رنج از این موضوع به خوبی آگاه هستند.
هوش مصنوعی: ولی زیبای من سزاوار است که نوشتار و قامتش زیبا باشد، زیرا کسی که به درستی و حقیقت پی برده، نباید بیتوجه باشد.
هوش مصنوعی: من به خاطر پردهپوشی و نفاقی که از یک کودک سر زد، بسیار رنج و درد کشیدم.
هوش مصنوعی: من درباره شراب شعر میگویم و او درباره خوشبوها سخن میگوید. من از ستارههای بلند صحبت میکنم و او از زمین و امور دنیوی.
هوش مصنوعی: هنگامی که تربیت یافته است، به گونهای رفتار میکند که مانند کسی است که همیشه در حال خواب و آرامش است، حتی اگر مرگ به شکل ناگهانی و هولناکی به سراغش بیاید.
هوش مصنوعی: در حال حاضر، دل من به خاطر معشوقانی که هم بالغ و هم نابالغ هستند، به شدت پریشان و ناآرام شده است. این وضعیت به قدری شدید است که فقط میتوانم به ستایش خداوند بپردازم.
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به نظم و شعر درباره شخصیتها و ویژگیهای آصف جم، که به مقام و منزلت بالایی دست یافته است، میپردازد. او به زیبایی و تاثیر هنر شعر اشاره میکند و نشان میدهد که تغزل (شعر عاشقانه) به نوعی از ستایش و مدح تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: وزیری که عادل و بزرگوار است، اما دلش کوچک است و به راحتی از خودش مایه میگذارد، قدرتش را صرفا برای نمایش در برابر دنیا به کار میبرد.
هوش مصنوعی: از قلم او همان ویژگی به وجود آمده که از دعاهای مسیحا به جسم مرده زندگی بخشیده میشود.
هوش مصنوعی: ستارهای که سوخته و خاموش شده، از عظمت و زیبایی خود میبیند که مانند طلوع روشن و درخشان ستاره سهیل، نشانهای برای زندگی و زایش دوباره است.
هوش مصنوعی: ای وزیر بزرگ، ای کسی که چهرهات در دورانی که عدل و انصاف تو حاکم بود، بر بالاترین مرتبه شهرت و اعتبار قرار داشت.
هوش مصنوعی: این هنوز نخستین مرحله از موفقیت تو است، پس کجا ممکن است به اوج و بالاترین حد برسد؟
هوش مصنوعی: بمان تا اینکه پادشاه به کمک قلم تو در مرز کاشغر پرندهای زیبا به پرواز درآورد.
هوش مصنوعی: امید به اینکه پس از مدتها انتظار، به نتیجهای برسیم، گاهی فراتر از ده سال به طول میانجامد، اما در نهایت ممکن است یکبار از آن انتظار به ثمر برسد و واقعاً محقق شود.
هوش مصنوعی: زیرا خداوند میداند که انسانها به خاطر دنیا و دوری از فقر، هر لحظه آمادهاند که به دیگران حسادت ورزند و از محبت و بخشش دریغ کنند.
هوش مصنوعی: بنا بر واقعیتها، بخل و خودخواهی در این دنیا امر طبیعی و رایجی است. خداوند تو را از این ویژگی مضر محفوظ بدارد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مشوشست دلم از کرشمهٔ سلمی
چنان که خاطر مجنون ز طرهٔ لیلی
چو گل شکر دهیم درد دل شود تسکین
چو ترش روی شوی وارهانی از صفری
به غنچهٔ تو شکر خنده نشانهٔ باده
[...]
فغان از آن دو سیه زلف و غمزگان که همی
بدین زره ببری و بدان ز ره ببری
چه چیز بهتر و نیکوتر است در دنیی؟
سپاه نی ملکی نی ضیاع نی رمه نی
سخن شریفتر و بهتر است سوی حکیم
ز هرچه هست در این ره گذار بیمعنی
بدین سخن شدهای تو رئیس جانوران
[...]
مشوش است دلم از کرشمه سلمی
چنانکه خاطر مجنون ز طره لیلی
چو گل شکر دهیم در دل شود تسکین
چو ترش روی شوی وارهانی از صفری
بغنچه تو شکر خنده نشئه باده
[...]
فراخت رایت ملک و ملک به علیین
کفایت ثقت الملک طاهربن علی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.