ز جوش باده چو گرددترانه گو لب خم
درآن ترانه کنم صوفیانه خود را گم
چو آن ترانه ام از خویشتن تهی سازد
عجب مدار چو پیمانه گر جهم در خم
تو گنج حسنی و گرد تو اژدهای فلک
به قصد پاس تو زاغیار سرنهاده به دم
به راه رخش تو سر پر خمار افتاده
بود خمار مرا بشکند به کاسه سم
اگر فروغ جمالت رسد به صبح نخست
فراغتی بود آفاق را ز صبح دوم
تویی به لطف پری بل کزان لطیفتری
که داد جلوه خدایت به صورت مردم
به رشح خامه جامی نظرگشا کاینجاست
که سر همی زند از نیم قطره صد قلزم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با تصویر جوشیدن باده در خم آغاز میشود. شاعر با شنیدن آوای آن، مانند صوفیان در سماع، از خود بیخود میشود و میخواهد در خم فرو رود. سپس به وصف معشوق میپردازد: او گنجی است که آسمان چون اژدها پاسبانش است، سم اسبش خمار عاشق را میشکند، روشنیاش جای صبح را میگیرد و از پری لطیفتر است. در پایان جامی از قلم خود میبالد که از نیم قطرهاش صد دریا معنا برمیخیزد.
هوش مصنوعی: وقتی باده در خم به جوش میآید و از لب خم صدایی چون ترانه برمیخیزد، من در آن ترانه مانند صوفیان در سماع، خود را از یاد میبرم.
هوش مصنوعی: وقتی آن ترانه مرا از خودی خالی کند، تعجب نکن اگر مانند پیمانهای که در خم فرو میبرند، خودم را در خم بیندازم. یعنی بیخود از خود، یکسره در باده و مستی غرق میشوم.
هوش مصنوعی: تو گنج زیبایی هستی و آسمانِ گردنده مانند اژدهایی دور تو حلقه زده است. این اژدها سرش را بر دمش نهاده تا تو را از بیگانگان نگاه دارد، چنانکه اژدها گرد گنج حلقه میزند.
هوش مصنوعی: سرِ پرخمار من بر سر راه اسب تو افتاده است. شاید سم اسبت که به کاسه میماند، خمار مرا بشکند، همانگونه که خمار را با کاسهٔ شراب میشکنند.
هوش مصنوعی: اگر پرتو زیبایی تو به صبح نخست (صبح کاذب) برسد، جهان دیگر به صبح دوم (صبح صادق) نیازی نخواهد داشت، زیرا روشنی تو کافی است.
هوش مصنوعی: تو در لطافت مانند پری هستی، بلکه از پری هم لطیفتری، زیرا خداوند این لطافت را در چهرهٔ انسان جلوه داده است.
هوش مصنوعی: به قطرههایی که از قلم جامی میتراود با دقت نگاه کن، زیرا در اینجا از نیم قطره صد دریا پدید میآید. یعنی سخن اندک او معنایی بیکران دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چه جویی آن ادبی که آن ادب ندارد نام
چه گویی آن سخنی که آن سخن ندارد چم
دژم شدهست مرا جان از آن دو چشم دژم
بخم شدهست مرا پشت از آن دو زلف بخم
لبم چو خاک درو باد سرد خواسته شد
دلم بر آتش وز دیده گشته وادی زم
مشعبد است غم عشق هر کجا باشد
[...]
همی روم سوی معشوق با بهار بهم
مرا بدین سفر اندر ،چه انده ست و چه غم
همه جهان را سر تا بسر بهار یکیست
بهار من دو شود چون رسم به روی صنم
مرا بتیست که بر روی او به آذرماه
[...]
خلاف بود همیشه میان تیغ و قلم
کنون به بخت ملک متفق شدند به هم
چگونه کلک که بر دشمنان و بر یاران
از اوست راحت و محنت از اوست شادی و غم
ضعیف جسم و تن خصم از او شده است ضعیف
[...]
بخواست کاغذ و برداشت آن نگار قلم
مثل صورت خود را برو کشید رقم
چنان نگاشت تو گفتی که کاغذ آینه بود
پدید گشت در او روی آن بدیع صنم
قلم چو صورت او دید شد بر او عاشق
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.