به طرف باغ عجب دلکش است سایه بید
که لمعه لمعه درخشد ازان میان خورشید
زنند چشمکت آن لمعه ها ز جنبش باد
که خیز دیده عبرت گشا به لاله و خید
به لاله بین که چه سان داغ بر جگر دارد
که نیست ساغر عشرت به دست او جاوید
به خید بین که فکنده پلاس ماتم خویش
که خواهدش به خزان طی شدن بساط امید
ز تاج نرگس و تخت گلم به یاد آمد
زوال افسر پرویز و مسند جمشید
نوای مرغ خزان دیده چیست موسم گل
دهد به وصل پس از محنت فراق نوید
کنید یاد ز جاوید فرقتی که مراست
خدای را چو نوای نوید او شنوید
خوش است صورت و معنی به وفق یکدیگر
چو نامه تو سیه شد چه سود جامه سفید
صریر کلک تو جامی اگر به چرخ رسد
ز رشک مزمر خود بر زمین زند ناهید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر از تماشای باغ و سایهٔ بید و نور خورشید آغاز میکند و لاله و سبزه را نشانهٔ ناپایداری شادی میبیند که به یاد زوال شکوه پرویز و جمشید میاندازد. سپس میان مژدهٔ وصال پس از خزان برای پرنده و جدایی همیشگی خود تقابل میگذارد. در پایان بر هماهنگی ظاهر و باطن و بیارزشی جامهٔ سفید با نامهٔ سیاه تأکید میکند و با ستایش نوای قلم خود غزل را میبندد.
هوش مصنوعی: در کنار باغ، سایهٔ درخت بید بسیار دلانگیز است، زیرا خورشید از لابهلای شاخههایش لکهلکه میدرخشد.
هوش مصنوعی: آن لکههای نور با جنبش باد به تو چشمک میزنند و میگویند: برخیز و با چشم عبرتبین به لاله و سبزهٔ نورسته بنگر.
هوش مصنوعی: به لاله بنگر که چگونه داغی بر دل دارد، چون میداند جام شادیاش همیشه در دستش نمیماند.
هوش مصنوعی: به سبزهٔ نورسته بنگر که گویی جامهٔ ماتم خود را گسترده است، زیرا میداند در پاییز بساط امیدش برچیده خواهد شد.
هوش مصنوعی: تاجِ نرگس و تختِ گل مرا به یاد از میان رفتن تاج خسروپرویز و تخت جمشید انداخت؛ یعنی شکوه جهان، چه گل و چه شاه، ناپایدار است.
هوش مصنوعی: آواز پرندهای که پاییز را پشت سر گذاشته در فصل گل چه معنایی دارد؟ این است که پس از رنج جدایی، مژدهٔ وصال میدهد.
هوش مصنوعی: شما را به خدا، هرگاه آواز مژدهبخش آن پرنده را شنیدید، از جدایی همیشگیِ من یاد کنید که مرا وصالی در پی نیست.
هوش مصنوعی: ظاهر و باطن آنگاه نیکوست که با هم سازگار باشند؛ وقتی نامهٔ اعمالت سیاه است، پوشیدن جامهٔ سفید پارسایی چه سودی دارد؟
هوش مصنوعی: ای جامی، اگر صدای قلم تو به آسمان برسد، ناهید (زهره، نوازندهٔ فلک) از حسادت ساز بادی خود را بر زمین میکوبد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دریغ! مدحت چون زر و آبدار غزل
که چابکیش نیاید همی به لفظ پدیذ
اساس طبع ثنایست، بل قویتر ازآن
ز آلت سخن آمد همی همه مانیذ
جهان گواست مر او را که در جهان ملک است
بزرگوار و سزاوار نصرت و تأیید
بداد نعمت و بس شاکرست در نعمت
بر این دو باشد سلطان و تخت را تأبید
دو دیدهٔ من و از دیده اشکِ دیدهٔ من
میانِ دیده و مژگان ستارهوار پدید
به جَزع ماند یک بر دگر سپید و سیاه
به رشته کرده همه گرد جَزع مروارید
نگار من چو ز من صلح دید و جنگ ندید
حدیث جنگ به یک سو نهاد و صلح گزید
عتابها ز پس افکند و صلح پیش آورد
حدیث حاسد نشنید و زان من بشنید
چو من فراز کشیدم بخویشتن لب او
[...]
هزار خرمی اندر زمانه گشت پدید
هزار مژده ز سعد فلک به ملک رسید
که شاه شرق ملک ارسلان بن مسعود
عزیز خود را اندر هزار ناز بدید
سپهر قدری شاهی که وهم آدمیان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.