می فزایی خط مشکین عارض چون سیم را
می کشی بر صفحه امید حرف بیم را
روی تو در احسن التقویم اگر دیدی حکیم
کی نهادی ز آفتاب و مه رقم تقویم را
کشور خوبی مسلم شد تو را در گوش کش
حلقه خدمت سرافرازان هفت اقلیم را
عاشقان را خاک پای خود کنی هر دم خطاب
با فرودستان ز حد بیرون مبر تعظیم را
گر حسود از فتنه آتش زد جهان را باک نیست
آتش نمرود گلزار آمد ابراهیم را
حکمت آموز دل پاکت سروش غیب بس
گو معلم برشکن هنگامه تعلیم را
تیغ می رانی که جامی نقد جان تسلیم کن
هر چه فرمایی به جان استاده ام تسلیم را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش معشوقی زیبارو و پاکدل است که خط تازهرسته بر رخسارش بیم عاشقان را برانگیخته است. شاعر با بازیهای لفظی و تلمیح به «احسن التقویم» و داستان ابراهیم و آتش نمرود، او را فرمانروای کشور زیبایی و بینیاز از آموزگار میخواند. در پایان، جامی خود را در برابر شمشیر او یکسره تسلیم و آمادهٔ جانسپاری نشان میدهد.
هوش مصنوعی: خط مشکین را بر چهرهٔ سپید و سیمگونت افزون میکنی. با این کار گویی بر صفحهٔ امید عاشقان حرف ترس مینویسی. «خط» هم به معنای موی تازهرسته بر رخسار است و هم به معنای نوشته.
هوش مصنوعی: اگر منجم و حکیم روی تو را در آن «نیکوترین قامت و آفرینش» میدید، دیگر تقویم را بر پایهٔ خورشید و ماه نمینهاد، زیرا روی تو از هر دو درخشانتر است. شاعر میان «احسن التقویم» قرآنی و «تقویم» به معنای گاهشمار بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: فرمانروایی سرزمین زیبایی بیچونوچرا از آنِ توست. پس حلقهٔ بندگی را در گوش سرافرازان هفت اقلیم کن و بزرگان جهان را غلام خود ساز.
هوش مصنوعی: هر لحظه عاشقان را «خاک پای خود» خطاب میکنی. چنین فرودستانی را بیش از اندازه گرامی مدار، یعنی همین خاک پای تو بودن هم برای آنان افتخاری بزرگ است.
هوش مصنوعی: اگر حسود از سر فتنهانگیزی جهان را به آتش بکشد، باکی نیست. آتش نمرود نیز برای ابراهیم گلستان شد و آسیبی به او نرساند.
هوش مصنوعی: برای آموختن حکمت به دل پاک تو، فرشتهٔ غیبی (سروش) کافی است. به آموزگار بگو بساط درس و تعلیم را برچیند، زیرا تو به آموزش او نیازی نداری.
هوش مصنوعی: شمشیر میکشی و میگویی: «ای جامی، جانت را تسلیم کن.» من هر چه فرمان دهی، با جان و دل آمادهٔ فرمانبردن و جانسپردنم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نیست دلگیری ز دنیا بنده تسلیم را
آتش نمرود گلزارست ابراهیم را
در دل دریا به ساحل می تواند پشت داد
هر که گیرد وقت طوفان دامن تسلیم را
گر کنی دل را چو سرو آزاد از فکر بهشت
[...]
ای قناعت مژدهای ده شاه هفت اقلیم را
از کلاه فقر و بردارش ز سر دیهیم را
میدود گر جانب گرداب دایم همچو موج
از معلم کشتی ما دارد این تعلیم را
جان فدای آن رسولی کآورد پیغام دوست
[...]
گر به تیغت میزند گردن بنه تسلیم را
که آتش نمرود گلشن گشت ابراهیم را
یا مرو در پیش رویش یا چو رفتی سجده کن
کان خم ابروی واجب کرده این تعظیم را
گو به هم آمیزش قدر دهانش را ببین
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.