بخش ۵ - اشارت به قصه امتحان ملائکه مر ابراهیم خلیل را صلوات الرحمن علیه و در باختن آنچه داشت از مواشی و نعم و اموال در محبت حق سبحانه و تعالی
چون خلیل الله آن امام کرام
یافت از حق مواید انعام
افسر دولتش نهاد به سر
خلعت خلتش فکند به بر
شد پی رهروان صاحبدل
بر دل پاک او صحف نازل
کثرت مالش از عدد بگذشت
رمه و گله اش ز حد بگذشت
کوه و در پر مواشی نعمش
شهر و ده پر حواشی خدمش
لیک با این همه نمی آسود
پی کسب رضای حق می بود
روز بودی به شغل مهمانی
شب در اندیشه خدا خوانی
در مقام مجاهدت قایم
در عبادت قدم زدی دایم
حال او را چو قدسیان دیدند
جز به میزان ظن نسنجیدند
می ز پیمانه گمان خوردند
ظن به حال وی آنچنان بردند
کان همه جد و جهد دمبدمش
نیست جز در مقابل نعمش
عشق نعمت زده ست ره بر وی
عشق منعم نبرده سویی پی
عشق فعلیست آن و اسمایی
نیست از عشق ذات شیدایی
عشق کان منتشی نه از ذات است
هدف تیرهای آفات است
فعل معشوق وصف او به مثل
چون به اضداد خود شوند بدل
عاشقان را فسرده گردد دل
گرمی عشقشان شود زایل
ور بود عشق منبعث از ذات
باشد آن عشق را بقا و ثبات
ذات با هر صفت شود پیدا
عاشق از عشق آن بود شیدا
گر رضا باشد آن صفت ور قهر
جان عاشق ز هر دو یابد بهر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به توصیف ویژگیهای یک امام بزرگ و مقام بلند او میپردازد. خلیلالله (ابراهیم) به دلیل اخلاص و عمل صالح خود، از خداوند انعام و نعمتهای بیشماری دریافت کرده است. او با وجود ثروت و نعمتهای فراوان، همیشه در پی کسب رضای حق بوده و در تلاش برای عبادت و مجاهدت است. دیگران حال او را چون قدسیان میدانند اما به اشتباه او را تنها به خاطر نعمتهایش میسنجند. شاعر یادآوری میکند که عشق واقعی باید از ذات معشوق سرچشمه بگیرد و نه از فعل و نعمتهای آن. عشق خالص پایدار است و عاشق باید مستغرق در عشق ذات باشد تا سالک حقیقی باشد.
هوش مصنوعی: چون حضرت ابراهیم، خلیل خدا، امام بزرگواران را به لطف و نعمتهای الهی یافت.
هوش مصنوعی: یک مقام برجسته دولتی تاج و لباس مخصوص خویش را بر سر گذاشت و این لباس را بر دوش خود انداخت.
هوش مصنوعی: دل پاک او چون آینهای روشن، در مسیر دلباختگان، شاهد پدیدار شدن فرامین و نشانههای الهی است.
هوش مصنوعی: ثروت او به حدی زیاد شده که دیگر قابل شمارش نیست و تعداد گوسفندها و دامهایش از حد فراتر رفته است.
هوش مصنوعی: کوه و دشت پر از جانوران، نعمتهایش مانند شهر و روستا است که اطرافش پر از خدمات و مزایای فراوان است.
هوش مصنوعی: با وجود تمام این مسائل، او در تلاش بود تا رضایت خداوند را جلب کند و آسودگی خاطر نداشت.
هوش مصنوعی: در روز به کار مهمانی مشغول هستی و شب در فکر ذکر و یاد خداوند.
هوش مصنوعی: در تلاش و کوشش برای عبادت همیشه به پا میافتی و ادامه میدهی.
هوش مصنوعی: آنها حال او را مانند حال فرشتگان مشاهده کردند و فقط با ظن خود آن را سنجیدند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که نوشیدن می از پیمانه باعث شده است که برخی درباره حال و وضعیت او نگرانی و گمانهای ناخوشایند داشته باشند. آنها به طور نادرست تصور کردهاند که او در حالتی نامناسب است.
هوش مصنوعی: تمام تلاش و کوشش او فقط در برابر نعمتها و نعمتهایش است.
هوش مصنوعی: عشق به من هدیهای داده است که مرا به سوی خود میکشاند، اما در عین حال، محبت و بخشش آن به سمت من نمیآید.
هوش مصنوعی: عشق یک عمل و فعالیت است، نه صرفاً نام و یا صفتی؛ و این عشق ذاتاً به شیدایی و شور و شوق مربوط میشود.
هوش مصنوعی: عشق واقعی از ذات و ماهیت درون انسان سر نمیزند و هدف تیرهای مشکلات و آسیبهاست.
هوش مصنوعی: وقتی که محبوب رفتار و ویژگیهای خود را به چیزهای متضاد و مخالف نسبت دهد، توصیف او نیز دگرگون میشود.
هوش مصنوعی: عاشقان وقتی عشقشان کمرنگ میشود، دلشان ناراحت و بیرمق میشود.
هوش مصنوعی: اگر عشق از وجود و هستی خود شخص به وجود آمده باشد، آن عشق پایدار و ماندگار خواهد بود.
هوش مصنوعی: هر انسانی با صفات خود شناخته میشود و عاشق واقعی به خاطر عشقش همیشه مجذوب و سرشار از شوق و حیات است.
هوش مصنوعی: اگر رضا باشد، آن صفت (خوی) خوب است و اگر خشم باشد، جان عاشق از هر دو حال به یک اندازه بهرهمند میشود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.