شد گذار عزبی از در باغ
دید در باغ یکی ماده الاغ
باغبان غایب و شهوت غالب
ماده خر بسته به میل طالب
سر درون کرد و به هرسو نگریست
تا بداند به یقین خر خر کیست
اندکی از چپ و از راست دوید
باغ را از سر خر خالی دید
ور کسی نیز به باغ اندر بود
هوش خر بنده به پیش خر بود
آری آن گمشده را سمع و بصر
بود اندر گرو گادن خر
آدمی پیش هوس کور و کر است
هرکه دنبال هوس رفت خر است !
او چه داند که چه بد یا خوب است
بیند آنرا که بر او مطلوب است
الغرض بند ز شلوار گرفت
ماده خر را به دم کار گرفت
بود غافل که فلک پرده در است
پرده ها در پس این پرده در است
ندهد شربت شیرین به کسی
که در آن یافت نگردد مگسی
نوش بی نیش میسر نشود
نیست صافی که مکدر نشود
ناگهان صاحب خر پیدا شد
مشت بیچاره خرگا وا شد
بانگ برداشت بر او کای جا پیچ
چه کنی با خر من؟ گفتا هیچ!
گفت المنة لله! دیدم
معنی هیچ کنون فهمیدم
نگذارد فلک مینایی
که خری هم به فراغت گایی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی حکایتی هزلآمیز و طنزآلود است دربارهٔ مردی مجرد که در غیاب باغبان، از سر شهوت با خر مادهای در باغ درمیآمیزد. شاعر در میانهٔ داستان نتیجه میگیرد که هوس آدمی را کور و کر میکند و روزگار هیچ خوشیای را بینیش و بیپردهدری نمیگذارد. صاحب خر سر میرسد، مرد در پاسخ او میگوید «هیچ» و صاحب خر به ریشخند میگوید تازه معنی «هیچ» را فهمیده است. پایان شعر شکایتی طنزآمیز از فلک است که حتی چنین کامی را هم آسوده نمیگذارد.
هوش مصنوعی: مردی مجرد از کنار در باغی میگذشت و در آن باغ الاغ مادهای دید.
هوش مصنوعی: باغبان در باغ نبود و شهوت بر مرد چیره شده بود. الاغ ماده هم بسته بود و درست همانطور که آن مرد هوس داشت، در دسترسش بود.
هوش مصنوعی: سرش را داخل باغ برد و به هر طرف نگاه کرد تا مطمئن شود کسی آنجا نیست و بفهمد صاحب خر کیست.
هوش مصنوعی: کمی به چپ و راست رفت و دید که در باغ هیچ مزاحمی (سرِ خری) نیست.
هوش مصنوعی: حتی اگر کسی هم در باغ بود، آن مرد هوسزده متوجه نمیشد، چون همهٔ حواسش پیش خر بود.
هوش مصنوعی: آری، گوش و چشم آن مرد گمراه یکسره در گروِ کامجویی از خر بود و چیز دیگری نمیدید و نمیشنید.
هوش مصنوعی: انسان در برابر هوس کور و کر میشود و هر کس دنبال هوس برود، خودش خر است.
هوش مصنوعی: آدمِ هوسزده خوب و بد را تشخیص نمیدهد و فقط چیزی را میبیند که دلش میخواهد.
هوش مصنوعی: خلاصه، بند شلوارش را باز کرد و از پشتِ خر ماده به کار مشغول شد.
هوش مصنوعی: غافل بود که روزگار پردهٔ رازها را میدرد و پشت این پرده، پردهها و رازهای دیگری هم هست.
هوش مصنوعی: روزگار شربت شیرینی به کسی نمیدهد که مگسی در آن نباشد؛ یعنی هیچ خوشیای بیدردسر نیست.
هوش مصنوعی: هیچ نوشی بینیش به دست نمیآید و هیچ صافیای نیست که تیره نشود.
هوش مصنوعی: ناگهان صاحب خر سر رسید و راز آن مرد بیچاره که با خر درآمیخته بود، فاش شد.
هوش مصنوعی: صاحب خر بر سرش فریاد زد و دشنامی داد و پرسید: «با خر من چه میکنی؟» مرد گفت: «هیچ!»
هوش مصنوعی: صاحب خر به طعنه گفت: «خدا را شکر که دیدم! تازه معنی
هوش مصنوعی: سپس شاعر میگوید روزگارِ نیلگون نمیگذارد آدم حتی با خری هم در آرامش کام بگیرد؛ یعنی فلک هیچ آسایشی را بیمزاحمت باقی نمیگذارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.