دوش با عقل دوربین گفتم
کای مبرا ز سهو و کژبینی
مایه جان ز راه ترتیبی
دایه تن ز روی تزئینی
حاکی غیب گویمت و آنی
ماحی عیب خوانمت واینی
کیست کاندر زمانه بدساز
نیک مردی و مردم آئینی
پیشه کرده ست و زان نگردد باز
به بدآموزی و بدآئینی
یادش ار در دیار کفر رود
محو گردد نشان بی دینی
شیر اگر نام او برد دهنش
ناف آهو شود به مشکینی
خلق و خلقش چو دین به دلخواهی
فعل و قولش چو جان به شیرینی
مرکب کبریاش را هر مه
پیکر ماه نو کند زینی
بر بساط فلک به طوع کند
شاه فرزانگانش فرزینی
عقل گفتا ملک نهادی هست
زبده نوع مائی و طینی
گفتم از نام او نشان ده گفت
افتخار افتخار قزوینی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه مدحی است در قالب گفتوگوی شاعر با عقل. شاعر پس از ستایش عقل از او میپرسد که در این روزگار فاسد، مرد نیکسیرت کیست، و صفات ممدوح را برمیشمارد: دینگستری، خوشنامی، شیرینی خوی و شکوهی که آسمان و ماه در خدمت آناند. در پایان عقل نام ممدوح را آشکار میکند: افتخار قزوینی، و نام او را با معنای «افتخار» بازی میدهد.
هوش مصنوعی: دیشب به عقلِ دوراندیش گفتم: ای کسی که از خطا و کجبینی پاکی.
هوش مصنوعی: تو از جهت نظم و ترتیب، سرمایهٔ جانی و از جهت آراستن، پرورندهٔ تن هستی.
هوش مصنوعی: اگر تو را بازگوکنندهٔ اسرار غیب بنامم، چنینی و اگر پاککنندهٔ عیبها بخوانم، باز هم چنینی.
هوش مصنوعی: بگو در این روزگارِ ناسازگار، آن مرد نیک و آدمیخوی کیست؟
هوش مصنوعی: در روزگاری که بدآموزی و بدرسمی را پیشهٔ خود کرده و از آن دست برنمیدارد، چنین مردی کیست؟
هوش مصنوعی: اگر یاد و نام او به سرزمین کافران برسد، نشان بیدینی از آنجا پاک میشود.
هوش مصنوعی: اگر شیر نام او را بر زبان آورد، دهانش مانند نافهٔ آهوی مشک خوشبو میشود.
هوش مصنوعی: آفرینش و خوی او مانند دین دلپسند است و کردار و گفتارش مانند جان شیرین.
هوش مصنوعی: هر ماه هلالِ ماه نو زینی برای مرکب شکوه و بزرگی او میشود.
هوش مصنوعی: بر صفحهٔ آسمان، شاهِ خردمندان با میل خود برای او نقش فرزین، یعنی وزیر و خدمتگزار، را بازی میکند.
هوش مصنوعی: عقل گفت: کسی فرشتهسرشت هست که برگزیدهٔ آدمیانِ آبوگِلی است.
هوش مصنوعی: گفتم: از نام او نشانی بده. گفت: او افتخار قزوینی است، که مایهٔ افتخار است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بر بساط جلال بنشینی
آنچه بینی به چشم دل بینی
گفت شه باکنیزک چینی
دستبردم چگونه می بینی
خاک ِ مشرق شنیدهام که کنند
به چهل سال کاسهای چینی
صد به روزی کنند در مَردَشت
لاجَرَم قیمتش همیبینی
هر دمی صد جهان نو بینی
چون ورا بی شریک بگزینی
فخر آن کاو رسد به مسکینی
خودشناسی بود نه خودبینی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.