زهی رویت مه خوبان آفاق
جمالت عذر خواه درد عشاق
ندیده مثل خلقت چشم مخلوق
نیاورده چو خلقت صنع خلاق
رخت در چار حد زد پنج نوبت
دراین شش سو رواق هفت اطباق
بدم چون ذره پنهان در هوایت
ز مهرت گشته ام مشهور آفاق
میان فتنه کردم عاقبت جای
نهادم عافیت بر گوشه طاق
رهی را خواندی اندر مهر عاصی
مر او را گفتی اندر عشق زراق
به مهر اندر بود تغییر احوال
به عشق اندر بود تبدیل اخلاق
بدی داهی و عاقل چون دلش بود
کنون چون دل بشد آهی شد و عاق
به جانت می خورم در عشق سوگند
به مهرت می کنم در عهد میثاق
به دشنامت که گوشم راست مژده
به پیغامت که هوشم راست تریاق
به مشکین سنبلت بالای لاله
به سیمین سینه ات زیر بغل طاق
به خفته نرگست در سحر بیدار
به جفت ابرویت در دلبری طاق
به مژگانت که دل را گشت مخلب
به زلفینت که جان را هست معلاق
به سیل اشک من کآبی است خونرنگ
به دود آه من کابری است براق
به چابک خیزی آن بیستون کوه
به نازک طبعی آن سیمگون ساق
بدان دو طره طرار سرباز
بدان دو غمزه غماز ایقاق
به گلزار رخت نزهتگه دل
کزو گلرنگ و گلچین گردد احداق
به گفتارت که گشتم نیک محتاج
به دیدارت که هستم سخت مشتاق
به هجر دلگداز صبر سوزت
کزو دوزخ پذیرد وام احراق
به روی جانفزای دلفروزت
کز و خورشید گیرد نام اشراق
به خاک سم اسب خسرو عصر
که باشد خسروان را کحل آماق
به نعل اشهب مریخ میخش
که شد گردنکشان را طوق اعناق
به شست او که شد خیاط اجسام
به دست او که شد قسام ارزاق



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش آغازِ قصیدهای است که با توصیف زیبایی معشوق و چیرگیِ او بر جهان شروع میشود. سپس عاشق از خود در برابرِ اتهامِ گناهکاری و ریاکاری دفاع میکند و میگوید عشق خوی آدمی را دگرگون میکند. پس از آن رشتهای بلند از سوگندها به اندامِ معشوق و به اشک و آهِ خودِ عاشق میآید. در بیتهای پایانی، سوگندها به خاکِ سمِ اسب و شست و دستِ پادشاهِ روزگار میرسد و راهِ گریز به مدح گشوده میشود. پاسخِ این سوگندها در این بخش نیامده است.
هوش مصنوعی: آفرین! چهرهات ماهِ زیبارویانِ جهان است و زیباییات دردی را که عاشقان میکشند توجیه میکند.
هوش مصنوعی: چشمِ هیچ آفریدهای مانندِ آفرینش و سیمای تو را ندیده و صنعِ آفریدگار چیزی همچون اندام و خوی تو پدید نیاورده است.
هوش مصنوعی: چهرهات در چهار سوی جهان و در این عالمِ ششجهت، زیرِ ایوانِ هفتطبقهٔ آسمان، پنج نوبت زد، یعنی فرمانروایی زیباییاش را در همهجا اعلام کرد.
هوش مصنوعی: در هوای تو مانند ذرهای ناپیدا بودم، ولی از مهر تو، که چون خورشید است، در همهٔ جهان نامدار شدم؛ همانگونه که ذره در پرتو آفتاب دیده میشود.
هوش مصنوعی: سرانجام در میانهٔ فتنه و آشوبِ عشق جای گرفتم و آسودگی و سلامت را کنار گذاشتم.
هوش مصنوعی: تو این بنده را در مهرورزی گناهکار و نافرمان خواندی و در عشق او را ریاکار و فریبکار نامیدی.
هوش مصنوعی: عاشق در پاسخ میگوید: در مهر و عشق، حال و خوی آدمی طبیعتاً دگرگون میشود.
هوش مصنوعی: تا دلش با خودش بود، زیرک و خردمند بود؛ اکنون که دل از دست داده، یکسره آه شده و نافرمان گشته است. شاعر میان «داهی» و «آهی» و میان «عاقل» و «عاق» بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: در عشق به جان تو سوگند میخورم و به مهر تو با تو پیمان میبندم.
هوش مصنوعی: سوگند به دشنامت که برای گوش من مژده است و به پیغامت که برای جان و هوشم پادزهر است.
هوش مصنوعی: سوگند به زلفِ مشکین و سنبلمانندت که بر گونهٔ لالهگونت افتاده و به سینهٔ سیمینت و خمیدگیِ زیرِ بغلت.
هوش مصنوعی: سوگند به چشمِ خمارِ نرگسوارت که در جادوگری بیدار است و به دو ابروی جفتت که در دلربایی بیهمتاست. «جفت» و «طاق» در برابر هم آمدهاند.
هوش مصنوعی: سوگند به مژگانت که برای ربودن دل چنگال شده و به دو زلفت که جان را بدان میآویزند، چون قلاب.
هوش مصنوعی: سوگند به سیلِ اشکِ من که آبی خونرنگ است و به دودِ آهم که ابری درخشان و برقزننده است.
هوش مصنوعی: سوگند به چالاکی برخاستنِ آن اندامِ کوهمانند و ستبر چون بیستون و به لطافت و نازکیِ آن ساقِ سیمگون.
هوش مصنوعی: سوگند به آن دو گیسوی دلربا و جسور و به آن دو نگاهِ پرکرشمه که راز را فاش میکنند.
هوش مصنوعی: سوگند به گلزار چهرهات که گردشگاهِ دل است و چشمها از تماشای آن گلرنگ میشوند و از آن گل میچینند.
هوش مصنوعی: سوگند به سخنت که سخت بدان نیازمندم و به دیدارت که بسیار مشتاق آنم.
هوش مصنوعی: سوگند به جداییِ دلگداز و صبرسوزِ تو که دوزخ سوزندگی را از آن وام میگیرد.
هوش مصنوعی: سوگند به چهرهٔ جانافزا و دلافروزت که خورشید نامِ درخشندگی را از آن گرفته است.
هوش مصنوعی: سوگند به خاکِ سُمِ اسبِ پادشاهِ روزگار که برای چشمِ شاهان سرمه است.
هوش مصنوعی: سوگند به نعلِ اسبِ سپید و خاکستریاش که میخهایش در صلابت چون مریخ است و برای گردنکشان طوقِ گردن شده است، یعنی آنان را به بندگی واداشته است.
هوش مصنوعی: سوگند به شستِ تیراندازِ او که پیکرِ دشمنان را با تیر میدوزد، چنانکه گویی خیاطِ تنهاست، و به دستِ بخشندهاش که روزیِ مردم را تقسیم میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
درود از من بدان مشهور آفاق
که دارد مر مرا از کام دل طاق
سر و سر خیل شاهان شاه آفاق
چو ابرو با سری همجفت و همطاق
چو موسی بودش از انوارمشتاق
مر او را کرد اندر عشق کل طاق
نویدش داد کای سلطان عشاق
به عزم عرش والا، قم علی الساق
بپی گر بسپری سر تا سر آفاق
نیابی مثل او پاکیزه اخلاق
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.