بخش ۷۴ - فصل (چه وقت شادی از اطلاع مردمان بر عبادت رواست)
بدان که هرکه بدان شاد باشد که مردمان را بر عبادت وی اطلاع افتد از ریا خالی نیست، مگر شادی که به حق بود و آن از چهار وجه است:
وجه اول آن که شاد از آن شود که وی قصد کرد و پنهان داشت، حق تعالی بی قصد وی اظهار کرد و معصیت و تقصیر که کرده باشد حق تعالی اظهار نکرده بداند که با وی لطف می رود و فضل که هرچه زشت است پوشیده همی دارد و هرچه نیکوست اظهار همی کند. شاد به فضل و لطف حق تعالی باشد نه به ثنا و قبول مردمان، چنان که گفت، «قل بفضل الله و برحمه فبذلک فلیفر حوا».
وجه دوم آن که شاد شود و گوید زشتیها بر من پوشیده کرد در دنیا، دلیل آن است که اندر آخرت نیز بپوشاند که حق تعالی کریمتر از آن است که گناهی بر بنده بپوشاند در این جهان آنگاه در آن جهان رسوا گرداند.
وجه سیم آن که شاد شود از آن که داند چون بدیدند به وی اقتدا کنند و ایشان نیز به سعادت ابد رسند تا او را هم ثواب سرّ بنویسند که قصد پنهان داشتن کرد و هم ثواب علانیت که بیخواست وی ظاهر شد.
وجه چهارم آن که شاد بود بدان که آن کس که بدید بر وی ثنا گوید و اندر وی اعتقاد نیکو کند و وی بدین ثنا و اعتقاد مطیع حق تعالی باشد و به طاعت حق تعالی شاد بود نه به جاه خویش نزدیک وی و نشان این آن بود که اگر بر طاعت دیگری اطلاع افتد همچنین شاد شود.



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به مسأله شادی ناشی از اطلاع مردمان بر عبادت و عمل نیک افراد میپردازد. او بیان میکند که شادی واقعی از اطلاع دیگران، زمانی است که از نیت و قصد خالص خود سرچشمه بگیرد و نه از ریا. چهار وجه برای این شادی بیان میشود: اول، شاد بودن از لطف و فضل الهی که گناهان را میپوشاند؛ دوم، امید به پوشیدگی گناهان در آخرت؛ سوم، شاد شدن از این که دیگران به او اقتدا کنند و به سعادت برسند؛ و چهارم، شادی در صورتی که ثنای دیگران بر او نیکو بوده و او نیز در اطاعت خداوند قرار داشته باشد. به این ترتیب، شاعر تأکید میکند که شادی باید بر أساس رضای خداوند و نیت خالص باشد، نه بر اصول اجتماعی یا مقبولیت در نظر دیگران.
هوش مصنوعی: هر کسی که به خاطر آگاه شدن دیگران از عبادت خود خوشحال باشد، به نوعی دچار ریا است؛ اما شادیای که بر اساس حقیقت باشد، از چهار جنبه ناشی میشود.
هوش مصنوعی: اولین نکته این است که انسان باید خوشحال شود از اینکه خداوند بدون آنکه او قصد کند، به او نعمت میدهد و معاصی و گناهانش را نمینماید. در واقع، خداوند همیشه با لطف و محبت با او رفتار میکند و هر ناپسندی را میپوشاند و تنها نیکیها را نمایان میکند. بنابراین، شادمانی باید از لطف و رحمت خدا باشد نه از تعریف و تأیید مردم. همانطور که در قرآن آمده است: "بگو از فضل و رحمت خداوند خوشحال باشید."
هوش مصنوعی: شخص باید خوشحال شود و بگوید که در دنیا خداوند زشتیهای او را پوشانده است، زیرا این نشاندهنده این است که در آخرت نیز خداوند به پوشاندن آنها ادامه خواهد داد. چرا که خداوند بخشندهتر از آن است که در این جهان گناهان بندهاش را بپوشاند و در آن جهان او را رسوا کند.
هوش مصنوعی: موضوع این است که شخص خوشحال میشود وقتی میبیند که دیگران از او پیروی میکنند و این پیروی موجب سعادت ابدی آنها هم میشود. در نتیجه، او به خاطر نیت پنهانیاش، و نیز به خاطر این که آموزشهایش به شکل علنی نمایان شده، پاداش میگیرد.
هوش مصنوعی: نکته چهارمی که مهم است این است که شادی واقعی زمانی به وجود میآید که فردی که مورد ستایش قرار میگیرد، به این ستایش و نظر مثبت دیگران ایمان داشته باشد و این احساس را با طاعت خداوند مرتبط کند، نه با مقام یا اعتبار خودش. علامت این موضوع این است که اگر او از طاعت و خدمت به دیگران نیز باخبر شود، همان شادی را تجربه خواهد کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.