بخش ۷۴ - فصل (چه وقت شادی از اطلاع مردمان بر عبادت رواست)
بدان که هرکه بدان شاد باشد که مردمان را بر عبادت وی اطلاع افتد از ریا خالی نیست، مگر شادی که به حق بود و آن از چهار وجه است:
وجه اول آن که شاد از آن شود که وی قصد کرد و پنهان داشت، حق تعالی بی قصد وی اظهار کرد و معصیت و تقصیر که کرده باشد حق تعالی اظهار نکرده بداند که با وی لطف می رود و فضل که هرچه زشت است پوشیده همی دارد و هرچه نیکوست اظهار همی کند. شاد به فضل و لطف حق تعالی باشد نه به ثنا و قبول مردمان، چنان که گفت، «قل بفضل الله و برحمه فبذلک فلیفر حوا».
وجه دوم آن که شاد شود و گوید زشتیها بر من پوشیده کرد در دنیا، دلیل آن است که اندر آخرت نیز بپوشاند که حق تعالی کریمتر از آن است که گناهی بر بنده بپوشاند در این جهان آنگاه در آن جهان رسوا گرداند.
وجه سیم آن که شاد شود از آن که داند چون بدیدند به وی اقتدا کنند و ایشان نیز به سعادت ابد رسند تا او را هم ثواب سرّ بنویسند که قصد پنهان داشتن کرد و هم ثواب علانیت که بیخواست وی ظاهر شد.
وجه چهارم آن که شاد بود بدان که آن کس که بدید بر وی ثنا گوید و اندر وی اعتقاد نیکو کند و وی بدین ثنا و اعتقاد مطیع حق تعالی باشد و به طاعت حق تعالی شاد بود نه به جاه خویش نزدیک وی و نشان این آن بود که اگر بر طاعت دیگری اطلاع افتد همچنین شاد شود.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن درباره شادی واقعی و چهار وجه آن صحبت میکند. نویسنده بیان میکند که هر کسی که از یاد دیگران در عبادت خدا خوشحال شود، ممکن است در حال ریاکاری باشد، مگر اینکه شادیاش به حق باشد.
۱. **وجه اول**: فرد به خاطر لطف و فضل خدا شاد میشود که معصیتهایش را نپوشاند و تنها نیکیهایش را آشکار کرد، و این شادی باید به خاطر رحمت خدا باشد، نه به خاطر تمجید مردم.
۲. **وجه دوم**: اگر کسی ببیند که خداوند زشتیهای او را در این دنیا پوشیده، باید به این امید باشد که در آخرت نیز خداوند او را رسوا نخواهد کرد.
۳. **وجه سوم**: شادی میتواند ناشی از این باشد که دیگران با دیدن او به سمت نیکی و سعادت ابدی بروند و او نیز در این ثواب شریک شود.
۴. **وجه چهارم**: اگر کسی مدح او کند و او مطیع خدا باشد، باید از این موضوع خوشحال باشد و نه از جاه و مقام خود؛ یعنی اگر کسی دیگری را نیز در طاعت خدا ببیند، باید همین شادی را احساس کند.
به طور کلی، نویسنده بر این نکته تأکید دارد که شادی حقیقی باید به رابطه با خدا و نیکی دیگران مربوط باشد.
هوش مصنوعی: هر کسی که به خاطر آگاه شدن دیگران از عبادت خود خوشحال باشد، به نوعی دچار ریا است؛ اما شادیای که بر اساس حقیقت باشد، از چهار جنبه ناشی میشود.
هوش مصنوعی: اولین نکته این است که انسان باید خوشحال شود از اینکه خداوند بدون آنکه او قصد کند، به او نعمت میدهد و معاصی و گناهانش را نمینماید. در واقع، خداوند همیشه با لطف و محبت با او رفتار میکند و هر ناپسندی را میپوشاند و تنها نیکیها را نمایان میکند. بنابراین، شادمانی باید از لطف و رحمت خدا باشد نه از تعریف و تأیید مردم. همانطور که در قرآن آمده است: "بگو از فضل و رحمت خداوند خوشحال باشید."
هوش مصنوعی: شخص باید خوشحال شود و بگوید که در دنیا خداوند زشتیهای او را پوشانده است، زیرا این نشاندهنده این است که در آخرت نیز خداوند به پوشاندن آنها ادامه خواهد داد. چرا که خداوند بخشندهتر از آن است که در این جهان گناهان بندهاش را بپوشاند و در آن جهان او را رسوا کند.
هوش مصنوعی: موضوع این است که شخص خوشحال میشود وقتی میبیند که دیگران از او پیروی میکنند و این پیروی موجب سعادت ابدی آنها هم میشود. در نتیجه، او به خاطر نیت پنهانیاش، و نیز به خاطر این که آموزشهایش به شکل علنی نمایان شده، پاداش میگیرد.
هوش مصنوعی: نکته چهارمی که مهم است این است که شادی واقعی زمانی به وجود میآید که فردی که مورد ستایش قرار میگیرد، به این ستایش و نظر مثبت دیگران ایمان داشته باشد و این احساس را با طاعت خداوند مرتبط کند، نه با مقام یا اعتبار خودش. علامت این موضوع این است که اگر او از طاعت و خدمت به دیگران نیز باخبر شود، همان شادی را تجربه خواهد کرد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.