اول آن است که تعجیل کند و این از جمله اکرام مهمان باشد تا در انتظار نبود و چون جمعی حاضر شدند و یکی مانده باشد، حق ناظران اولیتر، مگر که غایب درویش باشد و شکسته دل، آنگاه تاخیر بدین نیت نیکو بود. و حاتم اصم گوید، «شتاب از شیطان است مگر در پنج چیز: طعام مهمان و تجهیز مردگان و نکاح دختران و گذاردن وام و توبه از گناهان.» و در ولیمه تعجیل سنت است.
دوم آن که میوه تقدیم کند اول و سفره از تره خالی نگذارد که چون بر سفره سبزی باشد، در اثر است که ملائکه حاضر شوند. باید که از طعامهای خوشتر پیش دارد تا از آن سیر شوند و عادت بسیار خوارگان آن باشد که غلیظ در پیش دارند تا بیشتر توان خورد و این مکروه است. و عادت گروهی آن است که جمله طعامها به یک بار پیش بنهند تا هرکسی از آن خورد که خواهد و چون الوان می نهد، باید که زود برنگیرند که کسی باشد که هنوز سیر نشده باشد از آن طعامها.
ادب سوم آن که طعام اندک ننهد که بی مروتی باشد و بسیار نیز ننهد که تکبر باشد، مگر برای آن نیت که آنچه بماند آن را حساب نبود.
ابراهیم ادهم (ع) طعام بسیار بنهاد. سفیان گفت، «نترسید که آن اسراف باشد؟» ابراهیم گفت، «در طعام اسراف نبود». و باید که نخست نصیب عیال بنهد تا چشم ایشان بر خوان نباشد که چون چیزی نماند زبان دراز کنند در مهمانان و این خباثت بود به مهمان. و روا نباشد مهمان را که زله کند، چنان که عادت گروهی از صوفیان است، مگر که میزبان صحیح بگوید نه به سبب شرم از ایشان و یا دانند که دل وی که راضی است، آنگاه روا باشد به شرط آن که بر همکاسه ظلم نکند. اگر زیادتی برگیرد حرام باشد و اگر میزبان کاره باشد حرام باشد و فرقی نبود میان آن و میان دزدیده و هرچه همکاسه دست بدارد، به شرم نه به دلخوشی آن نیز حرام باشد.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن درباره آداب مهمانی و رفتار صحیح میزبان در پذیرایی از مهمانان صحبت میکند. نکات اصلی آن عبارتند از:
1. **تعجیل در پذیرایی:** مهم است که میزبان سریعاً غذا را سرو کند تا مهمانان مدت زیادی منتظر نمانند، مگر اینکه یکی از مهمانان در شرایط خاصی باشد.
2. **تقدیم میوه در آغاز:** بهتر است میوه و سبزیجات پیش از غذا سرو شود تا موجب حضور فرشتگان شود. همچنین، باید از غذاهای متنوع و خوشطعم استفاده کرد و از پیش گذاشتن غذاهایی که نباید همزمان سرو شوند پرهیز کرد.
3. **مقدار غذا:** میزبان نباید غذا را کم بگذارد که نشاندهنده بیاحترامی باشد و همچنین نباید خیلی زیاد باشد که به نظر تکبر بیاید. اگر مقداری اضافه باشد، نباید نگران اسراف بود، چون مهمانان از آن استفاده میکنند.
همچنین، میزبان باید توجه کند که مهمانان احساس راحتی کنند و از خوردن زیاد یا کم احساس ناامنی یا تنش نکنند. در نهایت، کارهای ناپسند مانند ظلم به همکاسهها و دزدی از غذاهای دیگران محکوم است.
هوش مصنوعی: نخستین کار این است که در مورد مهمان شتاب کنیم تا او در انتظار نماند و وقتی جمعی حاضر شدند، اگر یک نفر باقی مانده باشد، از آنها که زودتر آمدهاند، حق آنان بیشتر است، مگر اینکه غایب فرد فقیر یا دلشکستهای باشد که در این صورت تأخیر به نیت خوبی محسوب میشود. حاتم اصم میگوید: "شتاب از شیطان است مگر در پنج مورد: خوراک مهمان، تجهیز مردگان، ازدواج دختران، پرداخت بدهی و توبه از گناهان." همچنین در برگزاری ولیمه، شتاب کردن سنت است.
هوش مصنوعی: دومین نکته این است که میوهها را در ابتدا بر سر سفره قرار دهند و سفره را از سبزیها خالی نگذارند، زیرا وجود سبزیها موجب حضور فرشتگان میشود. باید غذایی خوشمزهتر از دیگر غذاها سرو شود تا افراد از آن سیر شوند. عادت برخی افراد این است که غذاهای سنگین و غلیظ را در جلو قرار میدهند تا بتوانند بیشتر بخورند، که این عمل ناپسند است. همچنین عادت برخی دیگر این است که همه غذاها را یکجا روی میز میگذارند تا هر کسی بتواند هر آنچه میخواهد بخورد. اگر قرار است غذاهای متنوعی روی میز باشد، باید زود سرو شوند تا کسی که هنوز سیر نشده، بتواند از آنها استفاده کند.
هوش مصنوعی: سومین نکته در مورد آداب غذا خوردن این است که انسان نباید غذایی کم یا زیاد روی سفره بگذارد. گذاشتن مقدار کم غذا نشانه بیاحترامی است و اگر زیاد باشد، موجب تکبر میشود. البته اگر هدف از گذاشتن مقدار زیاد غذا این باشد که آن چه باقی میماند مورد حساب و کتاب قرار نگیرد، متفاوت است.
هوش مصنوعی: ابراهیم ادهم (ع) غذا فراوانی را تهیه کرد. سفیان پرسید که آیا این کار اسراف نیست؟ ابراهیم پاسخ داد که در غذا اسراف وجود ندارد. او اعتقاد داشت که باید ابتدا سهم خانواده خود را تهیه کند تا آنها چشمانتظار مهمانان نشوند و در صورت کمبود غذا، شروع به گلایه نکنند، زیرا این کار ناپسند و بیاحترامی به مهمان است. همچنین بر مهمان روا نیست که چیزی بخواهد، مگر اینکه میزبان به او اجازه دهد، نه به خاطر شرم از او، بلکه به این دلیل که دل میزبان راضی بوده باشد. اگر مهمان به میزبان ظلم کند یا از حد بگذرد، این کار حرام است. اگر میزبان در این مسئله نقش داشته باشد، نیز حرام است و فرقی بین این عمل و دزدی نیست. هر چیزی که مهمان بخواهد باید به خاطر رضایت دل میزبان باشد، نه به خاطر شرم و اگر به گونهای دیگر باشد، حرام محسوب میشود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.