کمر بستند بهر کین شه ترکان پیکاری
همه یک رو به خونخواری همه یکدل به جراری
یکی ترکان مسعودی به قصد خیل مسعودان
نهاده تن به کینکاری و دلداده به خونخواری
به سان کوه از انبوهی و چون ریگ از فراوانی
چو شیران از گران زخمی چو دیوان از سبکباری
چه محمودی چه مسعودی چه مودودی چه داودی
چه خاقانی چه سلطانی چه دیوانی چه پیکاری
جهان جویان بدمسازی جهان گیران بهم پشتی
جهان سوزان بیک زخمی جهان روبان بیکباری
ز جان و مالشان یکباره نادیدار کردندی
اگر یک ساعت دیگر نگشتی شاه دیداری
چو عالی رأیت خسرو ز تاری گرد پیدا شد
بر ایشان روز روشن شد بکردار شب تاری
باندک لشگر اندک کرد مر بسیار ایشان را
سپه را شاه دانا به ز هم پشتی بسیاری
همه خویشان و پیوندان همه اندر هزیمتگه
ز بس زاری ز یکدیگر همی جستند بیزاری
اگر خسرو نبخشودی و در خورشان نفرمودی
نرستی جانور زانجا نه جنگی و نه پیکاری
چه ارزد غدر با دولت چه ارزد مکر با دانش
اگر چه کار ترکان هست مکاری و غداری
خداوندا پراکندی ز هم پیوسته خیلی را
چه از زنگان چه از گرگان چه از آمل چه از ساری
ز تنشان تلها کردی بصحرای سراب اندر
میان تلها کردی ز خونشان جویها جاری
وز آنجا تاختن کردی بسوی قلعه محکم
که بر باره اش نیابد ره بحیلت باد آزاری
فلک پهنا و بالا و در او مردان جنگ آور
گزیده هر یک از شهری بخونخواهی و عیاری
بر او رفتند تازان خیل تو در دم بآسانی
و گرچه دیو نتواند بر او رفتن بدشواری
دژی را همبر گردون بکردی پست با هامون
بیک ساعت چنان کانجا نبود آن هرگز انگاری
امیر دژ بگیتی در شده آواره چون غولان
یکی ساعت بود کوهی یکی ساعت بود غاری
نیاید باز پندارم هنوزش هوش او زی تن
چو کهتر مهتری جوید بخواری میر دو زاری
بسالاری و سرداری بصد لشکر یکی زیبد
بسالاران نباید هشت سالاری و سرداری
کسی کز گاه آدم باز شاهی چون تو پندارد
عجب ضایع شده باشد همه عمرش تو پنداری
ترا دانش ترا گوهر ترا منظر ترا مخبر
ز تیغت صاعقه بارد بدست ابر گهر باری
چو تو گردون نیاورده چو تو گیتی نپرورده
تو هستی حاجت مردم تو هستی حجت باری
نکو روی و نکورأیی نکودین و نکودانی
نکو فر و نکو کیشی نکوفال و نکوکاری
الا تا سرخی از گلنار نبود هیچ ناپیدا
الا تا سبزی از زنگار نبودا هیچ متواری
رخ تو باد گلناری و حلق خصم گلناری
سر تو باد زنگاری و گور خصم زنگاری
همیشه باش برخوردار ازین دولت وزین نعمت
که بر دل داد و دینداری و بر رخ ماه و خورداری
بمان اندر جهان شادان که در جسم جهان جانی
بزی بر مسند شاهی که شاهی را سزاواری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش شاهی است که بر سپاه انبوه ترکان مسعودی پیروز شد. شاعر نخست انبوهی و درندگی سپاه ترکان را وصف میکند و سپس میگوید که با رسیدن شاه و سپاه اندکش، دشمن شکست خورد و پراکنده شد و کشتار آنان در صحرای سراب رخ داد. پس از آن، گشودن دژی استوار و آوارگی امیر آن دژ را بازمیگوید. قصیده با برشمردن فضیلتهای شاه و دعای ماندگاری دولت او پایان مییابد.
هوش مصنوعی: ترکان جنگجو برای کینهکشی از شاه کمر بستند؛ همه در خونریزی همرأی و در حملهوری همدل بودند.
هوش مصنوعی: گروهی از ترکان مسعودی به قصد سپاه وابستگان مسعود آمده بودند؛ تن به کینهجویی سپرده و دل به خونریزی داده بودند.
هوش مصنوعی: از انبوهی مانند کوه و از فراوانی مانند ریگ بودند؛ در سنگینی ضربه مانند شیران و در چابکی و سبکباری مانند دیوان.
هوش مصنوعی: از هر دستهای در میانشان بود: وابستگان محمود و مسعود و مودود و داود، خاقانی و سلطانی، اهل دیوان و مردان جنگی.
هوش مصنوعی: جویندگان جهان بودند که با کسی سازگار نبودند، جهانگیرانی که پشتیبان یکدیگر بودند، و چنان نیرومند که با یک ضربه جهان را میسوختند و یکباره آن را میروبیدند.
هوش مصنوعی: اگر شاه یک ساعت دیرتر پدیدار میشد، آنان جان و مال مردم را یکسره نابود میکردند.
هوش مصنوعی: هنگامی که پرچم بلند شاه از میان گرد تیره نمایان شد، روز روشن بر آن دشمنان مانند شب تاریک گشت.
هوش مصنوعی: شاه با سپاهی اندک، شمار بسیار آنان را اندک کرد؛ زیرا برای سپاه، شاه دانا از پشتیبانی شمار بسیار بهتر است.
هوش مصنوعی: خویشان و همپیوندان، همه در گریزگاه شکست، از شدت پریشانی و ناله از یکدیگر بیزاری میجستند.
هوش مصنوعی: اگر شاه نمیبخشید و آنچه سزاوارشان بود فرمان نمیداد، هیچ جانداری از آنجا رهایی نمییافت، نه جنگجو و نه سپاهی.
هوش مصنوعی: نیرنگ در برابر بخت و اقبال، و فریب در برابر دانش چه ارزشی دارد؟ هرچند کار ترکان همیشه فریبکاری و پیمانشکنی است.
هوش مصنوعی: ای خداوندگار، سپاهی را که به هم پیوسته بود از هم پراکندی؛ مردانی از زنگان، گرگان، آمل و ساری.
هوش مصنوعی: در صحرای سراب از تنهای آنان پشتهها ساختی و در میان آن پشتهها از خونشان جویها روان کردی.
هوش مصنوعی: از آنجا به سوی قلعهای استوار تاختی که حتی باد آزارنده با هیچ چارهای به باروی آن راه نمییافت.
هوش مصنوعی: آن قلعه در پهنا و بلندی همچون آسمان بود و در آن مردان جنگاوری بودند که هر یک از شهری برای خونخواهی و جنگاوری برگزیده شده بود.
هوش مصنوعی: سپاه تو در یک دم و بهآسانی تازان بر آن بالا رفتند، با آنکه دیو هم به دشواری نمیتوانست از آن بالا رود.
هوش مصنوعی: دژی را که با آسمان برابر بود در یک ساعت با دشت هموار کردی، چنانکه گویی هرگز آنجا نبوده است.
هوش مصنوعی: امیر آن دژ مانند غولان در جهان آواره شده است؛ ساعتی در کوه است و ساعتی در غار.
هوش مصنوعی: گمان میکنم هنوز هوش به تنش بازنگشته است؛ هرگاه زیردستی بخواهد سروری کند، چنین با خواری و زاری دچار میشود.
هوش مصنوعی: برای صد لشکر یک سالار و سردار بس است؛ سالاری و سرداری را نباید به هشت تن سپرد.
هوش مصنوعی: هر کس بپندارد که از روزگار آدم تاکنون شاهی همانند تو بوده، گویی همهٔ عمرش بیهوده تباه شده است.
هوش مصنوعی: دانش و نژاد و چهره و باطن نیکو از آن توست؛ از شمشیرت آذرخش میبارد و دستت چون ابر گوهر میبارد.
هوش مصنوعی: آسمان کسی چون تو نیاورده و جهان مانند تو نپرورده است؛ تو برآورندهٔ نیاز مردم و نشانه و برهان آفریدگاری.
هوش مصنوعی: تو نیکوروی، نیکاندیش، نیکدین و نیکدان، و دارای فرّ نیکو، آیین نیکو، فال نیک و کردار نیکی.
هوش مصنوعی: تا زمانی که سرخی گل انار پنهان نمیشود و سبزی زنگار پوشیده نمیماند،
هوش مصنوعی: چهرهٔ تو سرخ و شاداب چون گلنار باد و گلوی دشمنت سرخ از خون؛ سر تو سبز و خرم باد و گور دشمنت سبز از زنگار و گیاه.
هوش مصنوعی: همیشه از این دولت و نعمت بهرهمند باش، که در دل داد و دینداری داری و در چهره زیبایی ماه و خورشید.
هوش مصنوعی: شادمان در جهان بمان، زیرا تو در تن جهان همچون جانی؛ بر تخت شاهی زندگی کن، که سزاوار پادشاهی هستی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
امیرا! تو به هر خوبی و نیکویی سزاواری
ازیرا خوب کرداری چنان چون خوب دیداری
توان گفتن ترا کاندر جهان فردی و بی یاری
به دانایی و بینایی و بیداری و هشیاری
حدیث ملک و کار عالم و شغل جهانداری
[...]
ز بوی باد آزاری ز نقش ابر نیسانی
نه پندارم که با بستان بهشت عدن یاد آری
شده کافور مینائی براغ از صنع یزدانی
شده دینار مرجانی بباغ از فعل داداری
گل و شمشاد دیداری ترنج و نار پنهانی
[...]
زهی کلک تو اندر چشم دولت کحل بیداری
به عونش کرده مدتها جهانداران جهانداری
مجیر دولت و دنیا و اندر دیدهٔ دولت
ز رای تست بینایی ز بخت تست بیداری
جهان مهر و کینت وجه ساز نعمت و محنت
[...]
جهان از برف پر کافور قیصوریست پنداری
بیاور باده روشن که شد روی هوا تاری
نه به زین موسمی باشد ز بهر عیش و میخواری
نه سلطان ارسلان دارد نظیری در جهانداری
تو را تا سر بود برجا کجا داری کله داری
که شمع از بی سری یابد کلاه از نور جباری
سر یک موی سر مفراز و سر در باز و سر بر نه
اگر پیش سر اندازان سزای تن، سری داری
چو بار آمد سر یحیی سرش بر تیرگی ماند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.