آن کجا کاوس کرد او نیت جادوستان
وان کجا محمود کرد او نیت هندوستان
از پی پیروزی دین و ز بهر جد خویش
کرد ویران کافران را خان شه کشورستان
خون کافر ریخت چندان کش نیارد کس شمار
شهرها بگرفت چندان کش نداند کس نشان
آسمان بالا دو دژ زایشان ستد در هفته ای
که سر مردان آن دود ژبسودی آسمان
باز نتواند پریدن بر فراز آن و این
باد نتواند خزیدن در میان این و آن
هر دو را سر در ثریا هر دو را پا در ثری
هر دو خرم چون بهشت و هر دو زیبا چون جنان
هر دو تن گشتند با گردان سوار جنگجو
لیک دولتشان نبد چون دولت خسرو جوان
ز آن دو دژ پرداخته شد شهریار شیرگیر
بستد از سالار قیصر ساو و باژ و سوزیان
بس نماند تا نشاند شه بروم از دست خویش
شهرها را شهریار و مرزها را مرزبان
تا جهان باشد دهند از وی به پیروزی خبر
تا فلک باشد دهند از وی بپیروزی نشان
از همه فضلی چنو دیگر نبوده است و نه هست
از خداوندان عصر و خسروان باستان
نیست آورده عدیل او گه بخشش فلک
نیست آورده نظیر او گه کوشش جهان
هیچ عیبی نیست در پاکیزه طبع او پدید
لفظ او بی عیب و با معنی بکردار قران
ای خداوندیکه بگشاید بگفتار تو دل
ای جهانداری که بفروزد بکردار تو جان
ز آب زوبین تو جان دشمنان پر آتش است
ز آتش تیغ تو جان بدسگالان پردخان
پشت بدخواهان کنی همچون کمان از ضرب تیر
جانشان از تن کنی بربوده چون تیر از کمان
زائران را هست دست راد تو فریادرس
نیست پیش دست تو حاجت بفریاد و فغان
زهر خوردن بر گمان نه کاردانایان بود
کین تو جستن بود چون زهر خوردن بر گمان
ای امیر مهربان و کینه ور هنگام جود
کینه ور با خواسته با خواستاران مهربان
ارغوان از کین تو گردد بسان شنبلید
شنبلید از مهر تو گردد بسان ارغوان
دوستانرا دست تو چون ابر باشد در بهار
دشمنانرا تیغ تو چون باد باشد در خزان
راست کردی کار ملک و راست کردی کار دین
بستدی از کافران بس گنجهای شایگان
تا که نیکوتر گمان هرگز نباشد از یقین
تا که روشنتر خبر هرگز نباشد از عیان
تا همیشه جفت باشد پایداری با زمین
تا همیشه یار باشد کامرانی با زمان
چون زمین بادی بملک اندر همیشه پایدار
چون زمان بادی بدهر اندر همیشه کامران



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش شاهی جنگاور است که به نام دین با کافران جنگید و او را با کاووس و محمود غزنوی میسنجد. شاعر گشودن دو دژ بسیار بلند در یک هفته و گرفتن باج از سردار قیصر روم را وصف میکند و میگوید نزدیک است شاه بر شهرهای روم فرمانروا بگمارد. سپس بخشندگی، سخنوری و هیبت او در جنگ را میستاید و قصیده را با دعای پایداری و کامروایی همیشگی برای ممدوح به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: همانگونه که کاووس آهنگ سرزمین جادوان (مازندران) کرد و محمود غزنوی آهنگ هندوستان، این شاه نیز چنین لشکرکشیای کرد.
هوش مصنوعی: شاه کشورگشا برای پیروزی دین و به خاطر بخت و اقبال خود، خانههای کافران را ویران کرد.
هوش مصنوعی: آنقدر خون کافران ریخت که کسی نمیتواند شمارش کند و آنقدر شهر گرفت که کسی نشان همهٔ آنها را نمیداند.
هوش مصنوعی: در یک هفته دو دژ آسمانساییده را از آنان گرفت؛ دژهایی چنان بلند که سر نگهبانانش به آسمان میرسید.
هوش مصنوعی: باز شکاری نمیتوانست بر فراز آن دو دژ پرواز کند و باد نمیتوانست از میان آن دو بگذرد؛ یعنی بسیار بلند و استوار بودند.
هوش مصنوعی: سر هر دو دژ به ستارهٔ ثریا میرسید و پایهشان در ژرفای خاک بود، و هر دو مانند بهشت خرم و زیبا بودند.
هوش مصنوعی: هر دو دژ پر از دلاوران سوار و جنگجو بودند، اما بخت و اقبالشان مانند بخت این شاه جوان نبود.
هوش مصنوعی: شاه شیرشکار چون کار آن دو دژ را تمام کرد، از سردار قیصر روم باج و خراج و غرامت گرفت.
هوش مصنوعی: چیزی نمانده است که شاه در روم از سوی خود برای شهرها فرمانروا و برای مرزها مرزبان بگمارد.
هوش مصنوعی: تا جهان و فلک برپاست، خبر و نشان پیروزی او بر زبانها خواهد بود.
هوش مصنوعی: از میان فرمانروایان این روزگار و شاهان کهن، هیچکس در همهٔ فضیلتها مانند او نبوده و نیست.
هوش مصنوعی: فلک در هنگام بخشش همتایی برای او نیاورده و جهان در هنگام جنگ و کوشش مانند او را نپرورده است.
هوش مصنوعی: در سرشت پاک او هیچ عیبی دیده نمیشود و سخنش مانند قرآن بیعیب و پرمعناست.
هوش مصنوعی: ای خداوندی که سخنت دل را میگشاید و ای جهاندار که کردارت جان را روشن میکند.
هوش مصنوعی: از تیزی و درخشش زوبین تو جان دشمنان پر از آتش است و از آتش شمشیرت جان بدخواهان پر از دود.
هوش مصنوعی: با ضربهٔ تیر پشت بدخواهان را مانند کمان خمیده میکنی و جانشان را مانند تیری که از کمان رها شود از تن بیرون میکشی.
هوش مصنوعی: دست بخشندهٔ تو فریادرس نیازمندانی است که نزدت میآیند و پیش تو نیازی به ناله و زاری نیست.
هوش مصنوعی: خردمندان از روی گمان زهر نمیخورند و دشمنی با تو مانند همان زهرخوردن نسنجیده است.
هوش مصنوعی: ای امیری که در هنگام بخشش با مال دشمنی و با درخواستکنندگان مهربانی؛ یعنی مال را بیدریغ میبخشی.
هوش مصنوعی: از خشم تو چهرهٔ سرخ چون ارغوان، زرد چون شنبلید میشود و از مهر تو چهرهٔ زرد، سرخ و شاداب میگردد.
هوش مصنوعی: دست تو برای دوستان مانند ابر بهاری بخشنده است و شمشیرت برای دشمنان مانند باد خزان ویرانگر.
هوش مصنوعی: کار کشور و کار دین را سامان دادی و گنجهای شاهانهٔ فراوانی از کافران گرفتی.
هوش مصنوعی: تا وقتی که گمان هرگز بهتر از یقین و شنیده هرگز روشنتر از دیده نیست.
هوش مصنوعی: و تا همیشه پایداری همراه زمین و کامروایی همراه زمانه است.
هوش مصنوعی: دعا میکند که ممدوح مانند زمین در فرمانروایی همیشه پایدار و مانند زمانه در جهان همیشه کامروا باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خواسته تاراج گشته، سر نهاده بر زیان
لشکرت همواره یافه، چون رمهٔ رفته شبان
چیست آن آبی چو آتش و آهنی چون پرنیان
بیروان تن پیکری پاکیزه چون بیتنْ روان
گر بجنبانیش آب است، ار بلرزانی درخش
ور بیندازیش تیر است، ار بدو یازی کمان
از خرد آگاه نه در مغز باشد چون خرد
[...]
بس که جستم تا بیابم من از آن دلبر نشان
تا گمان اندر یقین گم شد یقین اندر گمان
تا که میجستم ندیدم تا بدیدم گم شدم
گم شده گم کرده را هرگز کجا یابد نشان
در خیال من نیامد در یقینم هم نبود
[...]
سرو دیدستم که باشد رسته اندر بوستان
بوستان هرگز ندیدیم رسته بر سرو روان
بوستانی ساختی تو برسر سرو سهی
پر گل و پر لاله و پر نرگس و پر ارغوان
ای بهار خوبرویان چند حیلت کرده ای
[...]
خسروا جائی بهمت ساختی، جائی بلند
پر ز خوان خواهی کنونش کرد و خواهی پر سخوان
تیر تو مفتاح شد در کار فتح قلعه ها
تیر تو مومول شد در دیده های دیده بان
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.