تا خزان آورد روی خویش سوی باغ و راغ
ابر یک ساعت نجست از تعبیه کردن فراغ
از لب دریا برآمد بامدادان خیل ابر
و آسمان از وی شود پر خیل گردو دود و داغ
سرخ شد در کوه از پس لاله چید منقار کبک
سم آهو سبز شد از بس گرازان شد براغ
از فروغ لاله و کل می شود رنگین دو چشم
از شمیم بان و سنبل می شود مشکین دماغ
تا سحرگه بشکند در بوستان نرکس خمار
لاله از ژاله بود چونان که پر از می ایاغ
برق هر ساعت بتابد همچو داغ تافته
آب ریزد از سحاب اندر میان دشت و باغ
تا حواصل عرض کرده طوطی و طاووس کوه
کهربا کرده بعرض بسد و پیروزه باغ
بلبل از بستان گریخت از گلستان گلبرگ ریخت
جای این نارنگ بستد جای آن بگرفت زاغ
طرف بستان گشت پر قندیل زرین از ترنج
گر ز نرگس بود بر روی زمین سیمین چراغ
تا نثار زر بشاخ سرو سر زی زاغ کرد؟
چون برآمد ماه روی رایت خسرو ز باغ
خسرو پیروزگر بو نصر مملان آنکه نیست
از سخا و جود او را از دگر شغلی فراغ
دست و جودش ابر و باران است و آز خلق خوید
تیغ و تیزش نار سوزان است و جسم خصم تاغ
هست دولت خاتم جاه وجلالش را نکین
هست نصرت مرکب قدر و کمالش را جناغ
شیر را ماند بروز جنگ و خصم اوست میش
باز را ماند بگاه رزم و دشمن چون کلاغ
مر ولی را قامت از مهرش فرازان چون چنار
مر عدو را سینه از کینش گدازان چون کناغ
روشن از برق حسامش چرخ همچون صدر باز
دشت از گرد سپاهش تیره همچون پشت ماغ
مهتری با بذل و جود او نیامد در جهان
خسروی با عدل و داد او ندارد کس سراغ
سروری گر سرو قامت پیش بنده اش خم نکرد
پیچد اندر گرد اندامش اجل همچون فشاغ
تا بدشت اندر بروید لاله با داغ درون
همچو لاله دشمنش را باد دل پردرد و داغ



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با وصف آمدن پاییز آغاز میشود: ابر و باران و برق، رنگهای لاله و نرگس، و جایگزینی گل و بلبل با نارنج و زاغ. سپس با گریزی به آمدن پرچم شاه، به ستایش ابونصر مملان میرسد و بخشش، دلیری و دادگری او را با تشبیههایی چون ابر، آتش، شیر و باز میستاید. شعر با دعای همیشگی بودن درد و داغ برای دشمن ممدوح به پایان میرسد.
هوش مصنوعی: از وقتی پاییز رو به باغ و دشت آورد، ابر لحظهای از آراستن و آمادهسازی سپاه باران آسوده ننشست.
هوش مصنوعی: بامدادان لشکر ابرها از کنارهٔ دریا برخاست و آسمان از آن پر از گرد و دود و تیرگی شد.
هوش مصنوعی: در کوه منقار کبک از بس لاله چید سرخ شد و سم آهو از بس در سبزهزار خرامید سبز شد.
هوش مصنوعی: از روشنی لاله و گل چشمها رنگین میشود و از بوی خوش درخت بان و سنبل، مشام خوشبو و مشکآگین میگردد.
هوش مصنوعی: تا هنگام سحر که نرگس در بوستان خمار از چشم بشکند، لاله از ژاله مانند جامی پر از شراب است.
هوش مصنوعی: برق هر لحظه مانند داغی گداخته میدرخشد و ابر در دشت و باغ باران میریزد.
هوش مصنوعی: پاییز رنگ سبز طوطیوار و رنگارنگ طاووسوار کوه را به سفیدی حواصل بدل کرده و سرخی مرجانی و سبزی فیروزهای باغ را به زردی کهربا تبدیل کرده است.
هوش مصنوعی: بلبل از بوستان گریخت و برگهای گل از گلستان فرو ریخت؛ جای گل را نارنج گرفت و جای بلبل را زاغ.
هوش مصنوعی: گوشهٔ بوستان از ترنجهای زرد مانند قندیلهای زرین پر شد، و نرگس بر روی زمین همچون چراغهای سیمین بود.
هوش مصنوعی: شاخهٔ سرو به استقبال زر نثار کرد، آنگاه که پرچم ماهنشان پادشاه از باغ پدیدار شد؛ یعنی طبیعت پیشاپیش آمدن شاه زر افشاند.
هوش مصنوعی: آن پادشاه پیروز، ابونصر مملان، کسی است که از بخشش و جوانمردی به هیچ کار دیگری نمیپردازد.
هوش مصنوعی: دست بخشندهاش چون ابر و باران است و آز مردم چون کشت سبز که از آن سیراب میشود؛ شمشیر تیزش آتشی سوزان است و تن دشمن چون هیزم تاغ در آن میسوزد.
هوش مصنوعی: اقبال و دولت نگین انگشتری جاه و شکوه اوست و پیروزی، زین و مرکب قدر و کمال او.
هوش مصنوعی: در روز جنگ مانند شیر است و دشمنش مانند میش؛ در نبرد مانند باز است و دشمن مانند کلاغ.
هوش مصنوعی: دوستش از مهر او قامتی بلند و سرافراز چون چنار دارد و دشمنش از کینهٔ او سینهای گدازان چون شمع.
هوش مصنوعی: آسمان از برق شمشیرش مانند سینهٔ سفید باز روشن است و دشت از گرد سپاهش مانند پشت مرغابی تیره.
هوش مصنوعی: بزرگی با بخشندگی او در جهان پدید نیامده و کسی پادشاهی با عدل و داد او را سراغ ندارد.
هوش مصنوعی: اگر سروری قامت بلند خود را پیش بندهٔ او خم نکند، مرگ مانند پیچک به دور اندامش میپیچد و او را از پا درمیآورد.
هوش مصنوعی: تا وقتی در دشت لاله با داغ سیاه درونش میروید، دل دشمن او مانند لاله پر از درد و داغ باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای گرفته کاغ کاغ از خشم ما همچون کلاغ
کوه و بیشه جای کرده چون کلاغ کاغ کاغ
ای گرفته کاغ کاغ از خشم ما همچون کلاغ
کوه و بیشه جای کرده چون کلاغ کاغ کاغ
شاه حسنی وز متاع نیکوان داری فراغ
می نزیبد بد کنی در پیش مسکینان دماغ
داغ هجرانم نه بس، خالم به رخ هم می نمای
چند سوزم وه که داغی می نهی بالای داغ
بهترین حاجات آن کایی شبی پیشم چو شمع
[...]
پیشتر زین روزگاری داشتم الحق چنانک
بود حالم و بالم از وی با رفاغ و با فراغ
از پی عشرت براغ اندر مزارع داشتم
وز برای عیش بودم کاخها در صحن باغ
با حریفان موافق عمر میبردم بسر
[...]
مژدهای دادم صبا کآمد گل خوشبو به باغ
با گل رویش بود از باغ و گل ما را فراغ
گل دو هفته بیش نبود در سرابستان ولی
حسن او و عشق من هر لحظه میگیرد بلاغ
عشق بلبل با گل بستان دو هفته بیش نیست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.