تا مهر بر فروخت ببرج حمل چراغ
پر شمع و پر چراغ شد از لاله باغ و راغ
دیو است زاغ گوئی مقری است عندلیب
کز بانک او ز باغ هزیمت گرفت زاغ
از بوستان کلاغ هزیمت گرفت راست
کز بادریسه کشت سر کوه چون کلاغ
از باد شد غدیر بکردار صدر باز
وز میغ گشت چرخ بکردار پشت ماغ
نرگس بیاد سوسن و شمشاد در فکند
دینار گون نبیذ به کافور گون ایاغ
در باغ بگذری ز فروغ و نسیم گل
رنگین شود دو دیده و مشگین شود دماغ
گوئی بباغ حور فرود آمد از بهشت
یا دهخدای شه بگذشته است پیش باغ
بو نصر سعد مهدی کز نصرت است و سعد
بر خاتمش نگینه و بر مرکبش جناغ
از مهر او کناغ فرازنده چون چنار
وز کین او چنار گدازنده چون کناغ
از خوی او برند گل و نسترن نسیم
وز روی او برند مه و مشتری فراغ
آموختن توان ز یکی خوش صد ادب
وافروختن توان ز یکی شمع صد چراغ
آبست جود او و دل دوست چون خوید
ناراست خشم او و تن خصم خشک تاغ
در رزم برق تیغش اندر میان گرد
تابان ز چرخ باشد چون پیش دوده داغ
از مهر جود نیست بچیزد گرش میل
وز شغل ملک نیست بچیز دگر فراغ
در باغ و راغ میر چمان باد جاودان
تا جای سرو باغ بود جای رنگ راغ



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با وصف بهار آغاز میشود: آمدن خورشید به برج حمل، شکفتن لاله و نرگس، گریختن زاغ از برابر بلبل و دگرگونی آبگیر و آسمان. سپس شاعر با این تصویر که گویی سرور شاه از کنار باغ گذشته، به مدح ابونصر سعد پسر مهدی میرسد. او ممدوح را همراه همیشگی پیروزی و بخت، بخشنده و سختخشم در برابر دشمن و دلیر در جنگ میستاید و با دعا برای ماندگاری او شعر را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: از وقتی که خورشید در برج حمل چراغ خود را روشن کرد، یعنی بهار آمد، باغ و دشت از لالههای سرخ پر از شمع و چراغ شد.
هوش مصنوعی: زاغ مانند دیو است و بلبل مانند قاری قرآن. همانگونه که دیو از شنیدن قرآن میگریزد، زاغ از آواز بلبل از باغ گریخت.
هوش مصنوعی: کلاغ بهحق از بوستان گریخت، زیرا قلهٔ کوه با آب شدن برفها و وزش باد مانند کلاغ تیرهرنگ شده است.
هوش مصنوعی: آبگیر از وزش باد موجدار و خالخال شد، مانند سینهٔ باز، و آسمان از ابر تیره شد، مانند پشت مرغ آبی سیاهرنگ (ماغ).
هوش مصنوعی: نرگس به یاد سوسن و شمشاد، شرابی زرد چون دینار را در جامی سفید چون کافور ریخت. منظور میانهٔ زرد گل نرگس در گلبرگهای سفید آن است.
هوش مصنوعی: اگر از باغ بگذری، از درخشش و بوی گل، چشمانت رنگین و مشامت پر از بوی مشک میشود.
هوش مصنوعی: گویی حوریان از بهشت به باغ فرود آمدهاند، یا سرور و بزرگ شاه از کنار باغ گذشته است.
هوش مصنوعی: ممدوح ابونصر سعد پسر مهدی است. پیروزی (نصر) و نیکبختی (سعد) نگین انگشتری او و قاش زین مرکب او هستند، یعنی همواره همراه اویند.
هوش مصنوعی: مهر او رشتهای باریک را مانند درخت چنار بلند و سرافراز میکند، و کین او چنار را چنان میگدازد که مانند رشتهای باریک میشود.
هوش مصنوعی: گل و نسترن بوی خوش خود را از خوی نیک او میگیرند، و ماه و مشتری روشنی خود را از چهرهٔ او دارند.
هوش مصنوعی: از یک نیکخو میتوان صد ادب آموخت، همانگونه که از یک شمع صد چراغ را میتوان روشن کرد. یعنی دیگران از او بهره و فضیلت میگیرند.
هوش مصنوعی: بخشش او مانند آب است و دل دوست مانند کشت سبز که با آن میروید. خشم او مانند آتش است و تن دشمن مانند هیزم خشک تاغ که در آن میسوزد.
هوش مصنوعی: در جنگ، درخشش شمشیر او در میان گرد و غبار میدان، مانند اخگری سوزان در میان دوده میتابد، چنانکه گویی از آسمان میدرخشد.
هوش مصنوعی: او از دلبستگی به بخشش به چیز دیگری میل ندارد، و از کار ملک و فرمانروایی برای کار دیگری فراغت ندارد.
هوش مصنوعی: دعا میکند که امیر جاودانه در باغ و دشت خرامان باشد، تا زمانی که جای سرو در باغ است و دشت جای رنگ و گل است، یعنی تا ابد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دل شاد دار و پند کسایی نگاه دار
یک چشمزد جدا مشو از رطل و از تفاغ
امروز روز شادی و امسال سال لاغ
نیکوست حال ما که نکو باد حال باغ
آمد بهار و گفت به نرگس به خنده گل
چشم من و تو روشن بیروی زشت زاغ
گل نقل بلبلان و شکر نقل طوطیان
[...]
برخیز تا تفرج بستان کنیم و باغ
چون دست میدهد نفسی موجب فراغ
کاین سیل متفق بکند روزی این درخت
وین باد مختلف بکشد روزی این چراغ
سبزی دمید و خشک شد و گل شکفت و ریخت
[...]
دل برد دلبر و به دلم برنهاد داغ
دارد کنون ز حال من خسته دل فراغ
بی روی دلفریب تو خون می رود دگر
اندر میان چشم و دل ای چشم و ای چراغ
عمری گذشت بر دلم ای عمر نازنین
[...]
عید است و موسم گل و هنگام طرف باغ
لیکن مراست در دل غمگین چو لاله داغ
ساقی اهل عشق فروغی ز باده کو
تا لحظه ای ز هستی خویشم دهد فراغ
با عقل سوی دوست کسی ره نمیبرد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.