اول ثبوت عرش، پس آنگه جلوس یار
این نکته را بدان و مثل را بیاد دار
آن دم که عرش و فرش نبود و خدای بود
آن دم مقر عز بکجا بود اختیار؟
این رمز چیست؟ حاصل این قصه بازگو
این را هم تو ندانی و مثل تو صد هزار
حق بر عروش جمله ذرات مستویست
این نکته را ببین تو، ولی سر نگاه دار
دل عرش اعظمست خدا را، باتفاق
آنجاست دار سلطنت، آنجاست یار غار
تا چند ناله می کنی از سوز و درد دل؟
خواهی ز درد دل برهی، دل بدو سپار
تا چند در موافقت نفس راهزن؟
خواهی که جان ز غم ببری، دست از او مدار
در انتظار وعده فردا بسوختی
نقدست وصل یار، چه حاجت به انتظار؟
آخر بصد زبان مقر آمد بعجز خویش
قاسم، ز شکرهای ایادی بی شمار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی از مثل «نخست عرش را استوار کن، سپس بر آن بنشین» آغاز میکند و دربارهٔ راز جایگاه خداوند، پیش از آفرینش عرش و فرش، پرسش میکند. پاسخ شاعر این است که خدا بر همهٔ ذرهها جلوهگر است و عرش اعظم او دل انسان است. سپس شنونده را به سپردن دل به یار، رها کردن نفس راهزن و دریافتن وصالی فرا میخواند که همین اکنون در دسترس است. غزل با اعتراف قاسم به ناتوانی از شکر نعمتهای بیشمار پایان مییابد.
هوش مصنوعی: نخست باید تخت و عرش برپا و استوار شود، سپس یار بر آن بنشیند. این نکته را بفهم و آن مَثَل معروف را به یاد داشته باش که نخست بنیاد را محکم کن و آنگاه نقش بزن.
هوش مصنوعی: در آن هنگام که نه عرش بود و نه زمین و تنها خدا بود، بگو جایگاه عزت و فرمانروایی او کجا بود؟
هوش مصنوعی: این راز چیست؟ نتیجهٔ این داستان را بازگو کن. این را نه تو میدانی و نه صدهزار کس مانند تو.
هوش مصنوعی: خداوند بر عرشِ همهٔ ذرههای هستی استوار و جلوهگر است. این نکته را دریاب، اما راز را پنهان نگاه دار.
هوش مصنوعی: به اتفاق اهل معرفت، دل بزرگترین عرش خداست. پایتخت فرمانروایی او و همدم نزدیک و یار غار در همان دل است.
هوش مصنوعی: تا کی از سوز و درد دل ناله میکنی؟ اگر میخواهی از درد دل رها شوی، دلت را به او بسپار.
هوش مصنوعی: تا کی با نفسِ راهزن همراهی و همسویی میکنی؟ اگر میخواهی جانت را از غم نجات دهی، دست از دامن او (یار) برمدار.
هوش مصنوعی: در انتظار وعدهٔ فردا سوختی، در حالی که وصال یار همین اکنون حاضر و نقد است. پس چه نیازی به انتظار است؟
هوش مصنوعی: سرانجام قاسم با صد زبان اعتراف کرد که از شکرگزاری نعمتهای بیشمار خداوند ناتوان است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خواجه، این همه که تو بر میدهی شمار
بادام تر و سهیکی و بهمان و باستار
مار است این جهان و جهانجوی مارگیر
از مارگیر مار برآرد همی دمار
نیلوفر کبود نگه کن میان آب
چون تیغ آبداده و یاقوت آبدار
همرنگ آسمان و به کردار آسمان
زردیش بر میانه چو ماه ده و چار
چون راهبی که دو رخ او سال و ماه زرد
[...]
از دیدن و بسودن رخسار و زلف یار
در دست مشک دارم و در دیده لاله زار
بامشک رنگ دارم از آن زلف مشکرنگ
با لاله کار دارم از آن روی لاله کار
ماندست چون دل من در زلف او اسیر
[...]
یکروز مانده باز زماه بزرگوار
آیین مهر گان نتوان کرد خواستار
آواز چنگ وبربط و بوی شراب خوش
با ماه روزه کی بود این هر دو سازگار
ورزانکه یاد از و نکنی تنگدل شود
[...]
باران قطره قطره همی بارم ابروار
هر روز خیره خیره ازین چشم سیل بار
ز آن قطره قطره، قطره باران شده خجل
ز آن خیره خیره، خیره دل من ز هجر یار
یاری که ذره ذره نماید همی نظر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.