آنکه بر نسترن از غالیه خالی دارد
الحق آراسته حسنی و جمالی دارد
در جواب او
خرم آن شمله که با ریشه خیالی دارد
خوشدل آنخرقه که با وصله وصالی دارد
جز کتان دو خته بر وی کلک مشکین چیست
انکه بر نسترن از غالیه خالی دارد
روی کمخای ختائی چو بدیدم گفتم
الحق آراسته حسنی و جمال دارد
جامه تافته آل ز شیرازه چاک
آفتابیست که درپیش هلالی دارد
راستی انکه طلب میکند از عقد سپیچ
او در اندیشه کج فکر محالی دارد
میزند شام و سحرگاه بطبل بالش
جامه خوابی که وی از شرب دوالی دارد
همچو دستار که آشفته شود وقت سماع
قاری این شعر تو در البسه حالی دارد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل نقیضهای طنزآمیز بر غزل سعدی با مطلع «آنکه بر نسترن از غالیه خالی دارد» است که نظام قاری در آن مضامین عاشقانه را به جامهها و پارچهها برگردانده است. شمله و ریشه، خرقه و وصله، کتان نقشدار، کمخای ختایی، تافتهٔ سرخ و جامهٔ خواب به جای عاشق و معشوق نشستهاند. در پایان شاعر شعر خود دربارهٔ پوشاک را به دستاری مانند میکند که در سماع آشفته میشود و حالی پیدا میکند.
هوش مصنوعی: این مطلع غزل سعدی است: آن زیبارویی که بر چهرهٔ سفید چون گل نسترن خود خالی سیاه و خوشبو چون غالیه دارد، بهراستی زیبایی و جمالی آراسته دارد.
هوش مصنوعی: خوشا شمله (پارچهٔ دستار یا شال) که با ریشههای خود سر و سودایی دارد، و خوشا خرقهای که با وصلهاش به وصال رسیده است. شاعر وصال عاشق و معشوق را به پیوند پارچه با ریشه و وصله مانند کرده است.
هوش مصنوعی: آنچه بر پارچهٔ کتانِ دوخته با قلم مشکین نقش شده، چیزی جز همان خال غالیهگون بر نسترن نیست. یعنی نقش سیاه بر کتان سفید مانند خال سیاه بر رخ سفید معشوق است.
هوش مصنوعی: چون رویهٔ پارچهٔ کمخای ختایی (دیبای نقشدار چینی) را دیدم، گفتم بهراستی حسن و جمالی آراسته دارد.
هوش مصنوعی: جامهٔ تافتهٔ سرخرنگ که از لبهٔ دوختهاش چاک خورده، مانند خورشیدی است که هلالی پیش رو دارد؛ سرخی جامه به خورشید و چاکِ خمیده به هلال مانند شده است.
هوش مصنوعی: در حقیقت کسی که از گره پیچخوردهٔ سپیچ راستی و صافی بخواهد، اندیشهٔ کج و خیال محال در سر دارد. بازی با واژههای راستی و کج است.
هوش مصنوعی: جامهٔ خوابی که بندی از پارچهٔ شرب دارد، شب و سحر با آن بند بر بالش همچون طبل میکوبد؛ دوال هم به معنی بند است و هم تسمهٔ طبلزنی.
هوش مصنوعی: ای قاری، این شعر تو دربارهٔ پوشاک، مانند دستاری که هنگام سماع آشفته میشود، حال و شوری دارد. قاری تخلص خود شاعر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سخنی کز دل بیتاب بود پردارد
نامه شوق چه حاجت به کبوتر دارد؟
پوست بر پیکر من قلعه آهن شده است
رگ ز خشکی به تنم جلوه نشتر دارد
خبر از گوهر اسرار ندارد غواص
[...]
نوبهار آمد و گلزار صفایی دارد
چمن از بلبل و گل برگ و نوایی دارد
رونق خانهٔ دل اشکی و آهی کافی است
خلوت ما چو حباب آب و هوایی دارد
هر شب از سینه سراسیمه دود از پی آه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.