جلایر چند مغموم و حزینی
به بیت الحزن با غم همنشینی؟
چو مرغی بینمت پرها شکسته
به بند غم دو پایت سخت بسته
به زندان غمت محبوس بینم
ز عمر و زندگی مایوس بینم
غذایت از چه رو خون جگر شد
دو دستت را ز غم دایم به سر شد؟
نشینی تا به کی تنها شب و روز
کجا آید ترا آن صبح فیروز؟
ز پروانه طریق عشق آموز
پر مرغ هوس را زودتر سوز
چرا دائم فلک با تو به کین است
به هر آزادهای گویا چنین است؟
چه خوش گفت این سخن را نکتهدانی
طبیبی، حاذقی، شیرین زبانی
که من خوی جهان را میشناسم
سرشت آسمان را میشناسم
«فلک را عادت دیرینه این است
که با آزادگان دائم به کین است»
«به دل ها بی سبب کین دارد این زال
نه دین دارد نه آئین دارد این زال»
بگو اندوهت آخر از چه چیز است
که خون دل ز چشمت چشمه خیزست؟
تو که دائم ثنا گستر به شاهی
چو باشد لطف شه، دیگر چه خواهی؟
به بزم خلد آئینش شب و روز
مشرف میشوی ای روز فیروز
تفقدها از آن خسرو ببینی
چه غم داری که در کنجی نشینی؟
اگر داری شکایت از زمانه
مترس و عرض کن با یک فسانه
که شه باب امید و مرحمت هست
چو کردی عرض، ز آن غمها توان رست
به هرجا دربمانی دست گیرست
چرا که قلب پاک او منیرست
بباید عرض و درد خویش گفتن
که دیده درد از درمان نهفتن؟
بگو آخر به هر دردست درمان
چرا داری حواس خود پریشان؟
ندانی این جهان بی اعتبارست
نه در کارش کسی را اختیارست؟
بباید ساخت با او گر نسازد
عتابش بیش و کم گاهی نوازد
ببین جز صبر او را چاره باشد
که در بندش هزار آواره باشد
جواب ما صوابی ار تو داری
بگو! ورنه مکن این قدر زاری
بلی انصاف این است آنچه گفتی
سخن را چون دُر ناسفته سفتی
دلی خون باشدم از چرخ گردون
روان زان است اشگم هم چو جیحون
گهی بارم دهد دربار شاهی
گهی محروم سازد بی گناهی
به سر داده است عشق خدمت شاه
ولی محروم دارد گاه و بی گاه
ازین محرومیش دل ریش و زارست
که این ظلمی به او از روزگارست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش گویندهای جلایر را به سبب اندوه و گوشهنشینیاش سرزنش میکند و یادآور میشود که روزگار با آزادگان کینه دارد، اما چون لطف شاه شامل حال اوست باید دردش را به شاه عرض کند و در برابر روزگار صبر پیشه کند. سپس جلایر سخن او را میپذیرد و علت غمش را باز میگوید: روزگار گاهی او را به دربار شاه راه میدهد و گاهی بیگناه از خدمت شاه محروم میکند و همین محرومیت دلش را خون کرده است.
هوش مصنوعی: ای جلایر، تا کی اندوهگین و غمگینی و در خانهٔ غم با غصه همنشین هستی؟
هوش مصنوعی: تو را مانند پرندهای میبینم که پرهایش شکسته و هر دو پایش محکم در بند غم بسته شده است.
هوش مصنوعی: تو را در زندان غم گرفتار و از عمر و زندگی ناامید میبینم.
هوش مصنوعی: چرا خوراکت خون جگر شده و از غصه همیشه دست بر سر میزنی؟
هوش مصنوعی: تا کی شب و روز تنها مینشینی؟ آن صبح پیروزی و گشایش کی برایت فرا میرسد؟
هوش مصنوعی: راه عشق را از پروانه بیاموز و پر پرندهٔ هوس را زودتر بسوزان.
هوش مصنوعی: چرا روزگار همیشه با تو دشمنی میکند؟ گویا با هر آزادهای چنین رفتار میکند.
هوش مصنوعی: چه خوب گفته است این سخن را یک نکتهدان که طبیبی ماهر و خوشسخن بود.
هوش مصنوعی: او گفت: من خوی جهان و سرشت آسمان را میشناسم.
هوش مصنوعی: عادت قدیمی روزگار این است که همیشه با آزادگان دشمنی کند.
هوش مصنوعی: این پیرزن (دنیا) بیدلیل با دلها کینه دارد و نه دین میشناسد و نه قاعده و رسمی.
هوش مصنوعی: بالاخره بگو اندوهت از چیست که از چشمت چشمهٔ خون دل میجوشد؟
هوش مصنوعی: تو که همیشه ستایشگر شاه هستی، وقتی لطف شاه شامل حالت است دیگر چه میخواهی؟
هوش مصنوعی: ای خوشبخت، شب و روز به مجلس بهشتمانند شاه راه مییابی.
هوش مصنوعی: از آن پادشاه مهربانیها میبینی؛ پس چه غمی داری که در گوشهای نشستهای؟
هوش مصنوعی: اگر از روزگار گلایه داری، نترس و آن را در قالب داستانی به شاه عرض کن.
هوش مصنوعی: زیرا شاه درِ امید و رحمت است و وقتی عرض کنی، میتوان از آن غمها رها شد.
هوش مصنوعی: هرجا درمانده شوی شاه دستگیر توست، چون دل پاکش روشن است.
هوش مصنوعی: باید درد خود را عرض کرد و گفت؛ چه کسی دیده است که درد را از درمان پنهان کنند؟
هوش مصنوعی: بگو، چون هر دردی درمانی دارد؛ چرا ذهن و حواست را آشفته نگه میداری؟
هوش مصنوعی: مگر نمیدانی این جهان ناپایدار است و کسی در کار آن اختیاری ندارد؟
هوش مصنوعی: باید با روزگار کنار آمد اگرچه با ما سازگار نباشد؛ گاهی سرزنش و آزارش بیشتر است و گاهی نوازش میکند.
هوش مصنوعی: ببین که در برابر روزگار جز صبر چارهای نیست، چون هزاران آواره در بند آن گرفتارند.
هوش مصنوعی: اگر پاسخ درستی به سخن ما داری بگو، وگرنه اینقدر زاری نکن.
هوش مصنوعی: جلایر پاسخ میدهد: آری، آنچه گفتی عین انصاف است و سخن را مانند مروارید ناسفته بهخوبی سفتی.
هوش مصنوعی: دلم از دست روزگار گردان خون است و به همین سبب اشکم مانند رود جیحون روان است.
هوش مصنوعی: روزگار گاهی مرا به دربار شاه راه میدهد و گاهی بیآنکه گناهی کرده باشم محرومم میکند.
هوش مصنوعی: عشق خدمت به شاه را در سر دارم، اما روزگار گاه و بیگاه مرا از آن محروم میکند.
هوش مصنوعی: دلش از این محرومیت زخمی و زار است، چون این ستمی است که روزگار بر او روا داشته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.