تا در پی دهانش بگذاشتم قدم را
گفتم به هر وجودی کیفیت عدم را
محمود بوسه میزد پای ایاز و میگفت
بنگر چه میکند عشق سلطان محتشم را
بر تختگاه شاهی آسوده کی توان شد
بگذار تاج کی را، بردار جام جم را
چندی غم زمانه میخورد خون ما را
تا می به جام کردیم، خوردیم خون غم را
پیش صنم پرستان بالا گرفت کارم
تا در نظر گرفتم بالای آن صنم را
در عالم دو بینی کام از یکی نبینی
بردار از این میانه هم دیر و هم حرم را
دلها به شام زلفش نام سحر ندانند
که اینجا کسی ندیدهست دیدار صبحدم را
کوس محبتم را در چرخ کوفت خورشید
تا آن مه دو هفته بر بام زد علم را
خورشید را ز عنبر افکندهای به چنبر
تا بر رخت فکندی آن زلف خم به خم را
تا نام دود زلفت در نامه ثبت کردم
آتش زدم ز حسرت هم دوده هم قلم را
هر سو دلی به خواری در خاک ره میفکن
تا کی ذلیل سازی دلهای محترم را
در عین مستی امشب خوردم قسم به چشمت
الحق کسی نخوردهست زین خوبتر قسم را
روزی رمق گرفتم در شاعری فروغی
کز شعر من خوش آمد شاه قضا رقم را
جم رتبه ناصرالدین کز تیغ کج بیاراست
هم ملت عرب را، هم دولت عجم را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به عشق و زیبایی پرداخته و از تأثیرات عمیق آن بر روح و جان سخن میگوید. او به توصیف حالاتی میپردازد که عشق موجب درد و دلخستگی شده و در عین حال از لذتهای آن نیز سخن میگوید. معشوقه بهطور خاص در معرض ستایش قرار میگیرد و شاعر احساس میکند که قدرت عشق میتواند انسان را به قلههای شرف و بلندی برساند. با اشاره به مسایل اجتماعی و انسانی، او به ذلت و خواری دلهای محترم اشاره میکند و از آنها میخواهد که در خاک سفرهٔ عشق نشینند. در نهایت، شاعر به قدرت شعر و ادبیات در ابراز احساسات و بیان زیباییها نیز اشاره دارد.
هوش مصنوعی: وقتی که برای رسیدن به لبان او قدم برمیداشتم، به هر موجودی گفتم که حالتی که در عشق وجود دارد، همانند نبودن است.
هوش مصنوعی: محمود، در هنگامی که به پای ایاز (پسر سلمانی و غلام خاص او) بوسه میزند، به او میگوید که عشق سلطان محتشم (یا همان محمود) چه کار شگفتی با او میکند. این نشاندهندهٔ تأثیر عمق عشق بر رابطهٔ میان آنهاست.
هوش مصنوعی: در برابر قدرت و موقعیت شاهی چه کسی میتواند آسوده باشد؟ بگذار تاج را به دست کسی دیگر بدهیم و جام جم، که نماد فرمانروایی و شکوه است، را بر داریم.
هوش مصنوعی: مدتی است که زمانه ما را دچار غم کرده و خون دل میخوریم، اما به جای آنکه خود را به یاد چنین غمی بیفکنیم، به میپردازیم و طعم تلخ غم را در جام می چشیم.
هوش مصنوعی: من به خاطر پرستش و عشق به معشوق به سختی افتادهام و وضعیت زندگیام تحت تأثیر ناموجودی او قرار گرفته است. وقتی به زیباییهای او نگاه میکنم، احساساتم شدت میگیرد و کارهایی از من سر میزند.
هوش مصنوعی: در دنیای دوگانگی، نمیتوانی از یکی بهرهمند شوی؛ بنابراین از این مرکز دوگانگی (محل تقابل عشق و هجر) هم امید و هم مکانی برای جلوهگری را برمیدار.
هوش مصنوعی: دلها در غم زلف معشوق، نمیدانند که صفت زیبای سحر، چه معنایی دارد، چون در اینجا کسی دیدار بامداد و زیباییهای آن را تجربه نکرده است.
هوش مصنوعی: من با عشق خود ندا و بانگ بلندی را به عالم میزنم که مانند صدای طبل است، تا آن گل نرگس را که در دو هفته اخیر بر بام خانه قرار گرفته، به دیگران نشان دهم.
هوش مصنوعی: تو مانند خورشیدی که با عطر عنبر احاطه شده، زلفهای خمیدهات را بر چهرهات افکندهای تا زیباییات را نمایان کند.
هوش مصنوعی: وقتی که نام موهای سیاه و دلبرانهات را در دفتر عشق نوشتم، از شدت حسرت، هم کاغذ و هم خودم را سوزاندم.
هوش مصنوعی: هر طرفی دلهایی را که عزیز و محترم هستند، به ذلت و خوارسری نینداز، تا چه زمانی میخواهی این دلها را رنج بدهی؟
هوش مصنوعی: امشب در حالی که مست هستم، به چشمان تو قسم یاد میکنم که واقعاً هیچکس قسمی به زیبایی قسم من یاد نکرده است.
هوش مصنوعی: روزی احساس نیرومندی کردم در شاعری فروغی که شعر من مورد پسند شاه قضا (تقدیر) قرار گرفت و سرنوشت را رقم زد.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به ناصرالدینشاه اشاره میکند که به وسیلهٔ شمشیر خود، هم ملت عرب و هم دولت عجم (ایرانیها) را به قدرت و مقام رساند. به نوعی، او موجب پیروزی و اعتبار این دو ملت شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نوشین لبی که لعلش نو کرد جام جم را
هست از پیش خرابی درویش و محتشم را
من خاک پای مستی کانجا که ریخت جرعه
لغزید پای رندان صد صاحب کرم را
گر در شراب عشقم از تیغ می زنی حد
[...]
جان بر نتابد ای دل هنگامه ستم را
از سینه ریز بیرون مانند تیغ دم را
از وحشت برونم بنگر غم درونم
آمیزش غریبی باشد به هوش رم را
گویند می نویسد قاتل برات خیری
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.