بخش ۷۰ - راه بستن سرکش بر باربد، نواختن سه سرود نهان بر سرو و مهتر شدن او بر رامشگران
همی هر زمان شاه برتر گذشت
چوشد سال شاهیش بر بیست و هشت
کسی را نشد بر درش کار بد
ز درگاه آگاه شد باربد
بدو گفت هر کس که شاه جهان
گزیدهست رامشگری در نهان
اگر با تو او را برابر کند
تو را بر سر سرکش افسر کند
چو بشنید مرد آن بجوشیدش آز
وگرچه نبودش به چیزی نیاز
ز کشور بشد تا به درگاه شاه
همیکرد رامشگران را نگاه
چوبشنید سرکش دلش تیره شد
به زخم سرود اندرو خیره شد
بیامد به درگاه سالار بار
درم کرد و دینار چندی نثار
بدو گفت رامشگری بر درست
که از من به سال و هنربرترست
نباید که در پیش خسرو شود
که ما کهنه گشتیم و او نو شود
ز سرکش چو بشنید دربان شاه
ز رامشگر ساده بربست راه
چو رفتی به نزدیک او باربد
همش کار بد بود و هم بار بد
ندادی ورا بار سالار بار
نه نیزش بدی مردمی خواستار
چو نومید برگشت زان بارگاه
ابا بربط آمد سوی باغ شاه
کجا باغبان بود مردوی نام
شد از دیدنش باربد شادکام
بدان باغ رفتی به نوروز شاه
دو هفته ببودی بدان جشنگاه
سبک باربد نزد مردوی شد
هم آن روز با مرد همبوی شد
چنین گفت با باغبان باربد
که گویی تو جانی و من کالبد
کنون آرزو خواهم از تو یکی
کجاهست نزدیک تو اندکی
چو آید بدین باغ شاه جهان
مرا راه ده تاببینم نهان
که تاچون بود شاه را جشنگاه
ببینم نهفته یکی روی شاه
بدو گفت مردوی کایدون کنم
ز مغز تو اندیشه بیرون کنم
چو خسرو همیخواست کاید بباغ
دل میزبان شد چو روشن چراغ
بر باربد شد بگفت آنک شاه
همیرفت خواهد بران جشنگاه
همه جامه را باربد سبز کرد
همان بربط و رود ننگ و نبرد
بشد تابجایی که خسرو شدی
بهاران نشستن گهی نو شدی
یکی سرو بد سبز و برگش گشن
ورا شاخ چون رزمگاه پشن
بران سرو شد بربط اندر کنار
زمانی همیبود تا شهریار
ز ایوان بیامد بدان جشنگاه
بیاراست پیروزگر جای شاه
بیامد پری چهرهٔ میگسار
یکی جام بر کف بر شهریار
جهاندار بستد ز کودک نبید
بلور از می سرخ شد ناپدید
بدانگه که خورشید برگشت زرد
همیبود تاگشت شب لاژورد
زننده بران سرو برداشت رود
همان ساخته پهلوانی سرود
یکی نغز دستان بزد بر درخت
کزان خیره شد مرد بیداربخت
سرودی به آواز خوش برکشید
که اکنون تو خوانیش داد آفرید
بماندند یک مجلس اندر شگفت
همی هرکسی رای دیگر گرفت
بدان نامداران بفرمود شاه
که جویند سرتاسر آن جشنگاه
فراوان بجستند و باز آمدند
به نزدیک خسرو فراز آمدند
جهاندیده آنگه ره اندر گرفت
که از بخت شاه این نباشد شگفت
که گردد گل سبز رامشگرش
که جاوید بادا سر و افسرش
بیاورد جامی دگر میگسار
چو از خوب رخ بستد آن شهریار
زننده دگرگون بیاراست رود
برآورد ناگاه دیگر سرود
که پیکار گردش همیخواندند
چنین نام ز آواز او راندند
چو آن دانشی گفت و خسرو شنید
به آواز او جام می در کشید
بفرمود کاین رابجای آورید
همه باغ یک سر به پای آورید
بجستند بسیار هر سوی باغ
ببردند زیر درختان چراغ
ندیدند چیزی جز از بید و سرو
خرامان به زیر گل اندر تذرو
شهنشاه پس جام دیگر بخواست
بر آواز سربرآورد راست
برآمد دگر باره بانگ سرود
همان ساخته کرده آواز رود
همی سبز در سبز خوانی کنون
برین گونه سازند مکر و فسون
چوبشنید پرویز برپای خاست
به آواز او بر یکی جام خواست
که بود اندر آن جام یک من نبید
به یکدم می روشن اندر کشید
چنین گفت کاین گر فرشته بدی
ز مشک و زعنبر سرشته بدی
وگر دیو بودی نگفتی سرود
همان نیز نشناختی زخم رود
بجویید درباغ تا این کجاست
همه باغ و گلشن چپ و دست راست
دهان و برش پر ز گوهر کنم
برین رود سازانش مهتر کنم
چو بشنید رامشگر آواز اوی
همان خوب گفتار دمساز اوی
فرود آمد از شاخ سرو سهی
همیرفت با رامش و فرهی
بیامد بمالید برخاک روی
بدو گفت خسرو چه مردی بگوی
بدو گفت شاهایکی بندهام
به آواز تو در جهان زندهام
سراسر بگفت آنچ بود از بنه
که رفت اندر آن یک دل و یک تنه
بدیدار او شاد شد شهریار
بسان گلستان به ماه بهار
به سرکش چنین گفت کای بد هنر
تو چون حنظلی باربد چون شکر
چرا دور کردی تو او را ز من
دریغ آمدت او درین انجمن
به آواز او شاد می درکشید
همان جام یاقوت بر سرکشید
برین گونه تا سرسوی خواب کرد
دهانش پر از در خوشاب کرد
ببد باربد شاه رامشگران
یکی نامدارای شد از مهتران
سر آمد کنون قصهٔ باربد
مبادا که باشد تو را یار بد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
خسرو پرویز باربد سرکش مردوی پشن (اشاره)
هوش مصنوعی: خسرو پرویز در سال بیست و هشت سلطنت خود بر باربد، رامشگر مشهور، توجه میکند. باربد به درگاه شاه میرود اما با بیاعتنایی دربان مواجه میشود و ناامید برمیگردد. در باغ شاه، باربد با باغبان مردوی ملاقات کرده و برای دیدار خسرو آرزو میکند. سرانجام، در جشن نوروز، باربد به همراه باغبان به حضور شاه میرسد و با نواختن آهنگی زیبا نظر خسرو را جلب میکند. خسرو از صدای باربد شگفتزده شده و او را به خود نزدیک میکند، در نتیجه باربد به عنوان رامشگر برجسته مورد توجه شاه قرار میگیرد و در جمع رامشگران از او یاد میشود.
هوش مصنوعی: هر زمان شاه، از لحاظ مقام و بزرگی، در رتبهای بالاتر قرار میگیرد، همانطور که سال سلطنت او به بیست و هشت سال نزدیک میشود.
هوش مصنوعی: هیچکس در برابر باربد، که درگاه شاه را مینوازد، کار بدی پیدا نکرد و او از این موضوع باخبر شد.
هوش مصنوعی: به او گفت هر کس که شاه جهان (خسرو پرویز) را برگزیده، باید رامشگری (نواختن ساز و آواز) را به طور پنهانی انجام دهد.
هوش مصنوعی: اگر او (خسرو) تو را در مقام خود قرار دهد، تو را به عنوان فرماندهای بر سرکشان میگمارد.
هوش مصنوعی: وقتی آن مرد (باربد) این را شنید، حس حسادت و رقابتی در او برانگیخته شد، هر چند که خود به هیچ چیزی نیاز نداشت.
هوش مصنوعی: او از کشور خارج شد و به درگاه شاه رفت و همواره به رامشگران (نوازندگان) نگاه میکرد.
هوش مصنوعی: سرکش (آوازنواز) وقتی صدای دلخراش را شنید، دلش تیره و ناراحت شد و این سرود او را با زخم خود به شدت مجذوب کرد.
هوش مصنوعی: شخصی به درگاه سالار بار (خسرو پرویز) آمد و مقداری پول (درم و دینار) را به عنوان نذر یا هدیه تقدیم کرد.
هوش مصنوعی: به او (باربد) گفتند که رامشگری که سالها به فن موسیقی مشغول بوده و در هنر برتر از من است.
هوش مصنوعی: نباید اجازه دهیم که در حضور خسرو پرویز ما قدیمی و کهنه شویم در حالی که او جوان و تازه میماند.
هوش مصنوعی: دربان شاه به محض اینکه از سرکش (مرد سرکش یا نافرمان) شنید، راه را بر رامشگر (باربد) که آدمی بیشیلهپیله و ساده است، بست.
هوش مصنوعی: وقتی که به نزد باربد رفتی، همهچیز در آن جا ناپسند و نامناسب بود.
هوش مصنوعی: تو به او در آن موقع، بار سالاری را عطا نکردی و او را از مردمی که به کمک نیاز داشت، بینصیب رها کردی.
هوش مصنوعی: باربد، پس از آنکه از بارگاه ناامید شد، به سوی باغ شاه با آلت موسیقیاش (بربط) برگشت.
هوش مصنوعی: باربد از دیدن مردی به نام مردوی، باغبان، بسیار خوشحال شد.
هوش مصنوعی: به باغی رفتی که در نوروز، یعنی روز نخست سال، شاه در آنجا حضور داشت و او به مدت دو هفته در آن محل جشن و سرور میگذراند.
هوش مصنوعی: باربد، به باغ مردوی رفت و در آن روز با مردی همنوا و هم صدا شد.
هوش مصنوعی: باربد به باغبان میگوید که تو همچون روح هستی و من فقط جسمی هستم.
هوش مصنوعی: اکنون از تو میخواهم که بگویی آرزوی من چیست و چه چیزی در نزدیکی تو وجود دارد.
هوش مصنوعی: وقتی شاه جهان به این باغ بیاید، مرا اجازه بده تا او را پنهانی ببینم.
هوش مصنوعی: میخواهم ببینم که در جشن شاه چه حال و هوایی حاکم است و میخواهم یک بار دیگر چهرهی شاه را از نزدیک ببینم، هرچند که او در اینجا پنهان است.
هوش مصنوعی: مردوی به خسرو میگوید که من میخواهم از مغز (ذهن) تو فکر و اندیشهات را بیرون بیاورم و آن را به خودم اختصاص دهم.
هوش مصنوعی: وقتی خسرو، پادشاه ایران، میخواست در باغ دل، میزبان باشد، مانند چراغ روشن، دل را روشن و شاداب میکرد.
هوش مصنوعی: به باربد، موسیقیدان معروف، گفتند که شاه (خسرو پرویز) به سمت جشنگاه میرود و باید برای او موسیقی بنوازد.
هوش مصنوعی: باربد، نوازنده معروف، لباس سبزی به تن کرد و به همراه ساز خود، همواره در حال نواختن و شورآفرینی بود؛ این نشاندهندهٔ پیوند او با جشن و شادمانی، حتی در میان جنگ و نبرد است.
هوش مصنوعی: باربد به جایی رسید که خسرو پرویز در آنجا بود و بهار در آنجا نشسته بود و گاهگاهی نو و تازه میشد.
هوش مصنوعی: یک سرو سبز و پربرگ وجود دارد که شاخ و برگش مانند میدان جنگی پر از پیکانها است.
هوش مصنوعی: بر ساقهی درخت سرو، بربط (ساز موسیقی) قرار داشت و در کنارش، مدت زیادی به انتظار نشسته بود تا پادشاه (خسرو پرویز) بیاید.
هوش مصنوعی: از ایوان به سوی محل جشن آمد و جایی را که مخصوص شاه است، آراسته و زیبا کرد.
هوش مصنوعی: یک پری زیبا و خوشچهره به سوی شهریار آمد و یک جام نوشیدنی در دست داشت.
هوش مصنوعی: جهاندار (خسرو پرویز) از دست کودک (باربد) جام نبید (شراب) را گرفت و بلور (حالت شفاف و زرق و برق) آن از می (شراب) به رنگ سرخ درآمد و ناپدید شد.
هوش مصنوعی: زمانی که خورشید به رنگ زرد درآمد و شب لاجوردی (تیره و تار) فرارسید،
هوش مصنوعی: نوازندهای که در کنار آن سرو زیبا ایستاده، موسیقیای را آغاز کرد که به خاطر پهلوانی که آن سرو را به تصویر کشیده، ساخته شده است.
هوش مصنوعی: یک مرد بیدار و خوششانس به درختی نزدیک شد و یکی از شاخههای زیبا و خوشصدا را با چنگ زدن به آن نوازش کرد.
هوش مصنوعی: باربد سرودی زیبا و دلنواز خواند که در حال حاضر تو نیز با خواندن آن، زندگی جدیدی را به وجود میآوری.
هوش مصنوعی: همه در مجلس به حیرت و تعجب مانده بودند و هر کسی نظر متفاوتی داشت.
هوش مصنوعی: شاه به نامآوران و دلیران دستور داد که سراسر محل برگزاری جشن را جستوجو کنند.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردان نامدار جستجو کردند و به نزد خسرو برگشتند.
هوش مصنوعی: جهاندیده (کسیکه دنیا را خوب دیده و تجربه دارد) بهگونهای در کار خود موفقیت پیدا کرد که این موضوع چندان هم عجیب نیست، زیرا چنین موفقیتی به خاطر بخت و اقبال شاه (خسرو پرویز) است.
هوش مصنوعی: گل سبز که نماد جوانی و شادابی است، برای رامشگر او (باربد) میشود تا همیشه سرش (موی سر و تاجش) زینتافزای او باقی بماند و جاودانه باشد.
هوش مصنوعی: شرابفروش جام جدیدی آورد زیرا آن شهریار با چهرهی نیکو مینوشید.
هوش مصنوعی: موسیقیدان (رامشگر) دیگری، به طرز جدیدی رود (موسیقی) را آراسته و ناگهان سرودی متفاوت را آغاز کرد.
هوش مصنوعی: هرکسی که در میدان جنگ نام و آوازهاش به گوش دیگران میرسد، این نشان از قدرت و شجاعت او دارد و به وسیله آواز او دیگران را میترسانند و به سمت جنگ میکشند.
هوش مصنوعی: وقتی آن دانشمند صحبت کرد و خسرو آن را شنید، به خاطر آواز او جام شراب را نوشید.
هوش مصنوعی: خسرو دستور داد که این را به جای خودش بگذارید و کل باغ را یکجا به پایه (پایهگذاری) بیاورید.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردان به سمتهای مختلف باغ دویدند و چراغهایی را از زیر درختان برداشتند.
هوش مصنوعی: آنها در باغ چیز دیگری جز بید و سرو که به آرامی در حال تکان خوردن بودند، مشاهده نکردند و در زیر درختان، گلهایی را که در کنار تذرو (پرندهای خوشصدا) روییده بود، دیدند.
هوش مصنوعی: شاهنشاه بعد از نوشیدن جام دیگر، به خوبی و با شجاعت بر آواز سر برآورد.
هوش مصنوعی: بار دیگر صدای سرود بلند شد، همان طور که آهنگ ساختهشده به صدای رود شباهت دارد.
هوش مصنوعی: اکنون که در جلب توجه و فریب مردم مهارت پیدا کردهای، به همین شیوه همچنان نغمهها و آهنگهای فریبنده بساز.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز با شنیدن صدای باربد از جا برخاست و خواست که برای او جامی بیاورند.
هوش مصنوعی: در آن جام، یک من شراب نبید بود که با یک جرعه، حال و هوای او را روشن کرد.
هوش مصنوعی: او (باربد) گفت که اگر این موجود (سرو) فرشتهای باشد، به گونهای خوشبو و خوشعطر خلق شده است که از مشک و زعفران ساخته شده است.
هوش مصنوعی: اگر این موجود دیو بود، سرودی نمیگفت و همچنین زخم رود را نمیشناخت.
هوش مصنوعی: در این بیت، شخصی از دیگران میخواهد که در باغ جستجو کنند و ببیند که کجاست؛ اشاره به این دارد که همه باغ و گلشن در سمت چپ و راست قرار دارد. در واقع، او به زیبایی و فراوانی گلها و درختان اشاره میکند.
هوش مصنوعی: میخواهم دهان و چهرهام را پر از جواهرات کنم و بر این رود (باربد) سازان را سرآمد و پیشوای آنان قرار دهم.
هوش مصنوعی: زمانی که رامشگر صدای او را شنید، متوجه شد که او همان کسی است که سخنهای نیکو میگوید و با او همنوازی میکند.
هوش مصنوعی: از درخت سرو بلند، فرود آمد و به همراه رامشگران و افراد بافرهنگ حرکت میکرد.
هوش مصنوعی: به نزد خسرو آمد و صورت خود را بر خاک گذاشت و گفت: ای خسرو، چه مردی را تو توصیف خواهی کرد؟
هوش مصنوعی: این شخص به خسرو میگوید که من به تو وابستهام و با صدای تو در جهان زندهام، یعنی زندگیام تحت تأثیر آواز و سرود تو است.
هوش مصنوعی: او تمام آنچه را که از خود آورده بود، بیان کرد؛ چیزی که در دل و وجودش واحد و یکپارچه بود.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز، پادشاه، در دیدار با باربد، بسیار خوشحال و شاداب میشود، مانند گلستان در بهار که با طراوت و زیباییاش سرزندگی و شادابی را به همراه دارد.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز به سرکش (شخصی که در کارهایی ناپسند و بدکردار است) میگوید که تو بدی و هنر تو مانند حنظله (میوه تلخی که معمولاً مورد پسند نیست) است، در حالی که باربد (نوازنده معروف) همچون شکر است که شیرین و خوشایند است.
هوش مصنوعی: چرا این شخص را از من دور کردی؟ این کار برایت جای افسوس دارد، زیرا او در این جمع (انجمن) مورد احترام است.
هوش مصنوعی: او به صدای خوش باربد (رامشگر) شادی میکند و همان جام یاقوت (جامی به رنگ قرمز کمرنگ، به خاطر زیباییاش) را به دست میگیرد.
هوش مصنوعی: باربد به این صورت تا به خواب رفت، دهانش را پر از شیرینترین نوشیدنیها کرد.
هوش مصنوعی: باربد، که شاه رامشگران است، به یکی از نامآوران و سرآمدان مطربها تبدیل شد و به عنوان بهترین و بزرگترین در میان آنها شناخته میشود.
هوش مصنوعی: داستان باربد به پایان رسید، امیدوارم که تو نیز دوست بدی نداشته باشی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.