بخش ۶۴ - پاسخ خسرو به قیصر: پاسداشت دین هوشنگ، رد دار مسیحا و فرستادن هدایا به روم
چویک ماه شد نامه پاسخ نوشت
سخنهای با مغز و فرخ نوشت
سرنامه گفت آفرین مهان
بران باد کو باد دارد جهان
بد و نیک بیند ز یزدان پاک
وزو دارد اندر جهان بیم و باک
کند آفرین بر خداوند مهر
کزین گونه بر پای دارد سپهر
نخست آنک کردی ستایش مرا
به نامه نمودی نیایش مرا
بدانستم و شاد گشتم بدان
سخن گفتن تاجور بخردان
پذیرفتم آن نامور گنج تو
نخواهم که چندان بود رنج تو
ازیرا جهاندار یزدان پاک
برآورد بوم تو را بر سماک
ز هند و ز سقلاب و چین و خزر
چنین ارجمند آمد آن بوم و بر
چه مردی چه دانش چه پرهیز و دین
ز یزدان شما را رسید آفرین
چو کار آمدم پیش یارم بدی
بهر دانشی غمگسارم بدی
چنان شاد گشتم ز پیوند تو
بدین پر هنر پاک فرزند تو
که کهتر نباشد به فرزند خویش
ببوم و بر و پاک پیوند خویش
همه مهتران پشت برگاشتند
مرا در جهان خوار بگذاشتند
تو تنها بجای پدر بودیم
همان از پدر بیشتر بودیم
تو را همچنان دارم اکنون که شاه
پدر بیند آزاده و نیک خواه
دگر هرچ گفتی ز شیروی من
ازان پاک تن پشت و نیروی من
بدانستم و آفرین خواندم
بران دین تو را پاک دین خواندم
دگر هرچ گفتی ز پاکیزه دین
ز یکشنبدی روزهٔ به آفرین
همه خواند بر ما یکایک دبیر
سخنهای بایسته و دلپذیر
بما بر ز دین کهن ننگ نیست
به گیتی به از دین هوشنگ نیست
همه داد و نیکی و شرمست و مهر
نگه کردن اندر شمار سپهر
به هستی یزدان نیوشان ترم
همیشه سوی داد کوشان ترم
ندانیم انباز و پیوند و جفت
نگردد نهان و نگردد نهفت
در اندیشهٔ دل نگنجد خدای
به هستی همو باشدت رهنمای
دگر کت ز دار مسیحا سخن
بیاد آمد از روزگار کهن
مدان دین که باشد به خوبی بپای
بدان دین نباشد خرد رهنمای
کسی را که خوانی همی سوگوار
که کردند پیغمبرش را بدار
که گوید که فرزند یزدان بد اوی
بران دار بر کشته خندان بد اوی
چو پور پدر رفت سوی پدر
تو اندوه این چوب پوده مخور
ز قیصر چو بیهوده آمد سخن
بخندد برین کار مرد کهن
همان دار عیسی نیرزد به رنج
که شاهان نهادند آن را به گنج
از ایران چو چوبی فرستم بروم
بخندد بما بر همه مرز و بوم
به موبد نباید که ترسا شدم
گر از بهر مریم سکوبا شدم
دگر آرزو هرچ باید بخواه
شما را سوی ما گشادست راه
پسندیدم آن هدیه های تو نیز
کجا رنج بردی ز هر گونه چیز
به شیروی بخشیدم این برده رنج
پی افگندم او را یکی تازه گنج
ز روم و ز ایران پر اندیشهام
شب تیره اندیشه شد پیشهام
بترسم که شیروی گردد بلند
رساند به روم و به ایران گزند
نخست اندر آید ز سلم بزرگ
ز اسکندر آن کینه دار سترگ
ز کین نو آیین و کین کهن
مگر در جهان تازه گردد سخن
سخنها که پرسیدم از دخترت
چنان دان که او تازه کرد افسرت
بدین مسیحا بکوشد همی
سخنهای ما کم نیوشد همی
به آرام شادست و پیروزبخت
بدین خسروانی نو آیین درخت
همیشه جهاندار یار تو باد
سر اختر اندر کنار تو باد
نهادند بر نامه بر مهر شاه
همیداشت خراد برزین نگاه
گشادند زان پس در گنج باز
کجا گرد کرد او به روز دراز
نخستین صد و شست بنداوسی
که پنداوسی خواندش پارسی
به گوهر بیاگنده هر یک چو سنگ
نهادند بر هر یکی مهر تنگ
بران هر یکی دانه ها صد هزار
بها بود بر دفتر شهریار
بیاورد سیصد شتر سرخ موی
سیه چشم و آراسته راه جوی
مران هر یکی را درم دو هزار
بها داده بد نامور شهریار
ز دیبای چینی صد و چل هزار
ازان چند زربفت گوهرنگار
دگر پانصد در خوشاب بود
که هر دانهای قطرهٔ آب بود
صد و شست یاقوت چون ناردان
پسندیدهٔ مردم کاردان
ز هندی و چینی و از بربری
ز مصری و از جامهٔ پهلوی
ز چیزی که خیزد ز هر کشوری
که چونان نبد در جهان دیگری
فرستاد سیصد شتروار بار
از ایران بر قیصر نامدار
یکی خلعت افگند بر خانگی
فزونتر ز خویشی و بیگانگی
همان جامه و تخت و اسب و ستام
ز پوشیدنیها که بردیم نام
بدینسان چنین صد شتر بارکرد
از آن ده شتربار دینار کرد
ببخشید بر فیلسوفان درم
ز دینار و هرگونهای بیش وکم
برفتند شادان ازان مرز وبوم
به نزدیک قیصر ز ایران بروم
همه مهتران خواندند آفرین
بران پر هنر شهریار زمین
کنون داستان کهن نو کنیم
سخنهای شیرین و خسرو کنیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
شیروی هوشنگ (اشاره) مسیحا (اشاره) قیصر مریم سلم (اشاره) اسکندر (اشاره) خراد برزین
هوش مصنوعی: خسرو پرویز پس از دریافت نامهای از قیصر، پاسخی با مضمون ستایش و agradecimiento به او نوشت. در این نامه، او بر اهمیت دین هوشنگ تأکید کرده و با اشاره به خوبیها و نیکیهای موجود در فرهنگ ایرانی، از رنج قیصر برای ارسال هدایا قدردانی میکند. خسرو همچنین به تاریخ دین مسیح اشاره کرده و آن را رد میکند و بر این نکته تأکید میکند که دین هوشنگ برتر است و به خوبی میتواند راهنمای مردم باشد. در ادامه، او هدایای ارزشمندی را به قیصر میفرستد که شامل شتران و جواهرات است و از این طریق پیوند دو کشور را تقویت میکند. در نهایت، او به هماهنگی و دوستی با قیصر امیدوار است و پیشنهاد میدهد که یک داستان جدید درباره خود و تاریخ کهن ایران روایت شود.
هوش مصنوعی: خسرو پس از یک ماه پاسخ نامهٔ قیصر را نوشت و در آن سخنانی پرمغز و خجسته آورد.
هوش مصنوعی: در آغاز نامه گفت: آفرین بزرگان بر کسی باد که جهان را چون باد گذرا و ناپایدار میداند.
هوش مصنوعی: کسی که بد و نیک را از خدای پاک میبیند و در این جهان از او بیم و پروا دارد.
هوش مصنوعی: و خداوند خورشید و مهر را میستاید که آسمان را اینگونه برپا و استوار نگه داشته است.
هوش مصنوعی: نخست اینکه تو مرا ستودی و در نامهات به من احترام و نیایش نشان دادی.
هوش مصنوعی: آن را دریافتم و از سخن گفتن آن پادشاه خردمند شاد شدم.
هوش مصنوعی: گنج و هدیهٔ گرانبهای تو را پذیرفتم، ولی نمیخواهم که اینهمه به رنج و زحمت بیفتی.
هوش مصنوعی: زیرا خدای پاک و جهاندار سرزمین تو را تا ستارگان آسمان بالا برده است.
هوش مصنوعی: سرزمین تو در میان هند و سقلاب و چین و خزر چنین گرامی و سرافراز شده است.
هوش مصنوعی: چه در دلیری، چه در دانش، چه در پرهیزگاری و دین، از سوی خدا به شما آفرین و برکت رسیده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که سختی و گرفتاری برایم پیش آمد، تو یاورم بودی و در هر کاری با دانش و تدبیر غمخوارم شدی.
هوش مصنوعی: از خویشاوندی با تو و از این فرزند پاک و هنرمندت (که به همسری من دادهای) چنان شاد شدم...
هوش مصنوعی: ...که هیچکس از فرزند و سرزمین و خاندان پاک خود چنین شادمان نیست.
هوش مصنوعی: همهٔ بزرگان از من روی برگرداندند و مرا در جهان خوار و تنها رها کردند.
هوش مصنوعی: تنها تو برایم به جای پدر بودی و حتی بیش از پدر به من نیکی کردی.
هوش مصنوعی: اکنون نیز تو را همانگونه میدانم که پادشاه پدر آزاده و نیکخواه خود را میبیند.
هوش مصنوعی: دیگر اینکه آنچه دربارهٔ فرزندم شیروی گفتی، آن پاکتن که پشتیبان و نیروی من است...
هوش مصنوعی: ...آن را دریافتم و بر آن آفرین گفتم و تو را در آیین خودت پاکدین خواندم.
هوش مصنوعی: و آنچه دربارهٔ دین پاک خود و روزهٔ فرخندهٔ روز یکشنبه گفتی...
هوش مصنوعی: دبیر همه را یکایک برای ما خواند؛ سخنانی شایسته و دلنشین بود.
هوش مصنوعی: اما ما از دین کهن خود شرمی نداریم و در جهان دینی بهتر از دین هوشنگ نیست.
هوش مصنوعی: این دین سراسر داد و نیکی و شرم و مهربانی است و نگریستن در حساب و گردش آسمان.
هوش مصنوعی: من به هستی خداوند بیش از دیگران گوش میسپارم و باور دارم و همیشه بیشتر در راه دادگری میکوشم.
هوش مصنوعی: ما برای خدا شریک و خویشاوند و همسری نمیشناسیم. هستی او پنهان و پوشیده نمیماند.
هوش مصنوعی: خداوند در اندیشهٔ دل نمیگنجد و نمیتوان او را با فکر دریافت. تنها خود او با هستیاش راهنمای تو به سوی خود است.
هوش مصنوعی: و اما دربارهٔ آنکه از دارِ مسیح سخن گفتی و آن را از روزگاران کهن به یاد آوردی:
هوش مصنوعی: دینی را که خرد راهنمای آن نباشد، دینی نیکو و پایدار مدان.
هوش مصنوعی: کسی را در نظر بگیر که سوگوارش مینامی، یعنی همان پیامبری که او را به دار کشیدند.
هوش مصنوعی: کسی که میگوید او فرزند خدا بود، باید بپذیرد که او بر آن دار شادمان و خندان کشته شد. پس سوگواری برای او بیمعناست.
هوش مصنوعی: اگر پسر نزد پدرش رفته است، تو برای این تکه چوب پوسیده اندوه مخور.
هوش مصنوعی: چون این سخن بیهوده از قیصر آمد، مرد جهاندیده و خردمند بر آن میخندد.
هوش مصنوعی: آن دار عیسی ارزش این همه رنج را ندارد که شاهان آن را در گنجینهٔ خود نگه داشتند.
هوش مصنوعی: اگر از ایران تکه چوبی به روم بفرستم، همهٔ مردم این سرزمین به ما میخندند.
هوش مصنوعی: موبدان نباید گمان کنند که من ترسا شدهام، هرچند به خاطر مریم (دختر قیصر و همسر خسرو) گاه رفتاری همچون کشیشان مسیحی داشتهام.
هوش مصنوعی: هر خواستهٔ دیگری که داری بخواه، چون راه شما به سوی ما گشوده است.
هوش مصنوعی: هدیههای تو را هم پسندیدم، هدیههایی که برای فراهم کردن آنها از هر گونه چیز رنج بردی.
هوش مصنوعی: این هدیههای پررنج را به شیروی بخشیدم و با آنها برای او گنجی تازه بنیاد نهادم.
هوش مصنوعی: دربارهٔ روم و ایران بسیار نگرانم و در شب تاریک، اندیشیدن کار همیشگی من شده است.
هوش مصنوعی: میترسم شیروی به قدرت برسد و به روم و ایران آسیب برساند.
هوش مصنوعی: این گزند نخست از کینهٔ سلم بزرگ و از کینهٔ اسکندر، آن کینهتوز بزرگ، سرچشمه میگیرد.
هوش مصنوعی: بیم دارم که از این کینههای نو و کهن، دشمنیها دوباره در جهان زنده شود.
هوش مصنوعی: دربارهٔ چیزهایی که از دخترت پرسیدم، بدان که او تاج و آبروی تو را تازه کرده است.
هوش مصنوعی: او همچنان در دین مسیح میکوشد و به سخنان ما کمتر گوش میدهد.
هوش مصنوعی: دخترت (مریم) با آرامش، شاد و نیکبخت است و به این نهال تازهٔ شاهانه، یعنی فرزند نوزاد، دلخوش است.
هوش مصنوعی: پایان نامه با دعا: خداوند جهان همیشه یار تو باشد و بخت و ستارهٔ نیک همیشه در آغوش تو باشد.
هوش مصنوعی: مهر شاه را بر نامه زدند و خراد برزین نگهبان و نگهدارندهٔ نامه بود.
هوش مصنوعی: سپس در گنجی را گشودند که خسرو در روزگاری دراز گرد آورده بود.
هوش مصنوعی: نخست صد و شصت «بنداوسی» آوردند که در پارسی «پنداوسی» نامیده میشود و گویا نوعی کیسه یا ظرف بوده است.
هوش مصنوعی: هر یک از آنها را چنان از گوهر پر کرده بودند که مانند سنگ سنگین بود و بر هر یک مهری محکم زدند.
هوش مصنوعی: بهای دانههای گوهر در هر یک، بنابر دفتر شاه، صد هزار بود.
هوش مصنوعی: سیصد شتر سرخموی و سیاهچشم آوردند که آراسته و راهوار بودند.
هوش مصنوعی: شاه نامدار برای هر یک از آن شتران دو هزار درم بها پرداخته بود.
هوش مصنوعی: صد و چهل هزار جامهٔ دیبای چینی فرستاد که چندتایی از آنها زربفت و گوهرنشان بود.
هوش مصنوعی: همچنین پانصد مروارید درخشان بود که هر دانهاش چون قطرهٔ آب زلال بود.
هوش مصنوعی: و صد و شصت یاقوت سرخ مانند دانهٔ انار که گوهرشناسان کاردان آنها را میپسندیدند.
هوش مصنوعی: جامههایی هندی، چینی، بربری، مصری و ایرانی نیز در میان هدایا بود.
هوش مصنوعی: از کالاهای هر سرزمین چیزهایی فرستاد که در جهان همانندی نداشت.
هوش مصنوعی: خسرو سیصد بار شتر از ایران برای قیصر نامدار فرستاد.
هوش مصنوعی: برای اهل خانهٔ قیصر نیز خلعتی جداگانه فرستاد، بیش از آنچه رسم خویشاوندی یا بیگانگی اقتضا میکرد.
هوش مصنوعی: همچنین جامه، تخت، اسب و زین و لگام و از پوشیدنیهایی که پیشتر نام بردیم فرستاد.
هوش مصنوعی: بدین گونه صد شتر را بار کرد و ده بار شتر از آن را دینار قرار داد.
هوش مصنوعی: به فیلسوفان و فرستادگان رومی نیز درم و دینار و هدیههای گوناگون کم و بیش بخشید.
هوش مصنوعی: فرستادگان شادمان از ایران به سوی روم و نزد قیصر بازگشتند.
هوش مصنوعی: همهٔ بزرگان بر آن شاه هنرمند فرمانروای زمین آفرین گفتند.
هوش مصنوعی: اکنون داستانی کهن را تازه میکنیم و سرگذشت خسرو و شیرین را بازمیگوییم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.