بخش ۲۵ - دشوار شدن زایمان رودابه، فراخواندن سیمرغ و زادن رستم از پهلوی مادر
بسی برنیامد برین روزگار
که آزاده سرو اندر آمد به بار
بهار دل افروز پژمرده شد
دلش را غم و رنج بسپرده شد
شکم گشت فربه و تن شد گران
شد آن ارغوانی رخش زعفران
بدو گفت مادر که ای جان مام
چه بودت که گشتی چنین زرد فام
چنین داد پاسخ که من روز و شب
همی برگشایم به فریاد لب
همانا زمان آمدستم فراز
وزین بار بردن نیابم جواز
تو گویی به سنگستم آگنده پوست
و گر آهنست آنکه نیز اندروست
چنین تا گه زادن آمد فراز
به خواب و به آرام بودش نیاز
چنان بد که یک روز ازو رفت هوش
از ایوان دستان برآمد خروش
خروشید سیندخت و بشخود روی
بکند آن سیه گیسوی مشک بوی
یکایک بدستان رسید آگهی
که پژمرده شد برگ سرو سهی
به بالین رودابه شد زال زر
پر از آب رخسار و خسته جگر
همان پر سیمرغش آمد به یاد
بخندید و سیندخت را مژده داد
یکی مجمر آورد و آتش فروخت
وزآن پر سیمرغ لختی بسوخت
هم اندر زمان تیره گون شد هوا
پدید آمد آن مرغ فرمان روا
چو ابری که بارانش مرجان بود
چه مرجان که آرایش جان بود
برو کرد زال آفرین دراز
ستودش فراوان و بردش نماز
چنین گفت با زال کین غم چراست
به چشم هژبر اندرون نم چراست
کزین سرو سیمین بر ماهروی
یکی نره شیر آید و نامجوی
که خاک پی او ببوسد هژبر
نیارد گذشتن به سر برش ابر
از آواز او چرم جنگی پلنگ
شود چاک چاک و بخاید دو چنگ
هران گرد کاواز کوپال اوی
ببیند بر و بازوی و یال اوی
ز آواز او اندر آید ز پای
دل مرد جنگی برآید ز جای
به جای خرد سام سنگی بود
به خشم اندرون شیر جنگی بود
به بالای سرو و به نیروی پیل
به آورد خشت افگند بر دو میل
نیاید به گیتی ز راه زهش
به فرمان دادار نیکی دهش
بیاور یکی خنجر آبگون
یکی مرد بینادل پرفسون
نخستین به می ماه را مست کن
ز دل بیم و اندیشه را پست کن
بکافد تهیگاه سرو سهی
نباشد مر او را ز درد آگهی
وزو بچهٔ شیر بیرون کشد
همه پهلوی ماه در خون کشد
وز آن پس بدوز آن کجا کرد چاک
ز دل دور کن ترس و تیمار و باک
گیاهی که گویمت با شیر و مشک
بکوب و بکن هر سه در سایه خشک
بساو و برآلای بر خستگیش
ببینی همان روز پیوستگیش
بدو مال ازان پس یکی پر من
خجسته بود سایهٔ فر من
ترا زین سخن شاد باید بدن
به پیش جهاندار باید شدن
که او دادت این خسروانی درخت
که هر روز نو بشکفاندش بخت
بدین کار دل هیچ غمگین مدار
که شاخ برومندت آمد به بار
بگفت و یکی پر ز بازو بکند
فگند و به پرواز بر شد بلند
بشد زال و آن پر او برگرفت
برفت و بکرد آنچه گفت ای شگفت
بدان کار نظاره شد یک جهان
همه دیده پر خون و خسته روان
فرو ریخت از مژه سیندخت خون
که کودک ز پهلو کی آید برون



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
زال سیندخت رودابه سیمرغ سام (اشاره)
در این شعر، توصیف حال و هوای رودابه ناگهان به دلی غمگین و پژمرده تبدیل میشود. شخصیت اصلی، رودابه است که به علت بار سنگینی بارداری از غم و اندوه به سر میبرد و حالش تغییر کرده و به زردی گراییده است. مادرش از او میپرسد که چرا چنین حالتی دارد و او توضیح میدهد که از شدت اندوه نمیتواند دیگر به راحتی سر کند، انگار توی شکمم سنگ و آهن است. روزی ناگهان از هوش میرود و سيندخت شیون میکند، خبر به زال میرسد و خبر از به دنیا آمدن یک پسر میدهد که نشانهای از شجاعت و قدرت است. زال به یاد پر سیمرغ می افتد و از او برای تولد فرزندش کمک میخواهد. افتخار دربارهٔ این فرزند صحبت میکند و به او وعده میدهد که در آینده او را به مقام و منزلت رفیع میرساند. آتش شوق و خوشحالی در دل زال به وجود میآید و در نهایت مادرش با اشک و شوق به انتظار به دنیا آمدن فرزندش نشسته است. این شعر به موضوع تعیین سرنوشت و نویدبخش بودن آینده میپردازد.
چندی نگذشت که رودابه باردار شد
هوش مصنوعی: دل رودابه که همیشه شاداب و خوشحال بود، اکنون به خاطر غم و رنج زایمان پژمرده شده است.
هوش مصنوعی: رودابه که حالا باردار است، شکمش بزرگ شده و بدنش سنگین شده است. رنگ چهرهاش هم به رنگ زعفران درآمده و این نشانهای از حالتی است که به زایمان نزدیک شده.
هوش مصنوعی: مادر به او گفت: ای جان، چه اتفاقی افتاده که اینقدر رنگت زرد شده است؟
هوش مصنوعی: رودابه در پاسخ به مادرش میگوید که من شب و روز در حال ناله و فریاد هستم و از درد زایمان در عذابم.
هوش مصنوعی: من به یقین به این موقعیت رسیدهام که نمیتوانم بیشتر از این بار سنگین را تحمل کنم و از عهدهاش برآیم.
هوش مصنوعی: گویا که من به شدت تحت فشار هستم و مانند سنگی سخت شدهام؛ یا اگر هم چون آهن هستم، کسی که در این فشار است من درونم.
هوش مصنوعی: تا زمانی که زمان زایمان فرا رسید، او در خواب و آرامش بود و به آرامش نیاز داشت.
هوش مصنوعی: وضع آنقدر دشوار شد که یک روز تمام، رودابه بیهوش شد و از شدت درد فریاد از او برآمد.
هوش مصنوعی: سیندخت، که مادر رستم است، با صدا و فریاد از درد زایمان به تنگ آمده و چهرهاش را میپوشاند. او دارای موهای سیاه و خوشبو است.
هوش مصنوعی: خبر به دست آوردند که ساقهٔ درخت بلند و زیبا پژمرده شده است، و این بیانگر شدت درد و مشکلات رودابه در زایمان است.
هوش مصنوعی: زال، پدر رستم، در کنار رودابه حاضر شد و با چهرهای خیس از اشک و دلزده، به او رسید.
هوش مصنوعی: پر سیمرغ که زال به یادش افتاد، او را شاد کرد و به سیندخت (رودابه) خبر خوشی داد.
هوش مصنوعی: یکی مشعل آورد و آتش روشن کرد و از پر سیمرغ مدتی سوخت.
هوش مصنوعی: در آن زمان که هوا تیره و تار شد، آن سیمرغ قدرتمند ظاهر شد.
هوش مصنوعی: مانند ابری که بارانش مروارید است، چه مرواریدی که زینتبخش روح و جان باشد.
هوش مصنوعی: زال به خاطر زایمان دشوار رودابه، دراز بایستهای را برای او بیان کرد و با ستایش و دعا فراوانی از او تقدیر کرد.
هوش مصنوعی: منوچهر به زال میگوید که چرا این غم را در دل داری، در حالی که در چشمان هژبر (پدر رستم) هیچ نشانی از غم وجود ندارد.
هوش مصنوعی: از این درخت سیمین، که به زیبایی شبیه ماه است، یک شیر نر زاده خواهد شد که جویای نام و افتخار است.
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال او دراز بکشد (بخواهد دنبالش بگردد) باید خاک پای او را ببوسد، زیرا ابرها نمیتوانند از سر او بگذرند.
هوش مصنوعی: از صدای او، چرم جنگی پلنگ پاره پاره و از هم گسسته میشود و دو چنگ (دستهای قوی) از آن در میآید.
هوش مصنوعی: هر کسی که گردن و بازو و موهای او را ببیند، متوجه شجاعت و قدرت او میشود.
هوش مصنوعی: از صدای او، دل مرد جنگی به هیجان میآید و از جای خود برمیخیزد.
هوش مصنوعی: در جایگاه اندیشه و عقل، سام (پدر رستم) شجاعتی مثل سنگ دارد و در دلش خشم و غضب مانند شیر جنگی نهفته است.
هوش مصنوعی: با قدرت و نیروی بسیار، چیزی مانند سنگ را از بالا به سوی زمین میافکند.
هوش مصنوعی: در دنیا هیچ چیز از راه بد و نادرست به وجود نمیآید و تنها به فرمان پروردگار نیکو و با بخشش و خوبی، چیزها به وقوع میپیوندند.
هوش مصنوعی: خنجر سرخی (آبگون) بیاورید و یک مرد قوی و نیرومند که پر از جادو و قوت است.
هوش مصنوعی: نخستین روز از ماه می را با شادی و مستی آغاز کن و نگرانیها و اندیشههای منفی را از دل خود دور کن.
هوش مصنوعی: اگر در جای خلوت و آرام نشسته باشد، دیگر از درد و رنج آگاه نخواهد بود.
هوش مصنوعی: رودابه، مادر رستم، فرزند شیر (که به معنای قهرمان و زورمند است) را به دنیا میآورد. تمامی بدن او مانند ماه در خون غوطهور میشود.
هوش مصنوعی: پس از آن، آن جایی را که پارگی دارد بدوز و از دل، ترس و نگرانی و اضطراب را دور کن.
هوش مصنوعی: گیاهی را به تو معرفی میکنم که باید آن را با شیر و مشک بکوبی و هر سه را در یک مکان خشک بگذاری.
هوش مصنوعی: خاکی را که با شیر و مشک آمیختهاند، در زیر سایهی گیاه قرار بده و سپس به او بگو که در این روز به خستگیاش توجه نکند و پیوسته به مهر و دوستی برگردد.
هوش مصنوعی: پس از آن، یکی از مالهای من از این جهت خوشبخت و پربرکت بود که سایهٔ من بر آن افتاده بود.
هوش مصنوعی: باید از این حرف خوشحال باشی و برای ورود به دنیا و زندگی بهتر آماده شوی.
هوش مصنوعی: او (که اشاره به خداوند دارد) به تو این درخت پادشاهی را داده است که هر روز بختت را نو و تازه میکند و سبب رونق و شکوفایی زندگیات میشود.
هوش مصنوعی: به این کار هیچ نیندیش و غمگین نباش، زیرا درخت نیرومند تو اکنون ثمره داده و میوهاش رسیده است.
هوش مصنوعی: زال دستور داد و یکی از پرهای خود را از بازویش کند و آن را به هوا پرتاب کرد.
هوش مصنوعی: زال، پر بزرگ سیمرغ را برداشت و به دنبال انجام آنچه که گفته بود، رفت که این واقعاً شگفتانگیز است.
هوش مصنوعی: در آن لحظه، همهٔ مردم به آن واقعه نگاه کردند و همگی چشمانشان از تماشا پر از اشک و درد بود.
هوش مصنوعی: سیندخت، یعنی مادر رستم، از چشمهایش اشک بریخت و خون گریه کرد، چون در حال زایمان بود و نمیدانست که چه زمانی کودک از پهلویش به دنیا خواهد آمد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.