بخش ۵ - پند کتایون به اسفندیار: هشدار از رستم، ناگزیری فرمان شاه و زاری شبانهٔ مادر
کتایون چو بشنید شد پر ز خشم
به پیش پسر شد پر از آب چشم
چنین گفت با فرخ اسفندیار
که ای از کیان جهان یادگار
ز بهمن شنیدم که از گلستان
همی رفت خواهی به زابلستان
ببندی همی رستم زال را
خداوند شمشیر و گوپال را
ز گیتی همی پند مادر نیوش
به بد تیز مشتاب و چندین مکوش
سواری که باشد به نیروی پیل
ز خون راند اندر زمین جوی نیل
بدرد جگرگاه دیو سپید
ز شمشیر او گم کند راه شید
همان ماه هاماوران را بکشت
نیارست گفتن کس او را درشت
همانا چو سهراب دیگر سوار
نبودست جنگی گه کارزار
به چنگ پدر در به هنگام جنگ
به آوردگه کشته شد بیدرنگ
به کین سیاوش ز افراسیاب
ز خون کرد گیتی چو دریای آب
که نفرین بر این تخت و این تاج باد
بر این کشتن و شور و تاراج باد
مده از پی تاج سر را به باد
که با تاج شاهی ز مادر نزاد
پدر پیر سر گشت و برنا توی
به زور و به مردی توانا توی
سپه یکسره بر تو دارند چشم
میفگن تن اندر بلایی به خشم
جز از سیستان در جهان جای هست
دلیری مکن تیز منمای دست
مرا خاکسار دو گیتی مکن
ازین مهربان مام بشنو سخن
چنین پاسخ آوردش اسفندیار
که ای مهربان این سخن یاددار
همانست رستم که دانی همی
هنرهاش چون زند خوانی همی
نکوکارتر زو به ایران کسی
نیابی و گر چند پویی بسی
چو او را به بستن نباشد روا
چنین بد نه خوب آید از پادشا
ولیکن نباید شکستن دلم
که چون بشکنی دل ز جان بگسلم
چگونه کشم سر ز فرمان شاه
چگونه گذارم چنین دستگاه
مرا گر به زاول سرآید زمان
بدان سو کشد اخترم بیگمان
چو رستم بیاید به فرمان من
ز من نشنود سرد هرگز سخن
ببارید خون از مژه مادرش
همه پاک بر کند موی از سرش
بدو گفت کای ژنده پیل ژیان
همی خوار گیری ز نیرو روان
نباشی بسنده تو با پیلتن
از ایدر مرو بی یکی انجمن
مبر پیش پیل ژیان هوش خویش
نهاده بدین گونه بر دوش خویش
اگر زین نشان رای تو رفتنست
همه کام بدگوهر آهرمنست
به دوزخ مبر کودکان را به پای
که دانا بخواند ترا پاک رای
به مادر چنین گفت پس جنگجوی
که نابردن کودکان نیست روی
چو با زن پس پرده باشد جوان
بماند منش پست و تیرهروان
به هر رزمگه باید او را نگاه
گذارد بهر زخم گوپال شاه
مرا لشکری خود نیاید به کار
جز از خویش و پیوند و چندی سوار
ز پیش پسر مادر مهربان
بیامد پر از درد و تیرهروان
همه شب ز مهر پسر مادرش
ز دیده همی ریخت خون بر برش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
کتایون اسفندیار بهمن رستم دیو سپید (اشاره) سهراب (اشاره) سیاووش (اشاره) افراسیاب (اشاره) اهریمن (اشاره)
هوش مصنوعی: کتایون پس از شنیدن فرمان گشتاسپ برای بستن رستم، گریان نزد اسفندیار میرود و با برشمردن دلاوریهای رستم، از کشتن دیو سپید تا کینخواهی سیاوش و کشته شدن سهراب به دست او، پسر را از این کار و از جان باختن در راه تاج بازمیدارد. اسفندیار نیکی رستم و ناروایی فرمان شاه را میپذیرد، اما سرپیچی از فرمان پدر را ممکن نمیداند و مرگ را به سرنوشت میسپارد. مادر دستکم میخواهد فرزندان را با خود نبرد، ولی اسفندیار میگوید جوان باید میدان جنگ را ببیند. کتایون ناکام بازمیگردد و همهٔ شب از غم پسر خون میگرید.
هوش مصنوعی: کتایون، مادر اسفندیار، چون این خبر را شنید خشمگین شد و با چشمانی پر از اشک نزد پسرش رفت.
هوش مصنوعی: به اسفندیار فرخنده گفت: ای که یادگار شاهان کیانی در جهان هستی.
هوش مصنوعی: از بهمن شنیدم که میخواهی از گلستان (کاخ و سرزمین خود) به زابلستان بروی.
هوش مصنوعی: و میخواهی رستم پسر زال، صاحب شمشیر و گرز، را دستبسته کنی.
هوش مصنوعی: در این جهان پند مادرت را بشنو؛ با شتاب به سوی بدی نرو و اینقدر در این کار پافشاری نکن.
هوش مصنوعی: رستم سواری است با نیروی فیل که از خون دشمنان جویی مانند رود نیل بر زمین روان میکند.
هوش مصنوعی: او جگرگاه دیو سپید را درید و از برق شمشیرش خورشید راه خود را گم میکند.
هوش مصنوعی: همو بزرگِ هاماوران را کشت و هیچکس جرئت نکرد با او سخن درشت بگوید.
هوش مصنوعی: بهراستی هیچ سوار جنگاوری در میدان نبرد مانند سهراب نبوده است.
هوش مصنوعی: با این همه، سهراب در هنگام جنگ به دست پدرش رستم در میدان نبرد بیدرنگ کشته شد.
هوش مصنوعی: رستم برای گرفتن انتقام سیاوش از افراسیاب، جهان را از خون مانند دریا کرد.
هوش مصنوعی: نفرین بر این تخت و تاج شاهی و بر این کشتار و آشوب و غارتی که به خاطر آن برپا میشود.
هوش مصنوعی: سرت را در راه به دست آوردن تاج بر باد نده، زیرا هیچکس با تاج شاهی از مادر زاده نشده است.
هوش مصنوعی: پدرت پیر شده و تو جوانی؛ در زور و دلاوری تو توانا هستی (و سرانجام شاهی به تو خواهد رسید).
هوش مصنوعی: همهٔ سپاه به تو چشم امید دارند؛ از روی خشم خود را به بلا گرفتار نکن.
هوش مصنوعی: جز سیستان جاهای دیگری هم در جهان هست (که بتوانی بروی)؛ گستاخی نکن و با شتاب دست به جنگ نبر.
هوش مصنوعی: مرا در هر دو جهان خوار و خاکنشین نکن و سخن این مادر مهربان را بشنو.
هوش مصنوعی: اسفندیار در پاسخ گفت: ای مادر مهربان، این سخن مرا به یاد داشته باش.
هوش مصنوعی: رستم همان است که تو میشناسی و هنرهای او را مانند کتاب زند از بر میخوانی.
هوش مصنوعی: هرچند بسیار جستوجو کنی، در ایران کسی نیکوکارتر از او نمییابی.
هوش مصنوعی: چون بستن او روا نیست، چنین کار بدی از پادشاه شایسته و نیکو نیست.
هوش مصنوعی: اما تو نباید دل مرا بشکنی، زیرا اگر دلم را بشکنی از جان دست میکشم.
هوش مصنوعی: چگونه از فرمان شاه سرپیچی کنم و چگونه چنین مقام و فرمانروایی را رها کنم؟
هوش مصنوعی: اگر زمان مرگ من در زابل فرارسد، بیگمان سرنوشتم مرا به آن سو میکشاند (و گریزی از آن نیست).
هوش مصنوعی: اگر رستم به فرمان من تن دهد و بیاید، هرگز از من سخن سرد و ناخوشایندی نخواهد شنید.
هوش مصنوعی: مادرش از مژگان خون گریست و همهٔ موی سرش را از غم کند.
هوش مصنوعی: به او گفت: ای که چون فیل خشمگین نیرومندی، به پشتگرمی زورت جانت را خوار و بیارزش میگیری.
هوش مصنوعی: تو همآورد رستم پیلتن نیستی؛ از اینجا بی سپاه و همراهان بسیار نرو.
هوش مصنوعی: جان خود را اینگونه بر دوش نگذار و پیش آن فیل خشمگین (رستم) نبر.
هوش مصنوعی: اگر با این حال باز هم رأی تو بر رفتن است، این کار یکسره خواستهٔ اهریمن بدنهاد است.
هوش مصنوعی: دستکم فرزندانت را با پای خود به این دوزخ نبر تا خردمندان تو را درستاندیش بخوانند.
هوش مصنوعی: آنگاه اسفندیار جنگجو به مادر گفت: نبردن فرزندان شایسته نیست.
هوش مصنوعی: اگر جوان در پس پرده و در کنار زنان بماند، روحیهاش پست و جانش تیره و سست میشود.
هوش مصنوعی: جوان باید هر میدان جنگی را ببیند و ضربههای گرز شاهان و پهلوانان را از سر بگذراند.
هوش مصنوعی: من به لشکری نیاز ندارم و جز خویشان و نزدیکان و چند سوار کسی را با خود نمیبرم.
هوش مصنوعی: مادر مهربان پر از درد و با جانی اندوهگین از پیش پسر بازگشت.
هوش مصنوعی: مادرش همهٔ شب از مهر پسر از چشمانش خون بر سینهاش فرو میریخت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.