بخش ۱۸ - مفاخرهٔ رستم با اسفندیار: یاد هفتخوان و هاماوران، زورآزمایی دست و وعدهٔ نبرد
چنین گفت رستم به اسفندیار
که کردار ماند ز ما یادگار
کنون داد ده باش و بشنو سخن
ازین نامبردار مرد کهن
اگر من نرفتی به مازندران
به گردن برآورده گرز گران
کجا بسته بد گیو و کاوس و طوس
شده گوش کر یکسر از بانگ کوس
که کندی دل و مغز دیو سپید
که دارد به بازوی خویش این امید
سر جادوان را بکندم ز تن
ستودان ندیدند و گور و کفن
ز بند گران بردمش سوی تخت
شد ایران بدو شاد و او نیکبخت
مرا یار در هفتخوان رخش بود
که شمشیر تیزم جهانبخش بود
وزان پس که شد سوی هاماوران
ببستند پایش به بند گران
ببردم ز ایرانیان لشکری
به جایی که بد مهتری گر سری
بکشتم به جنگ اندرون شاهشان
تهی کردم آن نامور گاهشان
جهاندار کاوس کی بسته بود
ز رنج و ز تیمار دل خسته بود
بیاوردم از بند کاوس را
همان گیو و گودرز و هم طوس را
به ایران بد افراسیاب آن زمان
جهان پر ز درد از بد بدگمان
به ایران کشیدم ز هاماوران
خود و شاه با لشکری بیکران
شب تیره تنها برفتم ز پیش
همه نام جستم نه آرام خویش
چو دید آن درفشان درفش مرا
به گوش آمدش بانگ رخش مرا
بپردخت ایران و شد سوی چین
جهان شد پر از داد و پر آفرین
گر از یال کاوس خون آمدی
ز پشتش سیاوش چون آمدی
وزو شاه کیخسرو پاک و راد
که لهراسپ را تاج بر سر نهاد
پدرم آن دلیر گرانمایه مرد
ز ننگ اندران انجمن خاک خورد
که لهراسپ را شاه بایست خواند
ازو در جهان نام چندین نماند
چه نازی بدین تاج گشتاسپی
بدین تازه آیین لهراسپی
که گوید برو دست رستم ببند
نبندد مرا دست چرخ بلند
که گر چرخ گوید مراکاین نیوش
به گرز گرانش بمالم دو گوش
من از کودکی تا شدستم کهن
بدین گونه از کس نبردم سخن
مرا خواری از پوزش و خواهش است
وزین نرم گفتن مرا کاهش است
ز تیزیش خندان شد اسفندیار
بیازید و دستش گرفت استوار
بدو گفت کای رستم پیلتن
چنانی که بشنیدم از انجمن
ستبرست بازوت چون ران شیر
برو یال چون اژدهای دلیر
میان تنگ و باریک همچون پلنگ
به ویژه کجا گرز گیرد به چنگ
بیفشارد چنگش میان سخن
ز برنا بخندید مرد کهن
ز ناخن فرو ریختش آب زرد
همانا نجنبید زاندرد مرد
گرفت آن زمان دست مهتر به دست
چنین گفت کای شاه یزدانپرست
خنک شاه گشتاسپ آن نامدار
کجا پور دارد چو اسفندیار
خنک آنک چون تو پسر زاید او
همی فر گیتی بیفزاید او
همی گفت و چنگش به چنگ اندرون
همی داشت تا چهر او شد چو خون
همان ناخنش پر ز خوناب کرد
سپهبد بروها پر از تاب کرد
بخندید ازو فرخ اسفندیار
چنین گفت کای رستم نامدار
تو امروز می خور که فردا به رزم
بپیچی و یادت نیاید ز بزم
چو من زین زرین نهم بر سپاه
به سر بر نهم خسروانی کلاه
به نیزه ز اسپت نهم بر زمین
ازان پس نه پرخاش جویی نه کین
دو دستت ببندم برم نزد شاه
بگویم که من زو ندیدم گناه
بباشیم پیشش به خواهشگری
بسازیم هرگونهای داوری
رهانم ترا از غم و درد و رنج
بیابی پس از رنج خوبی و گنج
بخندید رستم ز اسفندیار
بدو گفت سیر آیی از کارزار
کجا دیدهای رزم جنگاوران
کجا یافتی باد گرز گران
اگر بر جزین روی گردد سپهر
بپوشید میان دو تن روی مهر
به جای می سرخ کین آوریم
کمند نبرد و کمین آوریم
غو کوس خواهیم از آوای رود
به تیغ و به گوپال باشد درود
ببینی تو ای فرخ اسفندیار
گراییدن و گردش کارزار
چو فردا بیایی به دشت نبرد
به آورد مرد اندر آید به مرد
ز باره به آغوش بردارمت
ز میدان به نزدیک زال آرمت
نشانمت بر نامور تخت عاج
نهم بر سرت بر دلافروز تاج
کجا یافتستم من از کیقباد
به مینو همی جان او باد شاد
گشایم در گنج و هر خواسته
نهم پیش تو یکسر آراسته
دهم بینیازی سپاه ترا
به چرخ اندر آرم کلاه ترا
ازان پس بیایم به نزدیک شاه
گرازان و خندان و خرم به راه
به مردی ترا تاج بر سر نهم
سپاسی به گشتاسپ زین بر نهم
ازان پس ببندم کمر بر میان
چنانچون ببستم به پیش کیان
همه روی پالیز بی خو کنم
ز شادی تن خویش را نو کنم
چو تو شاه باشی و من پهلوان
کسی را به تن در نباشد روان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
رستم اسفندیار گیو (اشاره) کیکاووس (اشاره) طوس (اشاره) دیو سپید (اشاره) گودرز (اشاره) افراسیاب (اشاره) سیاووش (اشاره) کیخسرو (اشاره) لهراسپ (اشاره) گشتاسپ (اشاره) زال کیقباد (اشاره)
هوش مصنوعی: رستم به اسفندیار میگوید که کردارهای بزرگ او در گذشته همچنان یادگار مانده است. او به یاد هفتخوان میافتد و از مبارزاتش با دیوان و نجات کاووس و دیگر پهلوانان سخن میگوید. رستم همچنین به دوستی و همراهی رخش اشاره میکند و از پیروزیهایی که در جنگها بدست آورده سخن میگوید. اسفندیار، با شنیدن این داستانها، به رستم میگوید که باید از کارزار لذت ببرد و وعده میدهد که در آینده با هم در میدان نبرد حاضر خواهند شد. آنها در همین حال، به تبادل تعاریف و عزت یکدیگر پرداخته و یکی دیگر را ستایش میکنند.
هوش مصنوعی: رستم به اسفندیار گفت که از ما آدمیان، تنها کارهایی که کردهایم به یادگار میماند.
هوش مصنوعی: اکنون انصاف بده و سخن این مرد کهنسال و نامدار را بشنو.
هوش مصنوعی: اگر من با گرز سنگین بر دوش به مازندران نرفته بودم،
هوش مصنوعی: به آنجا که گیو و کاووس و توس در بند بودند و گوشها از بانگ کوس جنگ کر شده بود،
هوش مصنوعی: چه کسی دل و مغز دیو سپید را بیرون میکشید؟ چه کسی به نیروی بازوی خود چنین امیدی دارد؟
هوش مصنوعی: سر جادوگران را از تن جدا کردم، چنانکه نه دخمه دیدند و نه گور و کفن.
هوش مصنوعی: کاووس را از بند سنگین رها کردم و به تخت شاهی بازگرداندم؛ ایران از او شاد شد و او نیکبخت گشت.
هوش مصنوعی: در هفتخوان تنها یارم رخش بود و شمشیر تیزم جهان را به شاه بازمیبخشید.
هوش مصنوعی: پس از آن، چون کاووس به هاماوران رفت، پایش را در بند سنگین بستند.
هوش مصنوعی: لشکری از ایرانیان برداشتم و به سرزمینی بردم که بزرگان و سرداران دشمن در آنجا بودند.
هوش مصنوعی: در جنگ شاهشان را کشتم و تخت نامدارشان را از او تهی کردم.
هوش مصنوعی: کاووس شاه جهاندار در بند بود و از رنج و اندوه دلشکسته بود.
هوش مصنوعی: کاووس را همراه گیو و گودرز و توس از بند رها کردم و بازآوردم.
هوش مصنوعی: در آن هنگام افراسیاب در ایران بود و جهان از بدی آن بداندیش پر از درد بود.
هوش مصنوعی: خودم و شاه را با لشکری بیشمار از هاماوران به ایران آوردم.
هوش مصنوعی: در شب تاریک تنها پیشاپیش لشکر رفتم؛ در پی نام و آوازه بودم نه آسایش خودم.
هوش مصنوعی: چون افراسیاب درفش درخشان مرا دید و بانگ رخش مرا شنید،
هوش مصنوعی: ایران را خالی کرد و به سوی چین گریخت و جهان پر از داد و ستایش شد.
هوش مصنوعی: اگر کاووس کشته شده بود و از گردنش خون میریخت، سیاوش چگونه از نسل او به دنیا میآمد؟
هوش مصنوعی: و از سیاوش، کیخسرو پاک و بخشنده پدید آمد که تاج بر سر لهراسپ (نیای اسفندیار) گذاشت؛ یعنی پادشاهی خاندان تو نیز وامدار کارهای من است.
هوش مصنوعی: پدرم زال، آن مرد دلیر و گرانمایه، در آن انجمن (که کیخسرو لهراسپ را شاه کرد) از شرمِ مخالفت خود خاک را بوسید و سر فرود آورد.
هوش مصنوعی: پدرم از این ننگ برآشفت که لهراسپ را باید شاه بخوانند، کسی که در جهان چندان نام و آوازهای نداشت.
هوش مصنوعی: رستم به اسفندیار میگوید: چرا به این تاج گشتاسپی و به این آیین تازهای که از لهراسپ مانده است مینازی؟
هوش مصنوعی: کیست که بگوید برو و دست رستم را ببند؟ حتی آسمان بلند هم نمیتواند دست مرا ببندد.
هوش مصنوعی: اگر آسمان هم به من بگوید که این فرمان را بپذیر، با گرز سنگینم گوشش را میمالم و گوشمالیاش میدهم.
هوش مصنوعی: من از کودکی تا پیری از هیچکس چنین سخنی نشنیده و تحمل نکردهام.
هوش مصنوعی: عذرخواهی و التماس کردن برای من مایهٔ خواری است و این نرم سخن گفتن از شأن و قدر من میکاهد.
هوش مصنوعی: اسفندیار از تندی سخن رستم خندید، دست دراز کرد و دست او را محکم گرفت.
هوش مصنوعی: به او گفت: ای رستم تنومند، همانگونه هستی که از مردم شنیده بودم.
هوش مصنوعی: بازویت مانند ران شیر ستبر است و سینه و گردنت مانند اژدهای دلیر.
هوش مصنوعی: کمرت مانند پلنگ باریک است، بهویژه هنگامی که گرز را در دست میگیری.
هوش مصنوعی: اسفندیار در میان این سخنان دست رستم را سخت فشرد تا زورش را بیازماید، و رستم پیر از کار آن جوان خندید.
هوش مصنوعی: از فشار دست اسفندیار از ناخنهای رستم آب زرد بیرون ریخت، اما رستم از آن درد هیچ تکان نخورد.
هوش مصنوعی: آنگاه رستم دست شاهزاده را در دست گرفت و گفت: ای شاه خداپرست.
هوش مصنوعی: خوشا به حال گشتاسپ نامدار که پسری چون اسفندیار دارد.
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که پسری چون تو به دنیا آورد؛ او شکوه جهان را میافزاید.
هوش مصنوعی: رستم این سخنان را میگفت و دست اسفندیار را در دست خود میفشرد تا جایی که چهرهٔ اسفندیار از درد مانند خون سرخ شد.
هوش مصنوعی: ناخنهای اسفندیار را هم پر از خونابه کرد و اسفندیار از درد و خشم ابروهایش را در هم کشید.
هوش مصنوعی: اسفندیار فرخنده به رستم خندید و گفت: ای رستم نامدار.
هوش مصنوعی: امروز شراب بنوش، چون فردا در میدان نبرد چنان به خود میپیچی که بزم را به یاد نمیآوری.
هوش مصنوعی: هنگامی که من زین زرین را بر اسبم بگذارم و کلاه شاهانه را بر سر بنهم.
هوش مصنوعی: اسفندیار میگوید: با نیزه تو را از اسب به زمین میاندازم و پس از آن دیگر نه جنگجویی خواهی کرد و نه کینهورزی.
هوش مصنوعی: هر دو دستت را میبندم و تو را نزد شاه گشتاسپ میبرم و به او میگویم که من از تو گناهی ندیدهام.
هوش مصنوعی: نزد شاه برای تو شفاعت و درخواست بخشش میکنم و هر گونه داوری و میانجیگری لازم را انجام میدهم.
هوش مصنوعی: تو را از اندوه و درد و رنج میرهانم و پس از این سختی، نیکی و گنج به دست خواهی آورد.
هوش مصنوعی: رستم به سخن اسفندیار خندید و به او گفت: به زودی از جنگ سیر و خسته خواهی شد.
هوش مصنوعی: تو کجا جنگ پهلوانان را دیدهای و کجا ضربه و وزش گرز سنگین را چشیدهای؟
هوش مصنوعی: اگر روزگار جز این بخواهد و میان ما دو تن، چهرهٔ مهر و دوستی پوشیده شود،
هوش مصنوعی: به جای بادهٔ سرخ، کینه به میان میآوریم و کمند جنگ و کمینگاه را پیش میکشیم.
هوش مصنوعی: به جای نوای رود و چنگ، غرش کوس جنگ را میخواهیم و سلام و درودمان با شمشیر و گرز خواهد بود.
هوش مصنوعی: ای اسفندیار فرخنده، آنگاه خواهی دید که جنگ چگونه روی میآورد و چه پیچ و تابی دارد.
هوش مصنوعی: فردا که به میدان نبرد بیایی، مرد با مرد رودررو به هماوردی برمیخیزد.
هوش مصنوعی: تو را از روی اسب در آغوش برمیدارم و از میدان نزد زال میبرم.
هوش مصنوعی: تو را بر تخت عاج نامدار مینشانم و تاجی دلافروز بر سرت میگذارم.
هوش مصنوعی: همان تاجی که من از کیقباد گرفتهام؛ روانش در بهشت شاد باد.
هوش مصنوعی: در گنجخانه را میگشایم و همهٔ داراییها را آراسته پیش تو مینهم.
هوش مصنوعی: سپاهیانت را بینیاز میکنم و جایگاه و سربلندی تو را تا آسمان بالا میبرم.
از آن پس شاد و خندان و خرامان نزد شاه می آیم
هوش مصنوعی: با مردانگی تاج بر سر تو میگذارم و با این کار منتی و سپاسی بر گردن گشتاسپ مینهم.
هوش مصنوعی: آنگاه کمر خدمت را بر میان میبندم، همانگونه که پیشتر در خدمت شاهان کیانی بسته بودم.
هوش مصنوعی: سراسر باغ کشور را از علف هرز پاک میکنم، یعنی دشمنان و بدخواهان را برمیاندازم، و از شادی، جان و تن خود را تازه میکنم.
هوش مصنوعی: هنگامی که تو شاه باشی و من پهلوان، هیچ دشمنی جان در تن نخواهد داشت و کسی یارای ایستادگی نخواهد داشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.