بخش ۱۶ - پاسخ رستم به اسفندیار: ستایش نژاد، یادکرد پهلوانیهای خویش و دعوت به می
بدو گفت رستم که آرام گیر
چه گویی سخنهای نادلپذیر
دلت بیش کژی بپالد همی
روانت ز دیوان ببالد همی
تو آن گوی کز پادشاهان سزاست
نگوید سخن پادشا جز که راست
جهاندار داند که دستان سام
بزرگست و بادانش و نیکنام
همان سام پور نریمان بدست
نریمان گرد از کریمان بدست
بزرگست و گرشاسپ بودش پدر
به گیتی بدی خسرو تاجور
همانا شنیدستی آواز سام
نبد در زمانه چنو نیکنام
بکشتش به طوس اندرون اژدها
که از چنگ او کس نیابد رها
به دریا نهنگ و به خشکی پلنگ
ورا کس ندیدی گریزان ز جنگ
به دریا سر ماهیان برفروخت
هماندر هوا پر کرگس بسوخت
همی پیل را درکشیدی به دم
دل خرم از یاد او شد دژم
و دیگر یکی دیو بُد بدگمان
تنش بر زمین و سرش بآسمان
که دریای چین تا میانش بدی
ز تابیدن خور زیانش بدی
همی ماهی از آب برداشتی
سر از گنبد ماه بگذاشتی
به خورشید ماهیش بریان شدی
ازو چرخ گردنده گریان شدی
دو پتیاره زین گونه پیچان شدند
ز تیغ یلی هر دو بیجان شدند
همان مادرم دخت مهراب بود
بدو کشور هند شاداب بود
که ضحاک بودیش پنجم پدر
ز شاهان گیتی برآورده سر
نژادی ازین نامورتر کراست
خردمند گردن نپیچد ز راست
دگر آنک اندر جهان سربسر
یلان را ز من جست باید هنر
همان عهد کاوس دارم نخست
که بر من بهانه نیارند جست
همان عهد کیخسرو دادگر
که چون او نبست از کیان کس کمر
زمین را سراسر همه گشتهام
بسی شاه بیدادگر کشتهام
چو من برگذشتم ز جیحون بر آب
ز توران به چین آمد افراسیاب
ز کاوس در جنگ هاماوران
به تنها برفتم به مازندران
نه ارژنگ ماندم نه دیو سپید
نه سنجه نه اولاد غندی نه بید
همی از پی شاه فرزند را
بکشتم دلیر خردمند را
که گردی چو سهراب هرگز نبود
به زور و به مردی و رزم آزمود
ز پانصد همانا فزونست سال
که تا من جدا گشتم از پشت زال
همی پهلوان بودم اندر جهان
یکی بود با آشکارم نهان
به سان فریدون فرخنژاد
که تاج بزرگی به سر بر نهاد
ز تخت اندرآورد ضحاک را
سپرد آن سر و تاج او خاک را
دگر سام کو بود ما را نیا
ببرد از جهان دانش و کیمیا
سه دیگر که چون من ببستم کمر
تن آسان شد اندر جهان تاجور
بران خرمی روز هرگز نبود
پی مرد بیراه بر دز نبود
که من بودم اندر جهان کامران
مرا بود شمشیر و گرز گران
بدان گفتم این تا بدانی همه
تو شاهی و گردنکشان چون رمه
تو اندر زمانه رسیده نوی
اگر چند با فر کیخسروی
تن خویش بینی همی در جهان
نهای آگه از کارهای نهان
چو بسیار شد گفتها میخوریم
به می جان اندیشه را بشکریم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
گرشاسپ رستم کیکاووس زال (اشاره) سام (اشاره) نریمان (اشاره) مهراب (اشاره) رودابه (اشاره) ضحاک (اشاره) فریدون (اشاره) کیخسرو (اشاره) افراسیاب (اشاره) ارژنگ (اشاره) دیو سپید (اشاره) سنجه (اشاره) بید (اشاره) سهراب (اشاره)
هوش مصنوعی: رستم در پاسخ به نکوهش اسفندیار از نیاکانش، او را به آرامش و راستگویی فرا میخواند و نژاد خود را از گرشاسپ و نریمان و سام و از سوی مادر تا ضحاک برمیشمارد و کشتن اژدها و دیو را به دست سام یاد میکند. سپس پهلوانیهای خود را برمیشمارد: پیمان کاووس و کیخسرو، گریزاندن افراسیاب، هفتخوان مازندران و کشتن سهراب برای شاه. او به اسفندیار یادآور میشود که جوان و نوخاسته است و از رازهای جهان بیخبر، و در پایان گفتوگو را به نوشیدن می و دور کردن اندوه میکشاند.
هوش مصنوعی: رستم به اسفندیار گفت: آرام باش؛ چرا سخنانی میگویی که دل آن را نمیپذیرد؟
هوش مصنوعی: دلت پیوسته در پی کژی و نادرستی است و روانت از دیوان نیرو میگیرد و میبالد.
هوش مصنوعی: سخنی بگو که شایستهٔ پادشاهان باشد؛ پادشاه جز راست سخن نمیگوید.
هوش مصنوعی: شاه جهان میداند که زال پسر سام، بزرگ و دانا و نیکنام است.
هوش مصنوعی: سام نیز پسر نریمان بود و نریمانِ دلاور از بزرگان و جوانمردان بود.
هوش مصنوعی: نریمان بزرگمرد بود و پدرش گرشاسپ بود که در جهان پادشاهی تاجدار بود.
هوش مصنوعی: بیگمان آوازهٔ سام را شنیدهای؛ در روزگار کسی به نیکنامی او نبود.
هوش مصنوعی: سام در طوس اژدهایی را کشت که هیچکس از چنگ آن رهایی نمییافت.
هوش مصنوعی: آن اژدها در دریا چون نهنگ و در خشکی چون پلنگ بود و کسی ندیده بود که از جنگ بگریزد.
هوش مصنوعی: گرمای آن اژدها در دریا سر ماهیان را میسوزاند و در هوا پر کرکسها را میسوخت.
پیل را در یک لحظه به بند می کشید و دل شاد از یاد او افسرده می شد .
هوش مصنوعی: و نیز دیوی بدنهاد بود که تنش بر زمین و سرش در آسمان بود.
هوش مصنوعی: آب دریای چین تا کمر او میرسید و از تابش خورشید به او آسیب میرسید.
هوش مصنوعی: ماهی را از آب بیرون میکشید و سرش از فلک ماه فراتر میرفت.
هوش مصنوعی: ماهی را در برابر خورشید بریان میکرد و آسمانِ گردان از ستم او میگریست.
هوش مصنوعی: این دو جانور زیانکار با تیغ آن پهلوان (سام) به خود پیچیدند و هر دو جان باختند.
هوش مصنوعی: مادرم نیز دختر مهراب بود که کشور هند از او آباد و شاداب بود.
هوش مصنوعی: ضحاک نیای پنجم او بود که در میان شاهان جهان سربلند بود.
هوش مصنوعی: چه کسی نژادی نامدارتر از این دارد؟ خردمند از راستی روی برنمیگرداند.
هوش مصنوعی: دیگر آنکه در همهٔ جهان، پهلوانان باید هنر و دلاوری را از من بیاموزند.
هوش مصنوعی: نخست پیماننامهٔ کاووس را در دست دارم تا کسی نتواند بر من بهانه بگیرد.
هوش مصنوعی: همچنین پیمان کیخسروِ دادگر را دارم که هیچیک از کیانیان چون او کمر خدمت و پادشاهی نبست.
هوش مصنوعی: سراسر زمین را گشتهام و بسیاری از شاهان ستمگر را کشتهام.
هوش مصنوعی: وقتی من از رود جیحون گذشتم، افراسیاب از توران به چین گریخت.
هوش مصنوعی: برای کاووس، در جنگ هاماوران جنگیدم و تنها به مازندران رفتم.
هوش مصنوعی: نه ارژنگ را زنده گذاشتم، نه دیو سپید را، نه سنجه و اولاد و غندی و بید را.
هوش مصنوعی: به خاطر شاه، فرزند دلیر و خردمندم را کشتم.
هوش مصنوعی: که هرگز پهلوانی چون سهراب در زور و مردانگی و آزمودگی در نبرد نبود.
هوش مصنوعی: بیگمان بیش از پانصد سال است که از پشت زال زاده شدهام.
هوش مصنوعی: در این مدت پهلوان جهان بودهام و آشکار و نهانم یکی بوده است.
هوش مصنوعی: همانند فریدونِ نیکنژاد که تاج بزرگی بر سر نهاد.
هوش مصنوعی: فریدون ضحاک را از تخت به زیر کشید و سر و تاج او را به خاک سپرد.
هوش مصنوعی: دوم سام، نیای ما، بود که در دانش و هنر از همهٔ جهان پیشی گرفت.
هوش مصنوعی: سوم آنکه چون من کمر خدمت بستم، شاهان تاجدار در جهان آسوده شدند.
هوش مصنوعی: هرگز روزگاری به آن خرمی نبوده است و پای هیچ مرد گمراه و تبهکاری به دژها نمیرسید.
هوش مصنوعی: زیرا من در جهان کامروا بودم و شمشیر و گرز سنگین داشتم.
هوش مصنوعی: اینها را گفتم تا همه را بدانی؛ تو شاهی و گردنکشان همچون گلهای در فرمان تو هستند.
هوش مصنوعی: تو تازه به این روزگار رسیدهای و نوخاستهای، هرچند فرّ کیخسرو را داری.
هوش مصنوعی: تو در جهان تنها خودت را میبینی و از کارهای پنهان آگاه نیستی.
هوش مصنوعی: چون گفتوگو بسیار شد، بیا می بنوشیم و با می جان اندیشه و اندوه را شکار کنیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.