ای دل غذای روح ازین خاکدان مخواه
طوفان درین تنور مهیاست نان مخواه
گر خانهزاد درددلی از دوا گریز
ور خوشنشین پنجه گرگی شبان مخواه
در نوش نیش غرقهشو و کام دل مجوی
درکام تیغ غوطه زن و قوت جان مخواه
گر گنجهای غم دهدت آسمان بگیر
نو کیسه گر دو کون دهد رایگان مخواه
با عشق اگر نبرد نمایی ظفر مجوی
ور ناله ای شهید شود خون آن مخواه
در آرزوی زمزمه العطش بمیر
وز هر سراب تشنگی جاودان مخواه
الماس سوده گر دو جگر لخت لخت کن
اما شمیم راحت این گلستان مخواه
دریای ناله باش و مزن موجه خروش
وز خامشی هم ار بتوانی زبان مخواه
از نوحه کام تر کن و آب خضر مجوی
از ناله زخم پرکن و مرهم بر آن مخواه
چون خس مزن به دامن هر موجه دست عجز
قوت نهنگ حادثه گرد و کران مخواه
از دیده زخموار ز هجران تیغ کین
خون پاش سیل سیل وز قاتل امان مخواه
گردی چو جوهر ار ز جگر گوشههای تیغ
آنجا ز سلسبیل شهادت نشان مخواه
نشکسته ماند ار به مثل آبگینهات
همت گزین و سنگ ستم ز آسمان مخواه
آبی که شوید از چمنت گرد رنگ و بوی
جز از سحاب تشنه لب مهرگان مخواه
سری که خنده تتبر کف مشاطگان زند
جز در بیاض ناصیه زعفران مخواه
رازی که خونه ز ریشه اکسیریان کشد
جز در سواد نسخه باد خزان مخواه
بر تیغ نه گلو و ز حرمان که کیمیاست
این مشت خاک را پس ازین کامران مخواه
ور مژده شهادت آرند روز حشر
بهر نثار مقدم این مژده جان مخواه
لبریز اگر شوی چو گل از زخم عافیت
مرهم زنوک خنجر و نیش سنان مخواه
چون داغ دل ز بیم شبیخون خرمی
بر بام و در ز شعله غم پاسبان مخواه
ور نوبهار آفت بیَبرگیت شود
در خنده نشاظ بغلط و امان مخواه
صفرای بختت ار فکند در تب مراد
آب از ترنج دست زد آسمان مخواه
خود را به دوش آه سحر بند چون شرار
بر بام این سرا به ازین نردبان مخواه
همت به خواست تن ندهد ورنه گفتمی
کز کاینات هیچ بجز ترک آن مخواه
امکان و احتیاج وگر زانکه توامند
جز نعمت غنا و غنی جهان مخواه
یعنی علی موسی جعفر که عقل گفت
جز آستانش ترجمه لامکان مخواه
ای روح قدس بر پر و بال دلم نشین
احرام قرب را به ازین همعنان مخواه
آن گوهری که در طلبش بال و هم سوخت
جز در محیط این صدف از وی نشان مخواه
میگفت دوش جوهر اول به قدر خویش
بهتر ز کوی او وطنی در جهان مخواه
ناگاه زد محیط قدم موجه عتاب
کای خنده عدم لب جهل آشیان مخواه
در شعله ادب پر و بال طلب بسوز
آن کبریای ماست تو راهانداز آن مخواه
قهرش گرت غذای شرار غضب کند
رحمت ز ایزد و مدد از قدسیان مخواه
ور لطف او دو کون کند بر دل تو عرض
جز ریش سینه و نفس خونچکان مخواه
ای طبع هرزه سنج فصیحی نفس بسوز
اعجاز نعت از لب افسانه خوان مخواه
مرات کل ز صورت این آرزو گداخت
تو منقبت طرازی او زین بیان مخواه
از بهر نعت او لب جبریل وام کن
این جوهر کمال ز تیغ زبان مخواه
پایان چو نیست سلسلههای مراد را
تفصیل چون دهم که فلان و فلان مخواه
نقد دوکون را خردت بر محک زدست
زین آستان مراد جز این آستان مخواه
ما اندرین حریم و در فیض بسته نیست
زین بیش معجز از در این دودمان مخواه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با خطاب به دل آغاز میشود و پیاپی به او میگوید از دنیای خاکی آسایش و درمان نخواهد و درد و زخم و شهادت را بپذیرد. در بیت ۲۵ گریز به مدح امام رضا زده میشود و آستان او یگانه مقصود بینیازی و تعبیر لامکان معرفی میشود. سپس شاعر با تخلص خود به ناتوانی زبانش در ستایش امام اعتراف میکند و سرانجام میگوید از این آستان جز خود آن را نباید خواست. ردیف «مخواه» رشتهٔ پیوند همهٔ ابیات است.
هوش مصنوعی: ای دل، از این دنیای خاکی خوراک روح طلب نکن؛ در این تنور طوفان آماده است، نه نان. اشاره به تنور طوفان نوح دارد.
هوش مصنوعی: اگر پروردهٔ درد دل هستی از دارو بگریز، و اگر در چنگ گرگ آسودهای، چوپان نجاتدهنده طلب نکن.
هوش مصنوعی: در نیشی که در دل نوش پنهان است غرق شو و کام دل مجوی؛ در دهان شمشیر فرو رو و نیروی جان مخواه.
هوش مصنوعی: اگر آسمان گنجهای غم به تو بخشید بپذیر، اما اگر این تازهبهدوران هر دو جهان را رایگان بدهد، نپذیر.
هوش مصنوعی: اگر با عشق بجنگی امید پیروزی نداشته باش، و اگر نالهات در این راه کشته شود، خونبهایش را مطلب.
هوش مصنوعی: در آرزوی فریاد «تشنهام» بمیر و از هیچ سرابی رفع تشنگی همیشگی را مخواه.
هوش مصنوعی: اگر با الماس سوده دو جگر را پارهپاره کنی رواست، اما از این گلستان دنیا بوی آسایش مخواه.
هوش مصنوعی: دریایی از ناله باش اما موج فریاد برنیاور، و اگر بتوانی حتی در خاموشی هم زبانی برای بیان مخواه.
هوش مصنوعی: کام خود را با نوحه تر کن و آب حیات خضر را مجوی؛ زخم را با ناله پر کن و برایش مرهم مخواه.
هوش مصنوعی: مانند خار و خس با ناتوانی به دامن هر موجی چنگ نزن؛ خود نهنگ نیرومند حوادث شو و ساحل نجات مخواه.
هوش مصنوعی: از چشم که مانند زخم است، در هجران شمشیر کینه، سیلآسا خون بریز و از قاتل امان مخواه.
هوش مصنوعی: اگر مانند جوهر شمشیر در جگرِ تیغ جای گرفتی، آنجا هم نشانی از چشمهٔ سلسبیل شهادت مخواه.
هوش مصنوعی: اگر شیشهٔ وجودت هنوز نشکسته مانده، همت کن و از آسمان سنگ ستم نخواه که آن را بشکند؛ یعنی با همت خود آن را بشکن.
هوش مصنوعی: آبی را که گرد رنگ و بو را از چمن وجودت بشوید، جز از ابر تشنهلب پاییز مخواه.
هوش مصنوعی: سرّی که بر کف مشاطگان خنده میزند، جز زعفران بر سپیدی پیشانی آن را مجوی؛ یعنی زردی رخسار نشان آن راز است.
هوش مصنوعی: رازی را که خون از ریشهٔ کیمیاگران بیرون میکشد، جز در سیاهی دفتر باد خزان مجوی.
هوش مصنوعی: گلو را بر شمشیر بگذار و از محرومیت که خود کیمیاست بهره بگیر؛ از این پس این مشت خاک تن را کامروا مخواه.
هوش مصنوعی: اگر در روز قیامت مژدهٔ شهادت برایت بیاورند، برای نثار قدم این مژده جان را دریغ مکن و آن را پس مخواه.
هوش مصنوعی: اگر مانند گل از زخمها لبریز شدی که خود سلامت است، از نوک خنجر و نیزه مرهم مخواه.
هوش مصنوعی: همچون داغ دل، از ترس شبیخون شادی، بر بام و در خانهٔ دل از شعلهٔ غم نگهبان مخواه.
هوش مصنوعی: اگر بهار مایهٔ آفتِ بیبرگی تو شد، در خندهٔ شادی غلت بزن و امان مخواه.
هوش مصنوعی: اگر صفرای بخت تو را در تب آرزو انداخت، از ترنج دستخوردهٔ آسمان آب مخواه؛ یعنی چاره را از آسمان مجوی.
هوش مصنوعی: مانند شرار خود را بر دوش آه سحرگاهی بند؛ برای رسیدن به بام این سرا نردبانی بهتر از آه مخواه.
هوش مصنوعی: همت به خواستن چیزی تن نمیدهد، وگرنه میگفتم از همهٔ کائنات جز ترک آن چیزی مخواه.
هوش مصنوعی: اگر امکان و نیاز با هم همراهاند، جز نعمت بینیازی و آن بینیاز جهان چیزی مخواه.
هوش مصنوعی: مقصود از آن بینیاز، علی بن موسی بن جعفر (امام رضا) است که خرد دربارهٔ او گفت جز آستانش معنا و تعبیری از لامکان مجوی.
هوش مصنوعی: ای روحالقدس، بر پر و بال دلم بنشین؛ برای احرام بستن به سوی قرب، همراهی بهتر از این مخواه.
هوش مصنوعی: آن گوهری که بال خیال در طلبش سوخت، نشانش را جز در دریای این صدف یعنی وجود امام مجوی.
هوش مصنوعی: دیشب عقل اول به اندازهٔ فهم خود میگفت: در جهان وطنی بهتر از کوی او مخواه.
هوش مصنوعی: ناگهان دریای قدیم موج عتاب زد و گفت: ای خندهٔ نیستی، با لبی که آشیان نادانی است چنین چیزی مخواه.
هوش مصنوعی: پر و بال طلب را در شعلهٔ ادب بسوزان؛ آن کوی جایگاه کبریای ماست و تو راهی به آن مخواه.
هوش مصنوعی: اگر قهر او تو را خوراک شرار خشم کند، نه از خدا رحمت بخواه و نه از فرشتگان یاری.
هوش مصنوعی: و اگر لطف او هر دو جهان را بر دل تو عرضه کند، جز سینهٔ زخمی و نفس خونچکان چیزی مخواه.
هوش مصنوعی: ای طبع یاوهگوی فصیحی، نفس را بسوزان؛ معجزهٔ ستایش او را از لب افسانهگو مخواه.
هوش مصنوعی: آینهٔ کل از آرزوی نشان دادن صورت او گداخت؛ تو هم آراستن منقبت او را از این بیان مخواه.
هوش مصنوعی: برای ستایش او لب جبرئیل را وام بگیر؛ این گوهر کمال را از تیغ زبان خود مخواه.
هوش مصنوعی: چون رشتهٔ آرزوها پایانی ندارد، چگونه یکایک برشمارم که فلان و فلان را مخواه.
هوش مصنوعی: خرد تو نقد هر دو جهان را بر محک زده است؛ پس از این آستان جز خود این آستان را مخواه.
هوش مصنوعی: ما در این حریم هستیم و درِ فیض بسته نیست؛ بیش از این از درِ این خاندان معجزه مخواه.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
در ساحت زمانه ز راحت نشان مخواه
ترکیب عافیت ز مزاج جهان مخواه
در داغ دل بسوز و ز مرهم اثر مجوی
با خویشتن بساز و ز همدم نشان مخواه
اندر قمارخانهٔ چرخ و رباط دهر
[...]
گر مرد همتی ز مروت نشان مخواه
صد جا شهید شو ، دیت از دشمنان مخواه
بستان زجاج و در جگر افشان و نم مجوی
بشکن سفال و در دهن انداز و نان مخواه
خاک از فلک مخواه و مراد از زمین مجوی
[...]
ایدل صفای نشأه ز جام جهان مخواه
خوش جوهری ز آیینهٔ آسمان مخواه
جز اشتداد شعلهٔ زاغ از مکان مجوی
جز امتداد رشتهٔ درد از زمان مخواه
برنوش خانهٔ فلکی چون مگس مجوش
[...]
ای دل لباس عاریتی از جهان مخواه
بر دوش، بار منت هفت آسمان مخواه
تا می توان به لخت جگر ساخت، صبر کن
دون همّتانه، از فلک سفله نان مخواه
دل می خراش و قوت نما و غذا مجوی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.