در ساحت زمانه ز راحت نشان مخواه
ترکیب عافیت ز مزاج جهان مخواه
در داغ دل بسوز و ز مرهم اثر مجوی
با خویشتن بساز و ز همدم نشان مخواه
اندر قمارخانهٔ چرخ و رباط دهر
جنسی حریف و همنفسی مهربان مخواه
گر در دم نهنگ درآیی نفس مزن
ور در دل محیط درافتی کران مخواه
از جوهر زمانه خواص وفا مجوی
وز تنگنای دهر خلاص روان مخواه
از ساغر سپهر تهی کیسه می مخور
وز سفرهٔ جهان سیهکاسه نان مخواه
گر خرمن امید سراسر تلف شود
از کیل روزگار تلافی آن مخواه
در ساحت جهان ز جهان یاوری مجوی
در آب غرقه گرد و ز ماهی امان مخواه
دل گوهر بقاست به دست جهان مده
گوگرد سرخ تعبیه در خاکدان مخواه
عزلت تو را به کنگرهٔ کبریا برد
آن سقفگاه را به ازین نردبان مخواه
همت کفیل توست، کفاف از کسان مجوی
دریا سبیل توست، نم از ناودان مخواه
خاصانه چون خزینهٔ خرسندی آن توست
عامانه از فرشتهٔ روزی ضمان مخواه
زان پس که چار صحف قناعت بخواندهای
خود را ز لوح بوطمعی عشر خوان مخواه
چون فقر شد شعار تو برگ و نوا مجوی
چون باد شد براق تو برگستوان مخواه
دل را قرابهوار مل اندر گلو مکن
تن را پیالهوار کمر بر میان مخواه
در گوشهای بمیر و پی توشهٔ حیات
خود را چو خوشه پیش خسان ده زبان مخواه
بل تا پری ز خوان بشر خواهد استخوان
تو چون فرشته بوی شنو استخوان مخواه
گو درد دل قوی شو و گو تاب تب فزای
زین گلشکر مجوی و از آن ناردان مخواه
از بهر تب بریدن خود دست آز را
از نیستان هیچکسی تبستان مخواه
داری کمال عقل پی زور و زر مشو
زرادخانه یافتهٔ دوکدان مخواه
چون شحنهٔ نیاز ز دست تو یاوگی است
ترس از تکین مدار و پناه از طغان مخواه
وحدت گزین و محرمی از دوستان مجوی
تنها نشین و همدمی از دودمان مخواه
چون دیدهای که یوسف از اخوان چه رنج دید
هم ناتوان بزی و ز اخوان توان مخواه
سرگشتگی زمان نگر و محنت مکان
آسایش از زمان و فراغ از مکان مخواه
در چار سوی کون و مکان وحشت است خیز
خلوت سرای انس جز از لامکان مخواه
این مرغ عرشی ار طلب دانهای کند
آن دانه جز ز سنبلهٔ آسمان مخواه
خاقانیا زمانه زمام امل گرفت
گر خود عنان عمر بگیرد امان مخواه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بیان تنهایی و فقر و قناعت و تجرید میپردازد و به خواننده هشدار میدهد که از دنیا و راحتیهای ظاهری انتظار نداشته باشد. شاعر تأکید میکند که در برابر مشکلات زندگی باید با خود ساخت و از دیگران یاری نطلبید. او به عواقب پیگیری تمایلات دنیوی و وابستگی به دیگران اشاره میکند و توصیه میکند که به تنهایی زندگی کند و از قناعت خود لذت ببرد. همچنین، شاعر از بیفرجامی تلاش برای بهدستآوردن دنیوی و عدم اعتماد به وعدههای مادی سخن میگوید و به ارزشهای معنوی و فردی تأکید دارد. در پایان، او به چالشهای زمان و رنجهای زندگی اشاره میکند و میگوید که آرامش حقیقی در دوری از وابستگیهای دنیوی و درونسنجی است.
هوش مصنوعی: در دنیای کنونی انتظار راحتی و آرامش را نداشته باش و از مزاج و شیوهٔ زندگی دنیا، امید به آسایش نداشته باش.
هوش مصنوعی: در غم خود بسوز و نگران دارویی برای آن نباش. با خودت کنار بیا و انتظار همراه یا همدلی را نداشته باش.
هوش مصنوعی: در دنیای ناپایدار و غیرقابل اعتماد، انتظار دوستی واقعی و همدم بر دل مهربان نداشته باش، زیرا اینجا مانند قمارخانهای است که همه چیز بیثبات و پر از حقه بازی است.
هوش مصنوعی: اگر در دمی به درون شکم نهنگ بری، نفس کشیدن را فراموش کن، و اگر در دل دریا افتادی، به دنبال ساحل و کرانه نباش.
هوش مصنوعی: از ویژگیهای زمانه انتظار وفا و صداقت را نداشته باش و از تنگناها و مشکلات زندگی، راحتی و آسایش برای خود نخواه.
هوش مصنوعی: از آسمان هیچ چیزی به دست نیاور و از زندگی دنیا هم انتظار نداشته باش که چیز خوبی به تو برسد؛ چون در این دنیا چیزی برای تو نمیماند.
هوش مصنوعی: اگر تمام آرزوهایت نابود شود، از روزگار انتظار جبران و تلافی نداشته باش.
هوش مصنوعی: در دنیای فانی، از کسی که به تو کمک کند، انتظار نداشته باش. در دریای مشکلات، به دنبال نجات دهنده نرو و از ماهی (نماد زندگی) نیز کمک نخواه.
هوش مصنوعی: دل مانند گوهری ارزشمند است و آن را به دست دنیا نده، زیرا دنیا چیزی جز فریب و زرق و برق نیست که مانند گوگرد سرخ در خاک قرار دارد و ارزش خاصی ندارد.
هوش مصنوعی: وحدت و نزدیکی به خداوند، تو را به اوج مرتبهها میبرد، پس برای رسیدن به آن ارتفاع، نیازی به نردبانی از دنیا نداشته باش.
هوش مصنوعی: تلاش و ارادهٔ تو میتواند تو را از هر چیزی تأمین کند، پس از دیگران کمک نخواه. مواهب و نعمتهای زندگی به خاطر زحمات توست، بنابراین از منابع ناپایدار و ناایمن انتظار نداشته باش.
هوش مصنوعی: خوشبختی و رضایت فقط از آن توست، بنابراین امیدوار نباش که زندگیات به روزی و برکت عمومی وابسته باشد.
هوش مصنوعی: پس از اینکه چهار نوشته دربارهٔ قناعت را خواندی، دیگر خودت را به آرزوی طمع و خواستههای بیپایان مشغول نکن و از این هدف دوری کن.
هوش مصنوعی: وقتی فقر نشانه و خصوصیت تو شده، دیگر به دنبال زیبایی و زینت نرو؛ مانند باد نرمی و حواس پرتی نداشته باش که بیمورد و بیهدف است.
هوش مصنوعی: دل را مانند یک ظرف پر از شراب، در گلو نگهدار و رها نکن. بدن را نیز مثل پیالهای که دور کمر است، همه جا نپندار و خواستار آن نباش.
هوش مصنوعی: در زندگی به کنارهنشینی بپرداز و برای تأمین زندگیات چیزی از دیگران نخواه، همانطور که خوشهای از انگور را به فقرا میدهی، از دیگران درخواست نکن.
هوش مصنوعی: در زندگی باید از زیباییهای دنیا و زرق و برق آن چشم پوشید، زیرا هنگام مرگ، بدن انسان به خاک تبدیل میشود و هیچ چیزی از این دنیا به درد او نمیخورد. در اینجا اشاره میشود که حتی عطر و بوی خوش نیز به درد نمیخورد و باید از آرزوهای دنیوی گذشت.
هوش مصنوعی: با قوت و قدرت درد دل خود را بیان کن و از این شیرینی زندگی توقع خوشی و آرامش نداشته باش و از آن ناردان (ناراضی و بیتفاوت) چیزی نخواه.
هوش مصنوعی: برای تسکین درد خود، هرگز انتظار نداشته باش که کسی تو را دکتر کند یا از نیستان، که نوعی درخت است، کمکی برایت بیاورد.
هوش مصنوعی: به خاطر هوش و عقل کاملت به دنبال پول و ثروت نرو، زیرا زرادخانهای که از دوکدان به دست آمده، ارزش ندارد.
هوش مصنوعی: نیاز خود را به کسی نشان نده، زیرا وقتی این نیاز را ابراز کنی، بیفایده است و نباید از قدرت و ثروتمندان دلسرد شوی. تو باید از متفاوت بودن بترسی و هیچ حمایتی از دُولتمندان نخواهی کرد.
هوش مصنوعی: تنهایی و وحدت را انتخاب کن و از دوستیهای سطحی پرهیز کن. به تنهایی زندگی کن و هیچ وابستگی به خانواده و خویشان نداشته باش.
هوش مصنوعی: چون دیدی که یوسف (پسر یعقوب) چه رنجهایی از برادرانش کشید، خود را ضعیف و ناتوان نشمار و از برادرانت انتظار کمک و توانایی نداشته باش.
هوش مصنوعی: به سرگشتگی و آشفتگی زمان و سختیهای موجود در مکان توجه کن، هیچ امیدی به آسایش و راحتی در زمان و رهایی از این مکان نداشته باش.
هوش مصنوعی: در تمام عالم و مکان، ترسی و ناامنی وجود دارد. تنها آرامش و دوستی واقعی را در جهانی فراتر از مکان و محدودیتها میتوان جستجو کرد.
هوش مصنوعی: اگر این پرنده آسمانی (که به خاطر روح لطیف و بلندش به مرغ عرشی تشبیه شده) غذایی بخواهد، آن غذا را جز از محصول آسمان (و نعمتهای الهی) نمیتواند به دست آورد.
هوش مصنوعی: ای خاقانی، در این دوران اگر انسان برای زندگی خود برنامهای داشته باشد، به هیچ چیزی غیر از مرگ و نجات امید نداشته باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر مرد همتی ز مروت نشان مخواه
صد جا شهید شو ، دیت از دشمنان مخواه
بستان زجاج و در جگر افشان و نم مجوی
بشکن سفال و در دهن انداز و نان مخواه
خاک از فلک مخواه و مراد از زمین مجوی
[...]
ای دل غذای روح ازین خاکدان مخواه
طوفان درین تنور مهیاست نان مخواه
گر خانهزاد درددلی از دوا گریز
ور خوشنشین پنجه گرگی شبان مخواه
در نوش نیش غرقهشو و کام دل مجوی
[...]
ایدل صفای نشأه ز جام جهان مخواه
خوش جوهری ز آیینهٔ آسمان مخواه
جز اشتداد شعلهٔ زاغ از مکان مجوی
جز امتداد رشتهٔ درد از زمان مخواه
برنوش خانهٔ فلکی چون مگس مجوش
[...]
ای دل لباس عاریتی از جهان مخواه
بر دوش، بار منت هفت آسمان مخواه
تا می توان به لخت جگر ساخت، صبر کن
دون همّتانه، از فلک سفله نان مخواه
دل می خراش و قوت نما و غذا مجوی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.