شمارهٔ ۱۱۳ - در مدح یمین الدوله سلطان محمود بن ناصر الدین سبکتگین
بگذرانیدی سپاه از رود هایی کز قیاس
ژرف دریا باشد اندر جنب آن هر یک قلیل
بس شگفتی نیست گر بر ژرف دریا بگذرد
لشکری کو را بود محمود دریا دل دلیل
باز گشتی شادمان و بر ستوران سپاه
از فراوان زر و زیور بارها کردی ثقیل
رای را زنده تو بجهاندی و بز دودی همی
زنگ کفر از روی بیدینان به صمصام صقیل
پشت اورا موج آن دریا بدریا در فکند
کز پس پشتش پدید آوردی از خون قتیل
ای برون آورده اندر کشور هندوستان
پیل جنگی از حصار و کرگ پیل افکن ز غیل
ژنده پیلان کز در دریای سند آورده ای
سال دیگر بگذرانی از لب دریای نیل
قرمطی چندان کشی کز خو نشان تا چند سال
چشمه های خون شود در بادیه ریگ مسیل
تا زجامه سوکواران بر زنان مصریان
همچو زر بخشش تو مست گرداند کفیل
راست پنداری همی بینم که باز آیی ز مصر
در فکنده در سرای ملحدان ویل و عویل
وان سگ ملعون که خواننداهل مصر او را عزیز
بسته و خسته به غزنین اندر آورده ذلیل
دار اوبر پای کرده در میان مرغزار
گرد کرده سنگ زیردار او چون میل میل
تا چو بردار مخالف سنگها بیمر شود
اهل بدعت سر بتابند از مخالف قال و قیل
ای یمین دولت و دولت به تو گشته قوی
ای امین ملت و ملت به تو گشته جمیل
گرد راه و آفتاب معرکه نزدیک تو
خوشتر از گرد عبیر سوده و ظل ظلیل
در جهانداری به ملک و در عدو بستن به جنگ
هم سلیمان را قرینی هم فریدون را بدیل
جز تو در سیحون و جیحون از همه شاهان که داد
مرغ و ماهی را طعام از طعنه رمح طویل
تا غزلخوان را بباید وقت خواندن در غزل
نعت از زلف سیاه و وصف از چشم کحیل
تا به رنگ و بوی چون سوسن نباشد شنبلید
تا به طعم و فعل چون زیتون نباشد زنجبیل
روز تو فرخنده بادو ملک تو پاینده باد
بخت نیکت یار باد و دولت عالی عدیل
بزم تو از روی ترکان حصاری چون بهشت
جام تواز باده روشن چنان چون سلسبیل
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به توصیف پیروزی و افتخارات یک فرمانده یا پادشاه میپردازد که سپاه خود را از رودخانهها عبور داده و با قهرمانی و شجاعت، دشمنان را شکست میدهد. او با غنائم و زینتآلات بسیار در حال بازگشت به وطن است و نشان از افتخارات و دستاوردهای بزرگ دارد. همچنین به مظاهر قدرت او در جنگ و تواناییهایش در سرکوب دژخیمان و ملحدان اشاره میشود. در نهایت، شاعر آرزو میکند که این روزهای فرخنده و بخت نیک برای پادشاه ادامه یابد و بزم او چون بهشت باشد.
هوش مصنوعی: تو سپاهی را از رودهایی عبور دادی که به لحاظ عمق، شبیه دریا به نظر میرسند، اما هر کدام از آنها در واقع بسیار کمعمقتر از دریا هستند.
هوش مصنوعی: چشمپوشی از عمق دریا و عبور کردن لشکری که دل بزرگ و شجاعت دارند، چیز عجیب و غریبی نیست.
هوش مصنوعی: تو با شادی بازگشتی و سواران سپاهت را با زر و زیور بسیار سنگین کردی.
هوش مصنوعی: تو افکار و اندیشهها را زنده کردی و با قدرتی مانند شمشیر در برابر بیدینی و کفر ایستادهای.
هوش مصنوعی: موج دریا او را به دریا پرتاب کرد و از پشت سرش نشانهای از خون مقتولی ظاهر شد.
هوش مصنوعی: ای کسی که در سرزمین هند، فیل جنگی بزرگی را در نهایت قدرت و شجاعت از دیوارهای قلعه بیرون میکشی و به میدان جنگ میفرستی، با شجاعت و ارادهای قوی.
هوش مصنوعی: شما که فیلهای کهنه را از کناره دریای سند آوردهاید، سال آینده باید در کنار دریای نیل بگذرانید.
هوش مصنوعی: آدمی را به یاد داشته باش که از خواب غفلت بیدار شود و هرچقدر هم که سختی و درد را تحمل کند، بالاخره روزی زخمهایش بهبود مییابند و حیات تازهای مییابد، حتی اگر در دل غم و بیابان باشد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که بر تن زنان مصری، زرق و برق جامههایی مانند زر و زری وجود داشته باشد، تو همچنان از بخشش و زیبایی آنها به وجد و شور خواهی آمد.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که تو به زودی از مصر بازخواهی گشت و به خانه ملحدان خواهی آمد، جایی که آشفتگی و نابسامانی حاکم است.
هوش مصنوعی: این بیت به شخصی اشاره دارد که در مصر به عنوان فردی محبوب و محترم شناخته میشود، اما در غزنین به حالت ذلت و زبونی درآمده است. به نوعی میتوان گفت که او از مقام بلندش در یک مکان به حالت تحقیر در مکان دیگری سقوط کرده است.
هوش مصنوعی: در اینجا صحبت از انجام کارهایی است که به نظر میرسد سودمندی ندارند یا به هدف نمیانجامند. فردی به شکلی بیفایده تلاش میکند، در حالی که در محیطی زیبا و دلانگیز قرار دارد. او به نوعی در حال جابجایی وسایلی است که نه تنها کمکی به او نمیکند، بلکه باعث سردرگمیاش نیز میشود. این تصویر نشاندهنده ناامیدی یا احساس بیهدف بودن است.
هوش مصنوعی: هرگاه سنگهای مخالف را بردارند، اهل بدعت و مخالفت از حرفها و ادعاهای خود عقبنشینی میکنند.
هوش مصنوعی: ای مایه قدرت و نیرو، قدرت به واسطه تو استوار شده است. ای امانتدار ملت، ملت به خاطر تو زیبا و نیکو شده است.
هوش مصنوعی: سایه و عطر خوش در کنار تو بهتر از هر چیز دیگر است.
هوش مصنوعی: در فرمانروایی بر دنیا و جنگافروزی علیه دشمن، سلیمان و فریدون هر دو ویژگیهای مشابهی دارند؛ سلیمان در حکمرانی و فریدون در شجاعت و مقابله با دشمنان.
هوش مصنوعی: جز تو در رودهای سیحون و جیحون، هیچ یک از شاهان دیگر نتوانستهاند مرغ و ماهی را به اندازهی تو سیر کنند و از تیرهای بلند نیز به تو طعنهای نمیزنند.
هوش مصنوعی: برای غزلخوانی باید در زمان خواندن، ابتدا به توصیف زلفهای سیاه و سپس به وصف چشمان کحیل پرداخته شود.
هوش مصنوعی: تا وقتی که شنبلید رنگ و بوی خوشی مانند سوسن ندارد، زنجبیل هم طعم و خواص زیتون را نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: امیدوارم روزت خوش و باعث سعادت باشد و نعمت و خوش شانسی همیشه همراهت باشد. آرزو میکنم که همراهت یاری خوب و خوشبختی و ثروت بالا وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: محفل تو مانند بهشتی محصور از چهرههای زیباست و جام تو پر از می است، همچون آب زلال و شیرین.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کوس تو کرده ست بر هر دامن کوهی غریو
اسب تو کرده ست بر هر خامه ریگی صهیل
تا عدیل دوست گشتم با طرب گشتم عدیل
بر جهان و جان بدیل آرم بدو نازم بدیل
گرچه باشم دور از او عشقش بمن باشد رفیق
گرچه باشم فرد از او مهرش بمن باشد عدیل
مهر آن مه بر دل من چون نشان آبله است
[...]
لوح انعام تو خواند هر چه در عالم نبیل
داغ احسان تو دارد هر که در گیتی اصیل
فهمهای زیر کان کندست با تو گاه علم
گفتهای قایلان سستست بی تو گاه قیل
رخ که گرد سم اسبت یافت گردد مقتدا
[...]
ای یگانه مهتر فرزانه راد بی مثیل
ای کف راد تو ارزاق خلایق را کفیل
در هنرمندی و رادی بی عدیل و بی بدیل
صاحب صمصام را هستی بهم نامی عدیل
افتخار آرد بتو دین جهاندار جلیل
[...]
خاک ملت را مسیحی آب دین را جبرئیل
باد دنیا را سلیمان، آتش جان را خلیل
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.