مقصود ترک اول سالک نجات بود
گنج نجات زیر طلسم ثبات بود
چون قوت ثبات و حیات و نجات یافت
بازش بذروه ی درجات التفات بود
حاصل شدش ز سلوت خلوت خلوص قلب
گرچه ز نفس غیر حرم سومنات بود
جانش طهارت دو جهان کرد ز آب صدق
در مسجد الحرام و صفا در صفات بود
علم و نظر شد آنچه ملک بود و آدمی
نور بصر شد آنچه جماد و نبات بود
پای نفس چو بر سر ایوان دل نهاد
دنیا و اخرت بر او ترهات بود
در هر قدم که بر در سلطان جان نهاد
نفی دو عالم و عدم کائنات بود
آندم کز آدم و از امامی اثر نبود
چه جای خاک مکه و آب هرات بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی سیر سالک را از ترک نخستین و ثبات قدم تا خلوص دل و پاکی جان وصف میکند. سالک با رسیدن به مقام دل، دنیا و آخرت را بیارزش میبیند و در راه سلطان جان هر دو عالم را نفی میکند. در پایان شاعر با تخلص خود میگوید در مقام فنا که از آدم و از امامی نشانی نمیماند، مکه و هرات و هر نسبت مکانی دیگری معنایی ندارد.
هوش مصنوعی: هدف سالک از نخستین ترک و رها کردن دنیا رسیدن به رستگاری بود، و گنج رستگاری زیر طلسمِ پایداری و استواری نهفته بود؛ یعنی بی ثبات قدم به نجات نمیرسد.
هوش مصنوعی: چون سالک نیروی پایداری و زندگی معنوی و رستگاری را به دست آورد، آنگاه دوباره روی توجهش به بلندترین درجههای معنوی بود.
هوش مصنوعی: از آرامش و آسایشِ خلوت، پاکی و یکرنگی دل برایش حاصل شد، هرچند که نفسِ او، جز حرمِ دل، همچون بتکدهٔ سومنات پر از بت و آلودگی بود.
هوش مصنوعی: جان او با آب راستی و صدق، از هر دو جهان طهارت گرفت و خود را از آن پاک کرد؛ گویی در مسجدالحرام بود و صفا و پاکی در صفات و خویش او نمایان بود. «صفا» هم به کوه صفا اشاره دارد و هم به پاکی.
هوش مصنوعی: آنچه در او از سرشت فرشته و آدمی بود به دانش و بینش بدل شد، و آنچه از سرشت جماد و گیاه در او بود به نور چشم و روشنی دیده تبدیل شد؛ یعنی همهٔ وجودش نورانی گشت.
هوش مصنوعی: هنگامی که در یک دم پا بر بالای ایوان دل گذاشت و به مقام دل رسید، دنیا و آخرت در نظرش سخنانی بیهوده و بیارزش شدند.
هوش مصنوعی: در هر گامی که به درگاه سلطانِ جان برمیداشت، هر دو جهان را نفی میکرد و همهٔ هستی در نظرش نیست میشد.
هوش مصنوعی: در آن لحظه که از آدم و از امامی (خود شاعر) هیچ نشانی نماند، دیگر چه جای سخن از خاک مکه و آب هرات بود؛ یعنی در فنا، تعلق به هر جایی، چه مقدس و چه وطن، از میان میرود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
یعنی که در صفاتش اندیشه مات بود
میگفت بندهام من و سلطان ذات بود
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.