ای قبای گل دریده روی تو
وای کلاه لاله گشته موی تو
آن چه از عشق تو نزدیک من است
شرح نتوان داد دور از روی تو
عشق تو از من به ترکی دل ببرد
ای همه ترکان چو من هندوی تو
عاشقان را جز سرشک لاله رنگ
هیچ رنگی نیست از پهلوی تو
صد هزاران جان بیآواز هست
یاوه کی در حلقه گیسوی تو
بر امید بوسهای جان میدهد
چون عمادی آسمان در کوی تو
بر تو او را دست نبود همچو حرز
مدحت میر است بر بازوی تو
چون نسب گویی امیر ابن الوزیر
چون لقب گویی مجیر ابن الظهیر
تکیه بر حسن و جوانی میکنی
وز غم من شادمانی میکنی
شرم دارم گر بگویم کز جفا
بر چه موجب زندگانی میکنی
مرغ و ماهی را ز خون چشم من
هر سحرگه میزبانی میکنی
آفتابی میکند رویت رواست
زآن که در خور آسمانی میکنی
هر زمان گویی جفا کی میکنی
نیست تقصیر آن چه دانی میکنی
گل که یارد چیند از باغ رخت
چون به غمزه باغبانی میکنی
وه چه باشد گر به حال زار من
یک زمانی مهربانی میکنی
ور نگویی چون عمادی در سخن
دعوی صاحبقرانی میکنی
ناز با من میکنی من خود کیم
با امیر ار میتوانی میکنی
ای ز رویت آفتاب و مه خجل
وای ز تو شرمنده خوبان چگل
گر صبا با زلف تو سر داشتی
آتش اندر مشک و عنبر داشتی
ور هماآسا نمودی زلف تو
هر دو عالم زیر یک پر داشتی
تا قیامت شرح عشقت دادمی
گر کسی بودی که باور داشتی
پشت بر کار تو کردی روزگار
گر چه رویت روی دیگر داشتی
گر مشیر من نبودی لعل تو
از جهان آیین غم برداشتی
گر ز چشمت عکس پذرفتی فلک
مشتری در دست عبهر داشتی
گر می و گل را جهان در بوی و رنگ
با لب و رویت نه در خور داشتی
می نیارستی که بزم افروختی
گل نشایستی که ساغر داشتی
گر فلک را دانشی بودی تو را
در کنار صدر داور داشتی
بر سر اسلام به زاو تاج نیست
از ورای رای او معراج نیست
گر به نور رخ سپاهی افکنی
که به تاب زلف شاهی افکنی
تا مدد خواهی ز هر سو فتنه را
هر زمان پیکی به راهی افکنی
عشق بر تو هر زمانی آوریم
چشم بر ما هر دو ماهی افکنی
دوست داری خاک را تا بیدریغ
در دهان دادخواهی افکنی
چون کمند زلف را دوران دهی
در گلوی بیگناهی افکنی
هر گدایی از تو طرفی کی برد
چون به غمزه پادشاهی افکنی
عاشقان را بیگنه خون ریختی
رشته مهر و وفا بگسیختی
عشق تو در چشم من کان میکند
عشق من در عشق تو جان میکند
بر ره چاه زنخدانت فلک
ای بسا جاها که پنهان میکند
سالها شد تا به امید لبت
جان من ناکام دندان میکند
بر نشان نیزههای چشم تو
از دل من صبر پیکان میکند
بوسهها از در و مرجان ساختی
کز دل من عشق او کان میکند
دور گردان این همه جان و جگر
از برای آن دو مرجان میکند
با عمادی بد مشو چون شعر او
نام تو بر سنگ و سندان میکند
خاطر او بر نگین آفتاب
کنیت فخر خراسان میکند
مرجع دولت محمد یاربخت
آستانش آشیان یار بخت
آن هنرورزی که گردون رام اوست
گوش گردون سفته از پیغام اوست
آن قدر دستی که خرچنگ قضا
آشناور در محیط نام اوست
این همه ناموس کوثر در بهشت
چون ببینی قطرهای از جام اوست
هر کجا طاووس دولت جلوه کرد
بوستان بلبل ایام اوست
روز و شب را گام در هم ساختن
از برای جست و جوی کام اوست
بخت را عنوان مجیرالدین بود
هر کجا انصاف باشد این بود
خدمت تو نیک میسازد مرا
بر در هر دون نمیتازد مرا
مینیازد روزگار از مدح تو
جان به این معنی همینازد مرا
از برای زنده بودن هر زمان
همت تو برگ میسازد مرا
هر چه برگیرد بیندازد جهان
در هوای تو نیندازد مرا
گر بیندیشم که باز افتم ز تو
آتش اندوه بگدازد مرا
چون رباب مدح تو بنواختم
بخت چون یار که بنوازد مرا
گر نپنداری مرا از بندگان
دل به آزاری بپردازد مرا
هر که از فرمان تو بیگانه شد
خرمن اندوه را پیمانه شد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر عاشقانه، حاکی از عشق و دلدادگی پیچیده به یک معشوق است که نماد زیبایی و کمال است. شاعر به زیباییهای معشوق اشاره میکند و میگوید که عشقش او را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. عاشق به توصیف دورانی از نشیب و فرازهای عاطفی و همچنین شوق و آرزوهایش برای نزدیک شدن به معشوق میپردازد. او از غم و درد ناشی از جدایی و دوری میگوید و خواستار توجه و مهربانی معشوق است تا بر زخمهای دلش مرهم نهد. در پایان، شاعر تأکید میکند که عشقش همچنان زنده است و نمیتواند از یاد معشوقی که در دلش جای دارد، فراموش کند.
هوش مصنوعی: ای معشوقی که چهرهات از رشک، جامهٔ گل را دریده و مویت مانند کلاه سیاه لاله شده است؛ یعنی زیبایی تو گل و لاله را شکست داده است.
هوش مصنوعی: رنجی که از عشق تو به من رسیده، شرحدادنی نیست. «دور از روی تو» دعایی است، یعنی چنین رنجی از تو دور باد.
هوش مصنوعی: عشق تو مانند ترکان یغماگر دلم را ربود. ای کسی که همهٔ ترکان زیبارو، مثل من، بندهٔ تو هستند.
هوش مصنوعی: عاشقان از جانب تو هیچ بهرهای جز اشک خونین و سرخرنگ مانند لاله ندارند.
هوش مصنوعی: صدها هزار جان، بیآنکه بانگی برآورند، در حلقهٔ گیسوی تو گم و تباه شدهاند.
هوش مصنوعی: آسمان نیز مانند عمادی، به امید یک بوسه، در کوی تو جان میسپارد.
هوش مصنوعی: آسمان یا عاشق بر تو دست نمییابد، زیرا ستایش امیر مانند تعویذی بر بازوی تو بسته است و تو را نگاه میدارد.
هوش مصنوعی: اگر از تبار ممدوح بگویی، امیرِ فرزندِ وزیر است و اگر از لقبش بگویی، مجیر فرزند ظهیر است.
هوش مصنوعی: به زیبایی و جوانیات مینازی و از غم من شاد میشوی.
هوش مصنوعی: شرم دارم بگویم که تو به چه سبب و با چه بهانهای از ستم کردن زندهای؛ گویی زندگیات به جفا وابسته است.
هوش مصنوعی: هر سحر با اشک خونینی که از چشم من روان میکنی، مرغان و ماهیان را مهمان میکنی؛ یعنی اشکم چون سیل جاری است.
هوش مصنوعی: رواست که چهرهات مانند خورشید بدرخشد، زیرا تو نیز مانند آسمان ستم و بیوفایی میکنی.
هوش مصنوعی: هر زمان میگویی: «من کی جفا میکنم؟». گناهی بر تو نیست، تو همان کاری را میکنی که میدانی.
هوش مصنوعی: چه کسی جرئت دارد از باغ چهرهٔ تو گلی بچیند، وقتی غمزهات نگهبان این باغ است؟
هوش مصنوعی: چه خوب بود اگر لحظهای با حال زار من مهربانی میکردی.
هوش مصنوعی: اگر نگویی، باز در سخن مانند عمادی ادعای سروری و برتری بر همه داری.
هوش مصنوعی: با من ناز میکنی، من که کسی نیستم؛ اگر میتوانی با امیر ناز کن. یعنی در برابر ممدوح نازت کارگر نیست.
هوش مصنوعی: ای کسی که خورشید و ماه از چهرهات شرمسارند و زیبارویان چگل نیز در برابر تو شرمندهاند.
هوش مصنوعی: اگر باد صبا به زلف تو دست مییافت، از رشک بوی آن، مشک و عنبر را آتش میزد.
هوش مصنوعی: اگر زلف تو مانند هما بال میگشود، هر دو جهان را زیر یک پر خود میگرفت.
هوش مصنوعی: اگر کسی باور میکرد، تا روز قیامت از عشق تو سخن میگفتم.
هوش مصنوعی: روزگار به کار تو پشت میکرد و با تو ناسازگار بود، هرچند چهرهات جلوه و زیبایی دیگری داشت.
هوش مصنوعی: اگر لب لعل تو مشاور و همدم من نبود، رسم غم را از جهان برمیداشتم.
هوش مصنوعی: اگر آسمان پرتوی از چشم تو میپذیرفت، ستارهٔ مشتری گل نرگس در دست میداشت.
هوش مصنوعی: اگر جهان می و گل را از نظر بو و رنگ، شایستهٔ برابری با لب و روی تو نمیدانست،
هوش مصنوعی: آنگاه می جرئت نمیکرد که بزم را روشن کند و گل شایسته نبود که جام در دست بگیرد.
هوش مصنوعی: اگر آسمان دانش داشت، تو را در کنار مسند آن داور، یعنی ممدوح، مینشاند.
هوش مصنوعی: بر سر اسلام تاجی بهتر از ممدوح نیست و فراتر از اندیشه و رای او هیچ اوجی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر با نور چهرهات سپاهی را از پا درآوری و گاه با پیچ و تاب زلفت پادشاهی را به زمین افکنی، ... (معنای بیت در بیت بعد کامل میشود).
هوش مصنوعی: معشوق برای یاری گرفتن از فتنه از هر سو، هر لحظه پیکی به راهی میفرستد؛ یعنی پیوسته آشوبانگیزی میکند.
هوش مصنوعی: ما هر لحظه عشقی تازه به تو عرضه میکنیم، اما تو هر دو ماه یک بار نگاهی به ما میاندازی.
هوش مصنوعی: دوست داری که بیدریغ خاک در دهان دادخواه بریزی؛ یعنی دادخواهی عاشق را خاموش و بینتیجه میکنی.
هوش مصنوعی: وقتی کمند زلفت را میگردانی، آن را به گردن بیگناهی میاندازی و او را گرفتار میکنی.
هوش مصنوعی: هر گدایی چگونه از تو بهرهای ببرد، وقتی تو با کرشمهٔ چشم، پادشاهی را از پا درمیآوری؟
هوش مصنوعی: خون عاشقان را بیگناه ریختی و رشتهٔ محبت و وفا را پاره کردی.
هوش مصنوعی: عشق تو در چشم من گویی معدن میکند و اشک چون گوهر بیرون میآورد، و عشق من در راه عشق تو جان میکَند.
هوش مصنوعی: آسمان بر سر راه چاه چانهٔ تو بسیار جاها را پنهان میکند؛ یعنی دامهای پنهان بسیار برای عاشق در راه زنخدان تو هست.
هوش مصنوعی: سالهاست که جان من به امید لب تو، ناکام و با رنج، جان میکند و تلاش بیحاصل میکند.
هوش مصنوعی: صبر من در برابر نیزههای نگاه تو، از دلم پیکان میسازد؛ یعنی دلم هدف تیرهای چشم تو شده است.
هوش مصنوعی: بوسههایت را از مروارید دندان و مرجان لب ساختی، چنان که عشق آن از دل من معدن میسازد.
هوش مصنوعی: گردش روزگار این همه جان و جگر را به خاطر آن دو لب مرجانی تو فدا میکند.
هوش مصنوعی: با عمادی بدرفتاری مکن، زیرا شعر او نام تو را بر سنگ و سندان نقش میکند و جاودان میسازد.
هوش مصنوعی: ذهن شاعر بر نگین خورشید، لقب فخر خراسان را نقش میکند؛ یعنی ستایش ممدوح را بلندآوازه میکند.
هوش مصنوعی: ممدوح، محمد، پناهگاه دولت و همراه بخت است و آستان او آشیانهٔ بخت و اقبال است.
هوش مصنوعی: او هنرمندی است که آسمان رام اوست و گوش آسمان از فرمان او حلقهٔ بندگی دارد.
هوش مصنوعی: چنان توانا و قدرتمند است که برج خرچنگ قضا در دریای نام او شناور است؛ یعنی تقدیر هم در قلمرو نام او جای دارد.
هوش مصنوعی: این همه شکوه و آبروی حوض کوثر در بهشت، اگر نیک بنگری، قطرهای از جام بخشش اوست.
هوش مصنوعی: هر جا طاووس دولت جلوهگری کند، آن بوستان جایگاه بلبلِ روزگار اوست؛ یعنی هر شکوه دولتی از برکت دوران اوست.
هوش مصنوعی: شتاب و پیاپی آمدن روز و شب برای جستوجوی خواست و کام اوست.
هوش مصنوعی: بخت، لقب مجیرالدین را بر سر دارد و اگر انصاف باشد، حق همین است.
هوش مصنوعی: خدمت به تو کار مرا سامان میدهد و نمیگذارد بر در هر فرومایهای بروم.
هوش مصنوعی: روزگار مرا به سبب مدح تو مینوازد و جانم به این معنا بر من مینازد.
هوش مصنوعی: همت و بخشش تو هر لحظه توشهٔ زندگی مرا فراهم میکند.
هوش مصنوعی: جهان هر چه را بالا ببرد سرانجام فرو میافکند، اما در هواداری تو مرا فرو نمیافکند.
هوش مصنوعی: اگر بیندیشم که روزی از تو جدا شوم، آتش اندوه مرا ذوب میکند.
هوش مصنوعی: چون ساز مدح تو را نواختم، بخت همچون یاری مرا نوازش میکند.
هوش مصنوعی: اگر مرا از بندگانت ندانی، دلم سخت آزرده و دردمند میشود.
هوش مصنوعی: هر کس از فرمان تو سر بپیچد، پیمانهای برای خرمن اندوه میشود؛ یعنی سراسر گرفتار غم میگردد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.