چو شد ز سنبله شاه سپهر در شاهین
کنار باغ تهی شد ز لاله و نسرین
ز ابر فاختهگون آسمان طوطی رنگ
کند به پر حواصل نهفته روی زمین
گمان نبرد خرد تا ندیده باده تاک
که حامل است به خورشید خوشه پروین
ز باد زرگر و ابر درمفشان هر شاخ
مرصع است به زر خلاص و در ثمین
گر آب نقش نگیرد چراست روی شمر
ز گونه گونه صور چون نگارخانه چین
فکند خنجر زر بیدو طشت زر نرگس
گرفته بر سر از انصاف عدل صدرگزین
زهی سپهر کرم را بقای تو خورشید
زهی عروس سخن را عطای تو کابین
زمانه کیست کز او بایدت شرف جستن
چه حاجت است که عنقا شود به دانه سمین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با وصف آمدن پاییز و رفتن خورشید به برج ترازو آغاز میشود: باغ از گل خالی شده، برگها زرد شدهاند، باران مانند مروارید میبارد و آبگیر پر از نقش است. در بیت ششم، شاعر زردی بید و نرگس را به فرمانبرداری از عدل ممدوح پیوند میدهد و از وصف طبیعت به ستایش او میرسد. ممدوح خورشید آسمان کرم و مایهٔ رونق سخن خوانده شده و چنان بلندمرتبه است که مانند سیمرغ به روزگار نیازی ندارد.
هوش مصنوعی: هنگامی که خورشید، شاه آسمان، از برج سنبله (خوشه) به برج ترازو رفت و پاییز آغاز شد، کنارهٔ باغ از لاله و نسرین خالی شد.
هوش مصنوعی: آسمانی که رنگارنگ بود، با ابرهای خاکستریرنگ مانند پر فاخته، روی زمین را با سپیدیِ مانند پر حواصیل (برف یا ژاله) میپوشاند.
هوش مصنوعی: خرد تا شراب انگور را ندیده بود باور نمیکرد که خوشهای مانند پروین بتواند خورشیدی را در خود داشته باشد؛ یعنی خوشهٔ انگور همچون پروین است و شرابش همچون خورشید.
هوش مصنوعی: باد پاییزی مانند زرگر و ابر مانند درمپاش است و از آن دو، هر شاخه با زر ناب (برگهای زرد) و مروارید گرانبها (قطرههای باران) آراسته شده است.
هوش مصنوعی: اگر آب نقش نمیپذیرد، پس چرا روی آبگیر از نقشهای گوناگون مانند نگارخانهٔ چین شده است؟ (از عکس درختان و برگهای رنگین در آب).
هوش مصنوعی: بید برگهای زرد خنجرمانندش را فروانداخت و نرگس، از روی انصاف و در برابر دادگری صدرِ برگزیده، طشتی زرین بر سر گرفته است؛ یعنی هر دو در برابر عدل ممدوح سر تسلیم فرود آوردهاند.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو که ماندگاریات برای آسمان بخشندگی مانند خورشید است و بخشش تو کابینِ عروس سخن است؛ یعنی سخن شاعران به عطای تو زنده و بسته است.
هوش مصنوعی: روزگار کیست که تو از او شرف بجویی؟ همانگونه که سیمرغ نیازی به دانهٔ فربه ندارد، تو نیز از روزگار بینیازی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ترنج بیدار اندر شده به خواب گران
گل غنوده برانگیخته سر از بالین
هر آنکه خاتم مدح تو کرد در انگشت
سر از دریچه زرین برون کند چو نگین
بخار دریا بر اورمزد و فروردین
همی فرو گسلد رشته های درّ ثمین
ز آب پاک دهان پر ستاره دارد ابر
ز باد پاک شکم پر ستاره دارد طین
بمشکرنگ لباس اندرون شدست هوا
[...]
همی کند به گل سرخ بر بنفشه کمین
همی ستاند سنبل ولایت نسرین
بنفشه و گل ونسرین و سنبل اندر باغ
به صلح باید بودن چو دوستان، نه بکین
میان ایشان جنگی بزرگ خواهد خاست
[...]
بشکل غالیه دانیست لاله ، یاقوتین
نشان غالیه اندر میان غالیه دان
بتی بمهر چو لیلی بچهر چون شیرین
بوصل او دل من شاد و عیش من شیرین
مثل زنند بشیرین لبش و لیکن هست
حدیث کردن شیرین او به از شیرین
اگر بچین بنگارند نقش چهره او
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.