ای زلف و رخت سپهر و اختر
وای روی و لبت بهشت و کوثر
طوطی سیاه کاسه بر لب
طاووس سپیدکار در بر
از دوستی رخ تو ما را
آید ز غم تو بوی مادر
از ما بپذیر جان اگر چه
در خورد تو نیست این محقر
جز روح امین مگس نباشد
آن جا که لب تو گشت شکر
از خشکلب عمادی اخر
بشنو غزلی چو چشم او تر
تا تازه کند حکایت تو
در بارگه شه مظفر
سلطان سپهرقدر طغرل
کز قبه دانش است برتر
خاک در اوست چرخ اعظم
عشر کف اوست بحر اخضر
ای طبع تو را وفا مجاهز
وای دست تو را سخا مجاور
هر چند شود ز ننگ تضمین
رخساره طبع من مزعفر
پرسم ز عدوت نیم بیتی
انجیرفروش را چه بهتر
تو آمده از برای ملکی
هر کس ز برای کار دیگر
در سنگ ز آتش ار بپرسند
مدح تو چو آب خواند از بر
روزی که جهان بادپیشه
در سر گیرد ز خاک چادر
بر منبر معرکه بخواند
منشور اجل زبان خنجر
جان از تف تیر موش دندان
چون گربه برون جهد ز چنبر
شمشیر ز خون تازه سازد
بیماری مرگ را مزور
جوشن بینی گسسته در خون
همچون ماهی به سرکهاندر
در آتش رزم پای کوبان
میآید مرگ چون سمندر
بندد رمحت به دست نصرت
بر گردن روزگار زیور
گردد ز هزیمتیّ تیغت
در هاویه تنگ جای آذر
یک قوم چو کاسه داغ بر دل
یک قوم چو کوزه دست بر سر
آن را که در این خلاف باشد
گو رو به مصاف شاه بنگر
تا مغز مخالفانش بیند
خرمن خرمن به کوه و بر در
ای غمگینان ز تو به شادی
وای درویشان ز تو توانگر
در مدح تو هر چه بیش گویم
اندیشه نمیشود مکرر
عاجز شدهام فروگذارم
نیکو باشد سخن مقصر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با غزلی در وصف زیبایی معشوق آغاز میشود و شاعر آن را مقدمهای برای بردن به درگاه سلطان طغرل میکند. سپس بزرگی و بخشش سلطان را میستاید و با آوردن نیمبیتی از دیگران به دشمن یادآوری میکند که پادشاهی تنها کار طغرل است. بخش اصلی وصف خونین میدان نبرد و نابودی و سوگ دشمنان است و قصیده با اعتراف شاعر به ناتوانی از ستایش کامل پادشاه پایان مییابد.
هوش مصنوعی: ای معشوقی که زلفت مانند آسمان و رخسارت مانند ستاره است، و رویت مانند بهشت و لبت مانند حوض کوثر است.
هوش مصنوعی: گویا خط یا زلف سیاهت طوطیای سیاه است که بر لبت جام نهاده، و سینهٔ سپیدت طاووسی سپید است که در آغوش داری. شاعر زیباییهای چهره و اندام معشوق را به این پرندگان مانند کرده است.
هوش مصنوعی: از بس رخ تو را دوست داریم، غم عشق تو برای ما مانند بوی مادر عزیز و دلنواز است.
هوش مصنوعی: جان ما را بپذیر، هرچند این هدیهٔ ناچیز شایستهٔ تو نیست.
هوش مصنوعی: آنجا که لب تو شکر شده است، هیچ مگسی جز جبرئیل گرد آن نمیگردد؛ یعنی لب تو چنان پاک و والاست که تنها فرشته به آن نزدیک میشود.
هوش مصنوعی: سرانجام از عمادیِ تشنهلب غزلی بشنو که مانند چشم گریانش تر و تازه است.
هوش مصنوعی: تا این غزل داستان تو را در درگاه پادشاه پیروز دوباره تازه و بازگو کند.
هوش مصنوعی: آن پادشاه، سلطان طغرل است که قدرش به بلندی آسمان است و از گنبد دانش نیز برتر است.
هوش مصنوعی: بزرگترین فلک خاک درگاه اوست و دریای سبز تنها یکدهم بخشش دست اوست.
هوش مصنوعی: ای پادشاهی که سرشتت به وفاداری آراسته است و دستت همواره همنشین بخشش است.
هوش مصنوعی: هرچند چهرهٔ طبع من از شرمِ آوردن شعر دیگران در شعرم زرد میشود،
هوش مصنوعی: از دشمن تو با نیمبیتی از شعر دیگران میپرسم: برای انجیرفروش چه چیزی بهتر است؟ یعنی هر کس باید به کار خود بپردازد.
هوش مصنوعی: تو برای پادشاهی آفریده شدهای و هر کس دیگر برای کاری دیگر؛ پس دشمن نباید در کار پادشاهی با تو رقابت کند.
هوش مصنوعی: اگر از آتشِ نهفته در سنگ بپرسند، ستایش تو را روان و از حفظ میخواند.
هوش مصنوعی: روزی که جهانِ بادصفت از گرد و خاک نبرد چادری بر سر میکشد،
هوش مصنوعی: و زبان خنجر بر منبر میدان جنگ فرمان مرگ را برای همه میخواند،
هوش مصنوعی: جان دشمنان از سوز تیرِ نوکتیز، مانند گربهای که از حلقه میجهد، از تن بیرون میپرد.
هوش مصنوعی: شمشیر از خون تازه برای بیماری مرگ شوربای بیمار فراهم میکند؛ یعنی خونریزی خوراک مرگ است.
هوش مصنوعی: زرهها را میبینی که پارهپاره در خون افتادهاند، مانند ماهیای که در سرکه خوابانده باشند.
هوش مصنوعی: مرگ در آتش نبرد مانند سمندر پایکوبان و شادمان میآید.
هوش مصنوعی: نیزهٔ تو با دست پیروزی بر گردن روزگار زیور میبندد.
هوش مصنوعی: از بس گریختگان شمشیر تو به دوزخ میروند، جای آتش در دوزخ تنگ میشود.
هوش مصنوعی: گروهی از دشمنان مانند کاسه بر دلشان داغ است و گروهی مانند کوزه دست بر سر دارند و سوگوارند.
هوش مصنوعی: هر کس در این سخن شک دارد، بگو برود و میدان نبرد شاه را ببیند.
هوش مصنوعی: تا ببیند مغز سر دشمنانش خرمنخرمن بر کوه و دشت ریخته است.
هوش مصنوعی: ای کسی که غمگینان از تو شاد و درویشان از تو توانگر میشوند.
هوش مصنوعی: هرچه در ستایش تو بیشتر بگویم، اندیشهام تکراری نمیشود، چون فضایل تو بیپایان است.
هوش مصنوعی: از ستایش تو ناتوان شدهام و سخن را رها میکنم؛ سخنِ کوتاه و ناتمام در اینجا بهتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای گشته جهان و خوانده دفتر
بندیش ز کار خویش بهتر
این چرخ بلند را همی بین
پر خاک و هوا و آب و آذر
یک گوهر تر و نام او بحر
[...]
آن لعبت سرو قد مه منظر
آن آفت چین و فتنه بربر
صورت نه به نوک خامه مانی
لعبت نه به نوک رنده آذر
زلفینش به بوی عنبر سارا
[...]
ای ذات تو ناشده مصور
اثبات تو کرده عقل باور
اسم تو ز حد و رسم بیزار
ذات تو ز جنس و نوع برتر
محمول نهای چنانکه اعراض
[...]
خمخانه خر سرای خر پیر
نه راه بری نه بار برگیر
زین لاشه لنگ و لوک پیری
از دم تا گوش مکر و تزویر
تا خر کره بودی آنِ میره
[...]
ای کرده تو بر مُلک تکبر
وی کرده فلک به تو تفاخر
ای پایه منصب رفیعت
برتر ز تصرف تفکر
از قدر تو چرخ در ترفع
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.