گنجور

 
عماد خراسانی

سَحر آمیخت به جان شب و شب گشت هوایی

جادوی صبحدم از هندی شب یافت رهایی

والهٔ سِحر سَحر گشت شباهنگ و نیامد

دیگرش بانگ پس از آن همه افسانه‌سرایی

دیده بربندم و بنشانم اندر حرم دل

به همانجا که تو شایی به سر تخت خدایی

آرزویی تو، امیدی تو، بهشتی تو، بهاری؟

چیستی؟ کیستی؟ ای جان ز چه دستی، ز کجایی

هر نفس پنجهٔ بی‌طاقتی‌ام پردهٔ خاطر

چو حریری بگشاید مگرم در نظر آیی

مهر گاهی است به ابر اندر و مه گاه به هاله

ز من ای مهر و مه‌ام این همه پوشیده چرایی

اگر آن اختر تابنده که می‌جویمش از جان

تویی، ای وای از آن روز که خود را بنمایی

من اگر عشق کسی داشته باشم همه اویم

به هوس نیز ندارم به رخی دیده گشایی

تو اگر نیز چنینی چه به از آن و اگر نی

زحمت خویش و مرا بیهوده چندی نفزایی

بی وفا، هیچ نیرزی و جهان پیش تو هیچ است

اگر از کوی وفایی، اگر از شهر صفایی

 
 
بیت‌یاب
سنایی

ملکا ذکر تو گویم که تو پاکی و خدایی

نروم جز به همان ره که توام راه نمایی

همه درگاه تو جویم همه از فضل تو پویم

همه توحید تو گویم که به توحید سزایی

تو زن و جفت نداری تو خور و خفت نداری

[...]

جمال‌الدین عبدالرزاق

تو چه ترکی تو چه ترکی که به رخ فرّ همایی

ز منت شرم نیاید که به من رخ ننمائی

من بیچاره مسکین که به هجر تو اسیرم

تو خودم باز نپرسی که تو چونی و کجائی

چه شکایت کنم از تو که تو خود نیک شناسی

[...]

مولانا

مکن ای دوست نشاید که بخوانند و نیایی

و اگر نیز بیایی بروی زود نپایی

هله ای دیده و نورم گه آن شد که بشورم

پی موسی تو طورم شدی از طور کجایی

اگرم خصم بخندد و گرم شحنه ببندد

[...]

مشاهدهٔ ۴ مورد هم آهنگ دیگر از مولانا
سعدی

من ندانستم از اول که تو بی مهر و وفایی

عهد نابستن از آن به که ببندی و نپایی

دوستان عیب کنندم که «چرا دل به تو دادم؟»

باید اول به تو گفتن که «چنین خوب چرایی؟»

ای که گفتی «مرو اندر پی خوبانِ زمانه»

[...]

اوحدی مراغه‌ای

گر چه در کوی وفا جا نگرفتی و سرایی

ما نبردیم ز کوی طلبت رخت به جایی

بس خطا بود نگه باز نکردن که گذشتی

مکن اینها، که نکردیم نگاهت به خطایی

بر تن این سر شب و روز از هوس پای تو دارم

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه