گنجور

 
عماد خراسانی

تنم ملول‌تر از جان و جان بتر ز تنم

کجاست آن که رهایی دهد ز خویشتنم

مرو که بی‌لب لعل تو شور و شیرینی

برآید از سخن آن‌چنان که جان ز تنم

برای تست گرَم الفتی بوَد با شعر

شبی به بوسه لبم مُهر کن که دم نزنم

ورای حالت پروانه عالمی دارم

که شمع در بر و پروا بود ز سوختنم

چراکه لحظه‌ای از عمر با تو چون گذرد

ز هست و نیست فراغ است و هم ز ما و منم

گذشتن از می وصلت نصوح می‌خواهد

وگرنه بوذر و سلمان، کدام از این سه منم؟

لبت خیال مرا مست کرد بی می جام

شگفت نیست بود سُکر باده در سخنم

بهار بی تو خزان است و عیش بی تو محال

نباشد ار ز محالات بی تو دم زدنم

رسید عمر به هفتاد و هرچه بود گذشت

به غیر آنکه به می غم ز دل برم چه کنم

بهار بود و چمن طبع شعر پرور و من

زمانه پردهٔ نسیان کشید بر چمنم

 
 
بیت‌یاب
سوزنی سمرقندی

منم که از سر حمدان عقیق در یمنم

به سرخ ری کس نیست همچنان که منم

مرا سزد که کنم در جهان به . . . ر منی

که هر منی است گروگان هفده هژده منم

من آن کسم که ز بس تیز شهوتی . . . رم

[...]

عطار

درین نشیمن خاکی بدین صفت که منم

میان نفس و هوا دست و پای چند زنم

هزار بار برآمد مرا که یکباری

ز دست چرخ فلک جامه پاره پاره کنم

گره چگونه گشایم ز سر خود که ز چرخ

[...]

حکیم نزاری

عجب مدار خراباتیی چنین که منم

اگر به کوی خراباتیان بود وطنم

کنشت و کعبه به فرمان روم خدا مکناد

که در ضمیر من آید که من به خویشتنم

خودی خود چو براندازم آن چه ماند اوست

[...]

امیرخسرو دهلوی

شکست پشت من از بار غم، چه چاره کنم؟

ز غصه چند خورم خون خویش و دم نزنم

به تیغ هجر دل من هزار پاره شده ست

عجب نباشد، اگر خون برآید از دهنم

ز بس که سینه خراشم چو گل ز دست فراق

[...]

خواجوی کرمانی

ز روی خوب تو گفتم که پرده برفکنم

ولی چو در نگرم پرده ی رخ تو منم

مرا ز خویش بیک جام باده باز رهان

که جام باده رهائی دهد ز خویشتنم

بجز نسیم صبا ای برادران عزیز

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه