درین نشیمن خاکی بدین صفت که منم
میان نفس و هوا دست و پای چند زنم
هزار بار برآمد مرا که یکباری
ز دست چرخ فلک جامه پاره پاره کنم
گره چگونه گشایم ز سر خود که ز چرخ
هزار گونه گره در فتاده در سخنم
ز هر کسی چه شکایت کنم چو میدانم
که جرم من ز من است و بلای خویش منم
به هیچ روی مرا نیست رستگاری روی
که هست دشمن من در میان پیرهنم
حساب بر نتوانم گرفت بر خود از آنک
به هر حساب که هستم اسیر خویشتنم
هزار بار به یک روز عقل را ز صراط
به قعر دوزخ نفس و هوا فرو فکنم
اگر موافق طبعم ندیم ابلیسم
وگر متابع نفسم حریف اهرمنم
به گرد بلبل روحم قرار چون گیرد
میان خار چو گلزار جان بود وطنم
سزد که پیرهن کاغذین کند عطار
که شد ز نفس بدآموز پیرهن کفنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تنگناهای زندگی و تسلط نفس و هوا بر وجودش اشاره میکند. او در عین کوشش برای رهایی از تأثیرات منفی دنیوی، به این نتیجه میرسد که مشکلاتش ناشی از خود اوست و هیچگونه نجاتی در انتظارش نیست. او احساس میکند که در چنگال خویشتن گرفتار است و تمام تلاشهایش برای رهایی از چرخ فلک بینتیجه مانده است. در نهایت، به نوعی تسلیم میشود و اشاره میکند که حتی کاغذین کردن پیرهنش نیز نتوانسته به آرامش برساندش.
هوش مصنوعی: در این دنیای مادی و در این حالتی که دارم، نمیدانم چطور باید بین نفس و هوا (یعنی زندگی و مرگ) مقابله کنم و چند بار باید تلاش کنم.
هوش مصنوعی: من بارها و بارها آرزو کردهام که یک بار از دست چرخ فلک رهایی یابم و لباسهای پارهپارهام را از تن بیرون بیاورم.
هوش مصنوعی: نمیدانم چگونه مشکل و گرهی که از خودم است را باز کنم، زیرا در اثر تأثیرات گوناگون چرخ (زمان) مسائل و مشکلات زیادی در گفتارم به وجود آمده است.
چه شکایتی از دیگران بکنم درحالی که خطا از من سرزده و باعث دردسر خودم، خودنم هستم
هوش مصنوعی: هیچ راه نجاتی برای من وجود ندارد، زیرا دشمن من همیشه در درونم و نزدیکیام است.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم خود را محاسبه کنم، چون در هر محاسبهای که انجام دهم، اسیر نفس خود هستم و نمیتوانم از آن فرار کنم.
هوش مصنوعی: هر روز هزار بار عقل و اندیشهام را از مسیر درست خارج کرده و به زیر کشیده و به قعر دوزخ یعنی در دام نفس و هوس میاندازم.
هوش مصنوعی: اگر به خواستههای من پاسخ بدهی و دوستیام را بپذیری، دوست شیطان میشوم و اگر تابع خواستههایم باشی، همدست دیو نیز میشوم.
هوش مصنوعی: روح من در میان خارهای گلزار مانند بلبل آرامش پیدا میکند؛ چون این گلزار برای من همان وطن و جایگاه جانم است.
هوش مصنوعی: عطار باید پیراهنش را از کاغذ بسازد، زیرا تحت تاثیر نفس بدی قرار گرفته که او را به مرگ نزدیک کرده و مانند کفن شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
منم که از سر حمدان عقیق در یمنم
به سرخ ری کس نیست همچنان که منم
مرا سزد که کنم در جهان به . . . ر منی
که هر منی است گروگان هفده هژده منم
من آن کسم که ز بس تیز شهوتی . . . رم
[...]
عجب مدار خراباتیی چنین که منم
اگر به کوی خراباتیان بود وطنم
کنشت و کعبه به فرمان روم خدا مکناد
که در ضمیر من آید که من به خویشتنم
خودی خود چو براندازم آن چه ماند اوست
[...]
شکست پشت من از بار غم، چه چاره کنم؟
ز غصه چند خورم خون خویش و دم نزنم
به تیغ هجر دل من هزار پاره شده ست
عجب نباشد، اگر خون برآید از دهنم
ز بس که سینه خراشم چو گل ز دست فراق
[...]
ز روی خوب تو گفتم که پرده برفکنم
ولی چو در نگرم پرده ی رخ تو منم
مرا ز خویش بیک جام باده باز رهان
که جام باده رهائی دهد ز خویشتنم
بجز نسیم صبا ای برادران عزیز
[...]
حجابِ چهرهٔ جان میشود غبارِ تنم
خوشا دَمی که از آن چهره پرده برفکنم
چُنین قفس نه سزایِ چو من خوشاَلحانیست
رَوَم به گلشنِ رضوان، که مرغِ آن چمنم
عیان نشد که چرا آمدم، کجا رفتم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.