گنجور

 
عماد خراسانی

ای دل تو ندانستی قدر گل و بستان را

بیهوده چه می‌نالی بیداد زمستان را

ظلمات شب هجران بیهوده ندادندت

تو قدر ندانستی آن چشمهٔ حیوان را

مغرور شدی ای دل در گلشن وصل از بخت

بایست کشید اکنون این رنج بیابان را

صدبار تو را گفتم دیوانگی از سر نِه

ترسم که دهی از دست آن زلف پریشان را

دلبستهٔ این دامی، مرغابی این دریا

کم شکوه نما ای دل، این وحشت توفان را

در بزم چمن بنگر، کان مرغ پسند افتد

کز سینه برون آرد دلسوزتر افغان را

گل خرم و سرو آزاد، بلبل همه در فریاد

الحق که ستم کردند مرغان خوش‌الحان را

کی نام ترا می‌برد دل روز ازل ای عشق

در خواب اگر می‌دید هنگامهٔ هجران را

در فصل گلم آن کو در کنج قفس افکند

می‌برد ز یادم کاش شب‌های گلستان را

تنها ز تو دردی ماند ای مونس جان با من

خواهم که نخواهم هیچ با درد تو درمان را

تا رفت ز کف جانان دشمن شده‌ام با جان

بیدل چه کند دل را، عاشق چه کند جان را

دیگر هوسی ما را جز وصل تو در سر نیست

رحمی کن و یادی کن، این بی‌سر و سامان را

ای عاشق شیدائی بشنو سخنی از من

هر چند که نتوانی هرگز شنوی آن را

در بزم وصال دوست از جام جمال دوست

چون مست شدی مشکن، پیمانه و پیمان را

 
 
بیت‌یاب
امیرخسرو دهلوی

بی روی تو خوش کردم من تلخی هجران را

با شربت دیدارت بدخو نکنم جان را

از بس که دل خلقی گم شد به زنخدانت

خون پر شود ار کاوند آن چاه زنخدان را

دی شانه زدی گیسو، افتاد بسی دلها

[...]

ناصر بخارایی

گر سلسله جنبانی، گیسوی پریشان را

آشفته کنی دل را، دیوانه کنی جان را

در صومعه گر بویی، پیدا شود از عشقت

از خرقه برون آرند، صد مشرک پنهان را

از زلف مزن چوگان،‌ بر گوی زنخدانت

[...]

وفایی مهابادی

حلقه چون زد در دی زلفان رخ جانان را

مانا ز گلستان پر گل کرده به دامان را

ای کز اثر خنده دل پرور و جان بخشی

بر کشتهٔ خود بگشا باری لب خندان را

رویت گل و لب شکر، من خسته، تو جان پرور

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه