گنجور

 
عماد خراسانی

چه جرم کرد دلم ای سپهر بی‌بنیاد

که همچو گوی ز چوگان غم نگشت آزاد

تو را نه مرتبهٔ عشق و دلبری دادند

طلاق داد مستت ای سست مهر سخت نهاد

عروس دهر به هر تاب زلف رازی بست

دریغ و درد که کس حلقه‌ای از آن نگشاد

مجوی چاره ز دانش که پیش راز جهان

ز بینوایی خود عقل می‌زند فریاد

بزرگ درد شگفتی است جهل آدمیان

چه کرده‌ایم که بر ما برفته این بیداد

به عیش کوش و ز سر باد کبر بیرون کن

که عمر تست چراغی نهاده در ره باد

حدیث خواجهٔ شیرین سخن به یاد آمد

اگرچه هیچ زمانم نمی‌رود از یاد

«قدح به شرط ادب گیر زانکه ترکیبش

زکاسهٔ سر جمشید و بهمن است و قباد»

به چشم خویش چو بینی که چیست آخرکار

بگیر جام و مخور غم که هرچه بادا باد

 
 
بیت‌یاب
رودکی

جهان به کام خداوند باد و دیر زیاد

بر او به هیچ حوادث زمانه دست مداد

درست و راست کناد این مثل خدای ورا

اگر ببست یکی در، هزار در بگشاد

خدای عرش جهان را چنین نهاد نهاد

[...]

کسایی

خدای عرش جهان را چنین نهاد نهاد

که گاه مردم ازو شادمان و گه ناشاد

مباش غمگین یک لفظ یاد گیر لطیف

شگفت و کوته ، لیکن قوی و با بنیاد

فرخی سیستانی

یمین دولت شاه زمانه با دل شاد

بفال نیک کنون سوی خانه روی نهاد

بتان شکسته و بتخانه ها فکنده ز پای

حصارهای قوی بر گشاده لاد از لاد

هزار بتکده کنده قوی تر از هرمان

[...]

قطران تبریزی

همی ستیزه برد زلف یار با شمشاد

شگفت نیست گر از وی همیشه باشم شاد

گهی بپیچد و بستر بسیجد از دیبا

گهی بتازد و زنجیر سازد از شمشاد

ز قیر بر گل خندان هزار سلسله بست

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه