گنجور

 
عماد خراسانی

ما را ز خاک میکده‌ها آفریده‌اند

ز آنم به جز به میکده یاران ندیده‌اند

کارم ز هجر یار گریبان دریدن است

این جامه را به قامت ما خوش بریده‌اند

یارم به کام این و شرابم به جام آن

دیگر مرا برای چه کار آفریده‌اند

می ده که دلبران دل ما را شکسته‌اند

دامان صبر و جامهٔ تقوی دریده‌اند

یک چند خورده خون دل ما و همچو اشک

از ما صفا گرفته و بر رخ دویده‌اند

دیگر صفا مجوی و طراوت ز قلب ما

مرغان این چمن همه دیگر پریده‌اند

آنان که وصف کوثر و فردوس کرده‌اند،

عاشق نگشته و رخ جانان ندیده‌اند

این نیست چشم و ابرو و مژگان و زلف و لب

بالله که نقش آرزوی ما کشیده‌اند

مرغان این چمن به هوس ناله می‌کنند

خاری نخورده‌اند و گلی هم نچیده‌اند

غمنامهٔ شبان جدایی ز من شنو

افغانشان شنیدم و حرفی شنیده‌اند

دنیای درد و رنج و غم و اشک و آتش است

شاد آن کسان که در دل خاک آرمیده‌اند

افسوس از این طراوت و این ناز و خرّمی

کاین سروها برای شکستن دمیده‌اند

شاد آن کسان که بار چو بستند، چون عماد

نیشی اگر چشیده بنوشی رسیده‌اند

 
 
بیت‌یاب
خاقانی

خاقانیا عروس صفا را به دست فقر

هر هفت کن که هفت تنان در رسیده‌اند

در وجد و حال بین چو کبوتر زنند چرخ

بازان کز آشیان طریق پریده‌اند

همچون گوزن هوی برآورده در سماع

[...]

مجد همگر

گویی که آن زمان که مرا آفریده‌اند

با عشق روح در جسد من دمیده‌اند

در وقت آفرینش من شخص من مگر

از خون مهر و نطفه عشق آفریده‌اند

یا خود محرران صنایع به کلک عشق

[...]

سعدی

اینان مگر ز رحمت محض آفریده‌اند؟

کآرام جان و انس دل و نور دیده‌اند

لطف آیتی‌ست در حق اینان و کبر و ناز

پیراهنی که بر قد ایشان بریده‌اند

آید هنوزشان ز لبِ لعل بویِ شیر

[...]

امیرخسرو دهلوی

اهل خرد که از همه عالم بریده‌اند

داند خرد که از چه به کنج آرمیده‌اند

دانندگان که وقت جهان خوش بدیده‌اند

خوش وقتشان که گوشه عزلت گزیده‌اند

محرم درون پرده مقصود نیستند

[...]

مشاهدهٔ ۲ مورد هم آهنگ دیگر از امیرخسرو دهلوی
خواجوی کرمانی

روزی وفات یافت امیری در اصفهان

ز آنها که در عراق بشاهی رسیده اند

دیدم جنازه بر کتف تونیان و من

حیران که این جماعت ازین تا چه دیده اند

پرسیدم از کسی که چرا تو نیان شهر

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از خواجوی کرمانی
مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه