رضی ملت و دین ایکه با افاضت تو
برسم طعنه توان گفت ابر را فیاض
توئیکه لازم ذاتی بود جواهر را
بعهد بخشش عامت زوال چون اعراض
ز همت تو که قانون جود اساس نهاد
محصل است همه وقت امید را اغراض
جهان فضل و هنر را ز فتحباب کفت
بخشگسال کرم تازه و ترست ریاض
قضیه ایست مرا با تو عرض خواهم کرد
سزد کزان نکند طبع نازکت اعراض
در آنجریده که مدحت سواد میکردم
بسان نامه اعمال من نمانده بیاض
ز خازن کرمت بر سبیل گستاخی
همیکنم ورقی چند کاغذ استقراض
اگر چه از مرض احتیاج ابن یمین
شدست با همه رندی چو زاهدی مرتاض
ولی معالج دارالشفای مکرمتت
برد بداروی احسان هزار ازین امراض



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه ستایش و درخواستی است خطاب به ممدوحی با لقب رضیالدین. شاعر نخست بخشندگی او را برتر از ابر و پایهگذار جود میشمارد. سپس با طنزی لطیف میگوید دفتر مدایحش مانند نامهٔ اعمالش سیاه و پر شده و چند برگ کاغذ از خزانهٔ او وام میخواهد. در پایان تنگدستی خود را بیماریای میداند که احسان ممدوح درمان آن است.
هوش مصنوعی: ای رضیالدین (پسندیدهٔ ملت و دین)، در برابر فیضبخشی تو میتوان به طعنه و ریشخند ابر را «فیاض» خواند؛ یعنی بخشش ابر در مقایسه با تو ناچیز است.
هوش مصنوعی: تو کسی هستی که در روزگار بخشش همگانیات، جواهر (گوهرهای گران) نیز مانند عرضها دچار زوال و نابودی میشوند؛ چون همه را میبخشی و نزد تو نمیمانند. بازی با اصطلاح فلسفی جوهر و عرض است که جوهر پایدار و عرض ناپایدار است.
هوش مصنوعی: از همت بلند تو که پایه و قاعدهٔ بخشندگی را بنا نهاد، خواستهها و مقصودهای امید همیشه برآورده میشود.
هوش مصنوعی: از گشایش و بارانریزی دست بخشندهات، حتی در خشکسالی کرم و بخشش، باغهای جهان دانش و هنر سرسبز و تازه مانده است.
هوش مصنوعی: مطلبی دارم که میخواهم به تو عرضه کنم و سزاوار است که طبع لطیف تو از آن روی برنگرداند.
هوش مصنوعی: در دفتری که ستایش تو را در آن پاکنویس میکردم، مانند نامهٔ اعمال گناهآلود من، هیچ جای سفیدی باقی نمانده است؛ یعنی کاغذم تمام شده است.
هوش مصنوعی: از سر گستاخی، از خزانهدار کرم تو چند برگ کاغذ وام میخواهم.
هوش مصنوعی: هرچند ابن یمین از بیماری نیازمندی، با همهٔ رندی و بیقیدیاش، مانند زاهدی ریاضتکش و تنگدست شده است،
هوش مصنوعی: اما پزشک شفاخانهٔ بزرگواری تو با داروی احسان، هزار بیماری از این دست را درمان میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کجا کنند به تیغ از تو عاشقان اعراض
ز شمع باری پروانه کی برد مقراض
بیا که بر تو کم عرض سوز و در نهان
که از طبیب نپوشند خستگان امراض
به لعل و در نکند نسبت آن لب و دندان
[...]
به وقت فصل بهار از چمن مکن اعراض
جهان ز لاله و گل بین به رنگ و بوی ریاض
میان حوضهٔ چشمم ز خون برست گیاه
چنانکه لالهٔ سیراب بر کنار حیاض
شمامه ی سر زلفت که شام رعناییست
[...]
ز جور مطبخیان کی ز نان کنم اعراض
که مهر نان نتواند برید، صد مقراض
دلم به گوشه مطبخ چنان گرفته است قرار
که فارغ است ز جنت درین زمان ریاض
چو یافتم ته نان، نانخورش طلب کردم
[...]
چو عرض توبه کند بر تو زاهد مرتاض
به قول پیر مغان واجب است ازو اعراض
تمام فیض بود باده خاصه از کف یار
مدام فیض رسان باد آن کف فیاض
ز جوهر می و کیفیتش وقوف نیافت
[...]
نه خانقاه نشین می شویم و نی مرتاض
که می فروش کریم است و جام می فیاض
جز این ادیب نگوید به ما که چون طفلان
روان کنید سواد و سیه کنید بیاض
درازی شب ما گو به هر دم افزون شو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.