یا رب از ظلم مشیرالملک خواری تا به کی
از تعدی های او افغان و زاری تا به کی
روز رفت و هفته رفت و ماه رفت و سال رفت
صبر تاکی تاب تا کی بردباری تا به کی
کافری باشد اگر گویم که مأیوسم ولی
رحمتت را صبر در امیدواری تا به کی
من نه ایوبم نه یعقوبم که آرم صبر وتاب
بیقراری تا به چند و اشکباری تا به کی
بر درگاه او ای ذوالجلال بی زوال
خاکبوسی تا به چند و خاکساری تا به کی
سوخت ما را ز آتش کین خرمن وبرباد داد
مزرع امید او را آبیاری تا به کی
هر چه دانی مصلحت خوبست لیک ای کردگار
اینهمه در کار او احسان و یاری تا به کی
گر ندانی مصلحت کو را در اندازی ز پای
گو بدو با بندگانم کین شعاری تا به کی
ساختی از کشته ها بس پشته ها ای پهلوان
تیغ بازی تا به چند و نیزه داری تا به کی
ما تو را عبد ذلیلیم ای خداوند جلیل
این و آن راضی مشو ما را کنند از کین ذلیل
سیر از ظلم مشیر الملک از جان گشته ایم
یا رب از حلم تو و صبر تو حیران گشته ایم
ز آن ستم پرور نه من تنها چنین آشفته ام
از جفا وجور اوجمعی پریشان گشته ایم
ای بسا مردم که می خوردند نان از خوان ما
پیش دونان خود کنون محتاج یک نان گشته ایم
بر سر ما کوبد از بس پتک ظلم آن کینه جو
معتقد خلقی که ما پولاد سندان گشته ایم
حال ما در عهد او از جور و کین او به فارس
عمر را گوئی اسیر بند و زندان گشته ایم
شد غذای ما دل بریان وخوناب جگر
گاه گاهی بر سر خوانش چومهمان گشته ایم
شدکمال ما وبال ما کند خصمی به ما
زآنکه می بیند سخن گوی وسخندان گشته ایم
آمدیم از فضل و لطفت از عدم سوی وجود
بار الها با چنین حالت پشیمان گشته ایم
نه رهین منت کس در جهان گردیده ایم
نه کسی را تاکنون ممنون احسان گشته ایم
پاک یزدانا مینداز احتیاج ما به کس
هم مکن ما را رهین منت کس ز این سپس
ای خدای بی شریک ای کردگار بی نظیر
از مشیر الملک ظالم داد مظلومان بگیر
حلم را بردار از او فرصتش دیگر مده
دست ظلمش را بکن کوته ز دارا و فقیر
جز ستمکاری نیارد آن جفا جو درخیال
غیر غداری ندارد آن بد آئین در ضمیر
موی دارد چون سپید وقلب دارد چونسیاه
هم ز رنج ودرد رویش زرد بادا چون زریر
نیست زو آرام یک دل ای خدا از شیخ وشاب
نیست زو آسوده یک تن یارب از برنا و پیر
خود تو آگاهی که ازجور مشیر الملک ما
از حیات خویش بیزاریم وازجانیم سیر
یارب ار ما مستحق ظلم می باشیم وجور
ارحم اللهم یا ذوالجود والفضل الکثیر
رحم فرما عفو فرما بگذر از تقصیر ما
رفته ایم از پای ما را از کرم شو دستگیر
آگهی از حاجت ما ای خدای غیب دان
حاجت اظهار نبود هم سمیعی هم بصیر
رحم کن بر حال ما درکار ما فرما نظر
ور گنهکاریم یا رب از گنه مان درگذر
چشم امید از مشیر الملک یارب کور شد
آرزوها ازجفای او زدلها دور شد
آفتاب مکرمت در آسمان عهد او
زیر ابر کینه و بغض وحسد مستور شد
هر کجا صاحبدلی ز اعمال او مغموم گشت
هر کجا لایعقلی از مال او مسرور شد
هر کجا دیوی به عهد او سلیمانی نمود
هر کجا بودی سلیمانی ز ظلمش مور شد
این چنین دون پروری هرگز ندارد کس به یاد
با سپهر کج روش درجور طبعش جور شد
بس دل معمور کاندر عصر او ویرانه گشت
بس کل ویرانه کاندر عهد او معمور شد
حیف کز بیداد آن بیدادگر در ملک فارس
شد قلمدان ها قشو شمشیر ها ساطور شد
کامها شور این قدر گردیده است از شور او
کز نمک گر حال پرسی گوید از حد شور شد
ای خوشا آنکس که پیش از عهد ودوران مشیر
عمر را سر کرد وجای او بقعر گور شد
بی خبر باشد شهنشه گوئی از کردار او
ورنه در دنیا نبودی تاکنون آثار او
یارب از ظلم مشیر الملک ما را ده نجات
گشته ایم از زندگانی سیر وبیزار از حیات
یا بده او را به دل رحمی که رحمی آورد
یا پی آسودگی ما راکرم فرما ممات
تلخکامی داده است از بس مرا ازجور خویش
درمذاقم تلخ تر می آید از حنظل نبات
قرعه هر چند از برای خود زنم درعهداو
عقله وانگیس وحمره بینم اندر امهات
کرده ما را پیش خلقی سرشکسته چون قلم
دارد از بس دل زجور وکین سیه تر از دوات
بی خیال وبی مجال وبی سؤال ای ذوالجلال
قادری کز دست ظلم اودهی ما را نجات
از صفات او دلم عارف بذاتش گشته است
پی بسوی ذات باید برد آری از صفات
کی شود آندم خداوندا که از غیبم سروش
سرنهد در گوش دل گوید مشیر الملک مات
پیش ظلم وجور او از ما نخواهد ماند اثر
پشه پیش تندباد آری کجا آرد ثبات
ای کریم بی مثال ای ذوالجلال بی زوال
دستگیری کن مرا مگذار گردم پایمال



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به شدت از ظلم و ستم مشیرالملک شکایت میکند و از خداوند درخواست نجات و یاری دارد. وی از بیصبری و ناامیدی کسانی که تحت ستم قرار گرفتهاند، سخن میگوید و با یادآوری شخصیتهای تاریخی مانند ایوب و یعقوب، میگوید که او تحمل این شرایط را ندارد. با توصیف آثار و عواقب ستم، شاعر از خداوند میخواهد که دست ظالم را کوتاه کند و زندگی انسانها را بهبود بخشد. او بر لزوم رحمت و عفو الهی تأکید کرده و از خدا درخواست نجات از این وضعیت اسفبار را دارد. در نهایت، شاعر با استغاثه به خداوند میخواهد که از خواب غفلت بیدار شود و بابت این ظلمها، جبرانی در نظر بگیرد.
هوش مصنوعی: خدایا، خوار شدن ما از ستم مشیرالملک تا کی ادامه دارد؟ ناله و زاری از زیادهرویها و تجاوزهای او تا کی باید باشد؟
هوش مصنوعی: روزها و هفتهها و ماهها و سالها گذشت؛ صبر و تحمل و بردباری تا کی؟
هوش مصنوعی: اگر بگویم از رحمت تو ناامیدم کفر گفتهام، اما صبر کردن در امید به رحمت تو تا کی؟
هوش مصنوعی: من نه ایوب پیامبرم و نه یعقوب که اینهمه صبر و تاب داشته باشم؛ بیقراری و اشک ریختن تا کی؟
هوش مصنوعی: ای خداوند باشکوه و جاودان، بوسیدن خاک درگاه او و خوار و فروتن بودن در برابرش تا کی؟
هوش مصنوعی: او با آتش کینه خرمن ما را سوزاند و به باد داد؛ پس آبیاری کشتزار امیدهای او تا کی؟
هوش مصنوعی: خدایا، هر چه تو مصلحت بدانی نیک است، اما اینهمه نیکی و یاری در کار او تا کی؟
هوش مصنوعی: اگر مصلحت نمیدانی که او را از پا بیندازی، دستکم به او بگو که کینهورزی با بندگان من تا کی؟
هوش مصنوعی: خطاب به مشیرالملک به طعنه: ای پهلوان، از کشتهها پشتهها ساختی؛ شمشیربازی و نیزهداری تا کی؟
هوش مصنوعی: ای خداوند بزرگ، ما بندهٔ خوار توییم؛ راضی مشو که این و آن از روی کینه ما را خوار کنند.
هوش مصنوعی: از ستم مشیرالملک از جان خود سیر شدهایم؛ خدایا از بردباری و صبر تو در برابر او شگفتزدهایم.
هوش مصنوعی: تنها من از آن ستمگر پریشان نیستم؛ گروهی از جفا و ستم او آشفته شدهایم.
هوش مصنوعی: چه بسیار مردمی که از سفرهٔ ما نان میخوردند، و اکنون خودمان در برابر فرومایگان محتاج یک نان شدهایم.
هوش مصنوعی: آن کینهجو چنان پتک ستم بر سر ما میکوبد که مردم باور کردهاند ما سندان پولادین شدهایم.
هوش مصنوعی: در دوران او در فارس، از ستم و کینهاش، گویی همهٔ عمر اسیر بند و زندان بودهایم.
هوش مصنوعی: خوراک ما دل بریان و خونابهٔ جگر شده است، چرا که گاهی بر سفرهٔ او مهمان بودهایم؛ یعنی نان او جز رنج برای ما نداشته است.
هوش مصنوعی: هنر و کمال ما مایهٔ گرفتاری ما شد؛ او با ما دشمنی میکند چون میبیند سخنور و سخنشناس شدهایم.
هوش مصنوعی: خدایا، از فضل و لطف تو از نیستی به هستی آمدیم، اما با این حال و روز از آمدن پشیمانیم.
هوش مصنوعی: تاکنون نه زیر بار منت کسی در جهان رفتهایم و نه مدیون نیکی کسی بودهایم.
هوش مصنوعی: ای خدای پاک، ما را محتاج کسی مکن و از این پس نیز زیر بار منت کسی قرار مده.
هوش مصنوعی: ای خدای یگانه و آفریدگار بیهمتا، داد ستمدیدگان را از مشیرالملک ستمگر بستان.
هوش مصنوعی: بردباری خود را از او بردار و دیگر به او مهلت مده؛ دست ستمش را از توانگر و تهیدست کوتاه کن.
هوش مصنوعی: آن جفاکار جز ستمگری چیزی در اندیشه ندارد و آن بدکردار جز پیمانشکنی و نیرنگ در دل ندارد.
هوش مصنوعی: چون مویش سپید و دلش سیاه است، نفرین که چهرهاش از رنج و درد مانند گیاه زریر زرد شود.
هوش مصنوعی: خدایا، از دست او هیچ دلی، چه پیر و چه جوان، آرام نیست و هیچ کس، از برنا تا پیر، آسوده نیست.
هوش مصنوعی: خدایا، خودت آگاهی که از ستم مشیرالملک از زندگیمان بیزاریم و از جان سیر شدهایم.
هوش مصنوعی: پروردگارا، اگر هم سزاوار این ظلم و ستم باشیم، تو ای خداوند بخشنده و پرفضل، بر ما رحم کن.
هوش مصنوعی: رحم کن، ببخش و از کوتاهیهای ما بگذر؛ ما از پا افتادهایم، پس از روی کرم دست ما را بگیر.
هوش مصنوعی: ای خدای دانای نهان، تو از نیاز ما آگاهی و چون شنوا و بینا هستی نیازی به گفتن آن نیست.
هوش مصنوعی: بر حال ما رحم کن و به کار ما بنگر، و اگر گناهکاریم، خدایا از گناهمان درگذر.
هوش مصنوعی: خدایا، چشم امید ما از مشیرالملک کور شد و از ستم او آرزوها از دلها رخت بربست.
هوش مصنوعی: در روزگار او خورشید بزرگواری و بخشش زیر ابر کینه و دشمنی و حسد پنهان شد.
هوش مصنوعی: هر جا اهل دل و فهمی بود از کارهای او غمگین شد و هر جا نادان و بیخردی بود از مال او شاد و بهرهمند گشت.
هوش مصنوعی: در دوران او هر دیوصفتی چون سلیمان فرمانروایی کرد و هر که سلیمانوار بزرگ بود، از ستمش مانند مور خوار شد.
هوش مصنوعی: هیچکس چنین پرورشدادن فرومایگان را به یاد ندارد؛ طبع او در ستمگری با آسمانِ کجرفتار همراه و همدست شده است.
هوش مصنوعی: در روزگار او بسیاری دلهای آباد ویران شد و بسیاری ویرانهها و بیارزشان آباد و کامروا گشتند؛ یعنی کارها وارونه شد.
هوش مصنوعی: افسوس که از بیداد آن ستمگر در سرزمین فارس، قلمدانها به قشو و شمشیرها به ساطور قصابی بدل شد؛ یعنی اهل قلم و اهل شمشیر از جایگاه خود فروافتادند و خوار شدند.
هوش مصنوعی: از آشوب او کام مردم چنان شور و تلخ شده که اگر حال نمک را بپرسی میگوید من بیش از اندازه شور شدهام؛ با دو معنای «شور» یعنی آشوب و نمکین بازی کرده است.
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که پیش از روزگار مشیر عمرش را به پایان برد و در گور آرام گرفت.
هوش مصنوعی: گویی پادشاه از کارهای او بیخبر است، وگرنه تا امروز نشانی از او در جهان باقی نمیماند.
هوش مصنوعی: خدایا ما را از ستم مشیرالملک رهایی ده؛ از زندگی سیر و از حیات بیزار شدهایم.
هوش مصنوعی: یا در دل او مهری بینداز تا بر ما رحم کند، یا از روی کرم برای آسودگی ما مرگ را برسان.
هوش مصنوعی: از بس با ستم خود کامم را تلخ کرده، نبات در دهانم از حنظل هم تلختر مینماید.
هوش مصنوعی: در روزگار او هرچه برای خود فال رمل میزنم، در خانههای نخستین شکلهای بدیمن مانند عقله و انکیس و حمره میبینم؛ یعنی بخت من سراسر نحس است.
هوش مصنوعی: او ما را مانند قلم سرشکسته و خوار در برابر مردم کرده است، چون دلش از ستم و کینه از دوات سیاهتر است.
هوش مصنوعی: ای خداوند باشکوه، تو توانایی که بیدرنگ و بیآنکه نیازی به اندیشه و درخواست باشد ما را از دست ستم او رهایی دهی.
هوش مصنوعی: از صفتها و کارهای او، دلم به ذات و سرشت پلیدش پی برده است؛ آری، باید از صفات به ذات رسید.
هوش مصنوعی: خداوندا، کی آن لحظه میرسد که سروش غیبی در گوش دلم بگوید مشیرالملک مات و نابود شد؟
هوش مصنوعی: در برابر ظلم و ستم او اثری از ما باقی نخواهد ماند، همانگونه که پشه در برابر تندباد پایدار نمیماند.
هوش مصنوعی: ای بخشندهٔ بیهمتا و ای خداوند باشکوه و جاودان، دستم را بگیر و نگذار پایمال شوم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.