سرنوشت روی جانان خط مشکین بوده است
کاروان حسن را نقش قدم این بوده است
ما اسیران؛ نوگرفتار محبت نیستیم
آشیان طایر ما چنگ شاهین بوده است
غافل از آواره گردیهای اشک ما مباش
روزگاری این بنات النعش، پروین بوده است
راست ناید با عصای زهد سیر راه عشق
این بساط شعله خصم پای چوبین بوده است
شوخی اشکم مبیناد آفت پژمردگی
این بهار بیکسی تا بود رنگین بوده است
عقده سر، از تنم بیتیغ قاتل وانشد
باد صبح غنچهٔ من دست گلچین بوده است
دل مصفا کردم و غافل که در بزم نیاز
صاحب آیینه گشتن کار خودبین بوده است
پشت دست آیینه با دندان جوهر میگزد
سایهٔدیوار حیرت سختسنگینبوده است
غنچه گردیدیم و گلشن در گریبان ریختیم
عشرت سربسته از دلهای غمگین بوده است
بیدل آن اشکم که عمری در بساط حیرتم
از حریر پردههای چشم بالین بوده است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی به شیوهٔ سبک هندی در ردیف «بوده است» بر این اندیشه میگردد که حال کنونی ریشه در سرنوشتی دیرینه دارد. خط چهرهٔ یار، اسارت دیرینهٔ عاشق، اشکِ پراکنده و ناسازگاری زهد با آتش عشق، همه نمونههای این سرنوشتاند. شاعر سپس به خطر خودبینی در صفای دل، سنگینی حیرت و شادیِ نهفته در دل غمگین میپردازد. در پایان بیدل خود را اشکی میداند که عمری بر پلک حیرت آرمیده و هرگز فرو نچکیده است.
هوش مصنوعی: از ازل سرنوشتِ چهرهٔ معشوق این بوده که خطِ سیاه و خوشبو (موی تازهرسته) بر آن بروید. ردِ پایی که کاروانِ زیبایی بر جا میگذارد همین خط است؛ یعنی حسن رو به گذشتن دارد و خط نشانهٔ رفتنِ آن است.
هوش مصنوعی: ما اسیرانی نیستیم که تازه به دام عشق افتاده باشیم. لانهٔ پرندهٔ جان ما از آغاز چنگال شاهین بوده است؛ یعنی از ابتدا در چنگ بلا زاده و پرورده شدهایم.
هوش مصنوعی: از سرگردانی و پراکندگی اشکهای ما بیخبر مباش. این اشکها که اکنون مانند ستارگان پراکندهٔ بناتالنعشاند، روزگاری مانند خوشهٔ پروین به هم پیوسته و جمع بودهاند؛ یعنی حال پریشان ما پیشینهای از جمعیت داشته است.
هوش مصنوعی: راه عشق را با عصای زهد نمیتوان پیمود. این راه بساطی از آتش است و آتش همیشه دشمن پای چوبین بوده است؛ پس زهد خشک در عشق میسوزد.
هوش مصنوعی: خدا نکند که شادابی و شوخیِ اشکم دچار پژمردگی شود. این اشک بهارِ تنهایی و بیکسی من است که تا بوده رنگین و خونین بوده است.
هوش مصنوعی: گرهِ سر از تنم جز با شمشیر قاتل گشوده نشد. برای غنچهٔ وجود من، نسیم صبح که غنچه را میشکفاند همان دست گلچین بوده است؛ یعنی شکفتن و رهایی من در کشتهشدن و چیدهشدن است.
هوش مصنوعی: دلم را صاف و روشن کردم و غافل بودم که در مجلس نیاز و فروتنی، آیینهدار شدن کار خودبینان است. صفای دل اگر به خودنمایی بینجامد با نیاز سازگار نیست.
هوش مصنوعی: آیینه با دندانههای جوهرش پشت دست خود را از پشیمانی میگزد. سایهٔ دیوار حیرت بر او بسیار سنگین بوده است؛ یعنی حیرت چنان بار سنگینی است که آیینه را به حسرت و ندامت انداخته است.
هوش مصنوعی: مانند غنچه در خود فرو رفتیم و گلستانی را در گریبان خود پنهان کردیم. شادیِ نهفته و سربسته از آنِ دلهای غمگین است؛ غم دل را میبندد و شادی را در آن نگه میدارد.
هوش مصنوعی: بیدل از زبان خود میگوید: من آن اشکم که عمری در بساط حیرت ماندهام. بالینم حریرِ پلکهای چشم بوده است؛ یعنی هرگز از چشم فرو نچکیدهام و در حیرت ایستادهام.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
رنگ خون گلجوش زخم تیغ گلچین بوده است
باغ تسلیم محبت طرفه رنگین بوده است
عالمی از نرگست ایمان مستی تازه کرد
اینجنون پیمانهکافر صاحبدینبوده است
خاک گشت و فیض استقبال پابوست نیافت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.