پیش توانگر منشان، پهلوی لاغر مگشا
دست به هر دست مده، چشم به هر در مگشا
تا ز یقینت، به گمان، چشم نپوشند خسان
بند نقاب سحرت، در صف شبپر مگشا
همت تمکیننظرت، نیست کم از موج گهر
جیب حیا تا ندری، خاک شو و پر مگشا
تا نفتد شمعصفت، آتش غارت به سرت
در بر محفل، ز میانت کمر زر مگشا
آب رخ کس نرود، جز به تقاضای هوس
شیشه تهی گیر ز می، یا لب ساغر مگشا
گر به خود افتد نگهت، پشم ندارد کلهت
ننگ کلی تا نکشی، در همهجا سر مگشا
لب بههم آر از من و ما، وعظ و بیان پُر مسرا
پشت و رخ این دو ورق، ته کن و دفتر مگشا
ماتم هم در نظر است انجمن عبرت ما
چشمی اگر باز کنی، بی مژهٔ تر مگشا
ای نفست صبح ازل، تا ابدت چیست جدل؟
یک سرت از رشته بس است، آن سر دیگر مگشا
بیدل از آیینهٔ ما غیر ادب گل نکند
خون تحیر به خیال از رگ جوهر مگشا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اندرزنامهای است که بر ردیف «مگشا» بنا شده و خواننده را به پوشیدن فقر و راز، دوری از خودنمایی و خاموشی فرا میخواند. شاعر با تصویرهایی چون شمع، شبپره، گوهر و ساغر نشان میدهد که آشکار کردن خود، چه ثروت و چه نیاز، مایهٔ آسیب و بیآبرویی است. در بیتهای پایانی، اندرز اخلاقی به سکوت عارفانه میرسد: باید از گفتن دربارهٔ من و ما دست کشید و با چشم گریان به انجمن عبرت نگریست. در مقطع، ادب و حیرت خاموش جوهر آیینهٔ وجود دانسته میشود.
هوش مصنوعی: در برابر کسانی که خوی توانگران دارند، فقر و لاغری خود را آشکار مکن. دست نیاز به سوی هر کسی دراز مکن و چشم امید به هر دری مدوز.
هوش مصنوعی: برای آنکه فرومایگان یقین و حقیقت تو را با گمان خود نپوشانند، روشنی صبحگونهٔ درونت را در میان شبپرگان، یعنی نااهلانِ گریزان از نور، آشکار مکن.
هوش مصنوعی: همت و وقار تو از موجِ آرام و دروننشینِ گوهر کمتر نیست. تا گریبان شرم را ندریدهای، فروتن و خاکسار بمان و بال خودنمایی مگشا.
هوش مصنوعی: شمع چون کمر زرین خود را در انجمن آشکار میکند، آتش به سرش میافتد. تو نیز برای آنکه آتش تاراج به جانت نیفتد، ثروت و زینت خود را در جمع به نمایش مگذار.
هوش مصنوعی: آبروی هیچکس جز با خواهش هوس نمیرود. یا شیشهٔ وجودت را از شراب خواهش تهی کن، یا دستکم لب به خواهش مگشا.
هوش مصنوعی: اگر به خود بنگری، کلاهت پشمی ندارد، یعنی در تو چیز درخور نازیدنی نیست. برای آنکه به رسوایی کچلی گرفتار نشوی، در همهجا سر خود را برهنه و آشکار مکن؛ یعنی بیمایگی خود را با خودنمایی فاش مساز.
هوش مصنوعی: از سخن گفتن دربارهٔ من و ما لب فرو بند و وعظ و بیان بسیار مگو. دو روی این ورق، یعنی من و ما، را تا کن و دفتر سخن را مگشا.
هوش مصنوعی: انجمن ما که مایهٔ عبرت است، در نظر اهل بینش ماتمسرایی بیش نیست. پس اگر چشم بر آن میگشایی، بیمژهٔ اشکآلود آن را مگشا.
یک سر این رشته بس است، آن سر دیگر مگشا
هوش مصنوعی: ای بیدل، از آیینهٔ وجود ما جز ادب چیزی نمیروید. پس با خیالپردازی، خون حیرت را از رگِ جوهرِ آیینه بیرون مریز؛ یعنی حیرت خاموش را با سخن و نمایش آشکار مکن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.