ای بیخردان طور تعین نگزینید
با سجده بسازید که اجزای زمینید
درکارگه شیوه تسلیم، عروجیست
چندانکه نشان کف پایید جبینید
اینجا طرب وهم اقامت چه جنون است
در خانه نیرنگ حنابندی زینید
امروز پی نام و نشان چند دویدن
فردا که گذشتید نه آنید نه اینید
اندیشهٔ هستی کلف همت مردست
دامن ز غباری که نداربد بچینید
چون شمع هوس سر به هوا چند فرازید
گاهی زتکلف ته پا نیز ببینید
زین نسبت دوری که به هستیست عدم را
کم نیستکه چون ذره به خورشید قرینید
در عالم تجرید چه فرصت شمریهاست
تا صبح قیامت نفس باز پسینید
رفتید و نکردید تماشای گذشتن
ای کامن دمی چند به یکجا بنشینید
هرچند نفس ساز کند صور قیامت
در حوصلههای مگس و پشه طنینید
عنقا چه نشان میدهد از شهرت موهوم
چشمی بگشایید که نام چه نگینید
تمثال غبار من و مایید چو بیدل
صد سال گر آیینه زدایید همینید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل خطابی اندرزگونه به «بیخردان» است که به تعیّن، نام و نشان و خیالِ ماندن در جهان دل بستهاند. بیدل آنان را به خاک بودنِ خودشان، سجده و تسلیم فرامیخواند و میگوید افتادگی همان سربلندی است. او شهرت را مانند نام عنقا موهوم میداند و عمر را یک نفسِ واپسین. در پایان میگوید انسان مانند خودِ شاعر تصویری از غبار منیّت است که با صیقل ظاهری از میان نمیرود.
هوش مصنوعی: ای نادانان، راه تعیّن و خودنمایی و جدا دانستن خود را برنگزینید. به سجده و فروتنی خشنود باشید، زیرا خودتان پارههایی از خاک هستید.
هوش مصنوعی: در کارگاه تسلیم، افتادگی خودش بالا رفتن است. هرچه مانند جای کف پا پستتر و افتادهتر باشید، به همان اندازه پیشانیِ سجده و سربلند هستید.
هوش مصنوعی: در این جهان، دلخوشی به خیالِ ماندن دیوانگی است. در این خانهٔ فریب، کارتان مانند حنا بستن به زین است، یعنی آراستن چیزی که برای رفتن ساخته شده است.
هوش مصنوعی: تا کی امروز در پی نام و نشان بدوید؟ فردا که از این جهان بگذرید، نه آن نام برایتان میماند و نه این نشان.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ هستیِ خود، لکّهای بر همت مردان است. دامن خود را از غبار هستیای که در حقیقت ندارید، برچینید.
هوش مصنوعی: تا کی مانند شمعِ هوس سر به هوا میافرازید؟ گاهی هم، دستکم از روی ادب، زیر پای خود را ببینید و به پایان کار و افتادگی بیندیشید.
هوش مصنوعی: نیستی از هستی بسیار دور است و شما در اصل از نیستی هستید. با این همه، کم نعمتی نیست که مانند ذره همنشین خورشید شدهاید و پرتو هستیِ حق بر شما تابیده است.
هوش مصنوعی: در عالم وارستگی، جایی برای شمردن فرصتها نیست. همهٔ عمر شما تا صبح قیامت به اندازهٔ یک نفسِ واپسین است.
هوش مصنوعی: گذشتید و رفتید، اما گذشتن عمر را تماشا نکردید. ای کاش چند لحظه در یک جا آرام مینشستید و به خود مینگریستید.
هوش مصنوعی: هرچند نفس شما ادعای صور قیامت دارد و پرهیاهوست، در واقع به اندازهٔ ظرفیت مگس و پشه، تنها وزوزی بیش نیستید.
هوش مصنوعی: عنقا، که نامش مشهور است و خودش در جهان نیست، نشان میدهد که شهرت خیالی و پوچ است. چشم باز کنید و ببینید نگینِ نام چه کسی هستید، یعنی نشانهٔ حقیقتی برتر از خودتانید.
هوش مصنوعی: شما هم مانند بیدل تصویری از غبارِ «من» و «ما» هستید. اگر صد سال هم آینه را صیقل دهید، همین غبار باقی است و با تکلف از خودی رها نمیشوید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای صدرنشینان که همه مصدر دینید
«صدر» ار ز میان رفت، شما صدر نشینید
امروز نشینید و بر این مسند و فرداست:
کز ذیل گرفته، همه با صدر قرینید
عمر این دو سه روز است که هر روز به آن روز
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.