دل به قید جسم از علم یقین بیگانه ماند
کنج ما را خاک خورد از بسکه در ویرانه ماند
سبحه آخر از خط زنار سر بیرون نبرد
درکمند الفت یک ریشه چندین دانه ماند
در تحیر رفت عمر و جای دل پیدا نشد
چون کمان حلقه، چشم ما به راه خانه ماند
شور سودای تو از دلهای مشتاقان نرفت
عالمی زین انجمن بر در زد و دیوانه ماند
مدتی مجنون ما بر وهم وظن خط میکشید
طرح آن مسطر به یاد لغزش مستانه ماند
در خراباتی که از شرم نگاهت دم زدند
شورمستی خول شد وسربرخط پیمانه ماند
ساز عمر رفته جز افسوس آهنگی نداشت
زان همه خوابیکه من دیدم همین افسانه ماند
شوخ چشمان را ادب در خلوت دل ره نداد
حلقهها بیرون در زین وضع گستاخانه ماند
دل فسرد و آرزوها در کنارش داغ شد
بر مزار شمع جای گل پر پروانه ماند
آخرکارم نفس در عالم تدبیر سوخت
هرسر موییکه من تک میزدم در شانه ماند
حال من بیدل نمیارزد به استقبال وهم
صورت امروز خود دیدم غم فردا نماند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از ناکامی دل در بند تن و بیهودگی تدبیر و آرزو سخن میگوید: تسبیح هم مانند زنار بند است، عمر در حیرت و افسوس گذشت و از خوابها تنها افسانهای ماند. شاعر با تصویرهایی چون بال پروانه بر گور شمع و موی گرفتار در شانه، سوختن آرزوها و گره خوردن کوششها را نشان میدهد. در بیت پایانی به این نتیجه میرسد که با دیدن حقیقت امروز، اندیشهٔ فردا و وهم آینده رنگ میبازد.
هوش مصنوعی: دل چون در بند تن گرفتار بود، با دانش یقینی آشنا نشد. گنج وجود ما چنان دیر در ویرانهٔ تن ماند که خاک آن را خورد و تباه کرد.
هوش مصنوعی: تسبیح هم سرانجام از بند رشتهای مانند زنار رها نشد و دانههای بسیارش در کمند دلبستگی به یک رشته گرفتار ماندند. یعنی پارسایی ظاهری نیز خود نوعی بند و تعلق است.
هوش مصنوعی: عمر در حیرت گذشت و جایگاه دل را نیافتیم. مانند کمانی که خم شده و حلقه گشته است، چشم ما همچنان در انتظار راه خانه باز ماند.
هوش مصنوعی: شور عشق تو هرگز از دل مشتاقان بیرون نرفت. مردم بسیاری بر در این انجمن عشق کوبیدند و همه دیوانه ماندند.
هوش مصنوعی: مجنون ما مدتی بر پایهٔ وهم و گمان خط میکشید و میخواست نظمی بسازد، اما از نقش آن خطکش تنها یادگاری از لغزشهای مستانه باقی ماند.
هوش مصنوعی: در میخانهای که از شرم نگاه تو سخن گفتند، شور مستی به خون بدل شد و سر بادهنوشان شرمگین بر خط پیمانه فرو افتاد.
هوش مصنوعی: ساز عمرِ گذشته جز آهنگ افسوس نوایی نداشت. از آن همه خوابی که در زندگی دیدم، تنها همین افسانه بر جا ماند.
هوش مصنوعی: ادب به بیپروایان گستاخچشم اجازه نداد به خلوت دل راه یابند. از این رفتار گستاخانه، حلقههای در مانند چشمانی خیره بیرون در ماندند.
هوش مصنوعی: دل افسرده شد و آرزوها در کنارش به داغ بدل شدند؛ چنانکه بر گور شمع به جای گل، بالهای سوختهٔ پروانه باقی میماند.
هوش مصنوعی: سرانجام نفسم در کوشش و چارهاندیشی سوخت. هر تار مویی که با آن تلاش میکردم و پیش میتاختم، مانند موی گرفتار در شانه، در گره تدبیر گیر کرد.
هوش مصنوعی: ای بیدل، حال من ارزش آن را ندارد که به پیشواز وهم و خیال بروم. وقتی حقیقت امروز خود را دیدم، دیگر اندوهی برای فردا نماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
رفتی و نقش فنایت زیب آن کاشانه ماند
صورت حال تو بر دیوار این دیوانه ماند
گرچه مجنون رفت از دنیا ولی هر گرد باد
گرده ای از صورت احوال آن دیوار ماند
بر سر خود ریخت شمع بزم از تأثیر عشق
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.