زهی از فر تو گشته جهان نصرت آبادان
زهی در عهد تو دیده زمانه عدل نوشروان
به نصرت دور گردونی به حرمت کعبه ثانی
به رتبت اوج خورشیدی به کنیت سایه یزدان
چو تو ساغر نهی بر کف ترا جنت سزد مجلس
چو تو جولان کنی در صف ترا گردون سزد میدان
تو داری معجز موسی که اندر آتش حمله
تو از رمح اژدها سازی گر او کرد از عصا ثعبان
کسی را کو ببیند دست و تیغت در صف مردی
همه دستان و زرق آید حدیث رستم دستان
توانم خورد سوگندی که آنرا نیست کفارت
به خاک پای تو یعنی به آب چشمه حیوان
که کرد از پیش و خواهد کرد از اکنون تا گه محشر
فلک با دولتت بیعت ظفر با رایتت پیمان
کسی کو هست هم کشتی و هم طوفان تویی زیرا
که وقت رحمتی کشتی و گاه هیبتی طوفان
ترا ایزد ز آب و خاک نسر شتست پنداری
که کردست از تو هر عضوی ز فر و فضل دیگرسان
زبان از شکر و طبع از آب و روی از نور و لفظ ار در
سر از رحمت دل از شفقت تن از عصمت کف از برهان
به زخم تیغ کم کردی ز گیتی زحمت فتنه
به نوک نیزه بنشاندی ز عالم آفت عصیان
اگر چه نصرت و فتح تو چندان شد که می گردد
زبان از شکر آن عاجز خرد در وصف آن حیران
ولیک این نوبت آن گردی به عون بخت و لطف حق
که چشم هیچکس در هیچ عهد از کس ندیدست آن
به سال پانصد و هفتاد و هشتم روز عاشورا
سحرگه روز آدینه قمر در ثالث میزان
به فر دولت وافی به عون نصرت کافی
به سعد طالع میمون به لطف قوت ایمان
نمودی از سر شمشیر با بدخواه برهانی
که شد بر طالع سعدت دلیل و حجت و برهان
تعالی الله چه ساعت بود آن ساعت که اندر صف
ز بهر کین میان بستی و بر یکران گشادی ران
به زیرت صرصر تازی به دستت آتش هندی
شده زان آهن و صرصر مخالف بی سر و سامان
تو چون شیر و سر رمح تو همچون اژدها گشته
میان شیر و اژدرها شده خصم تو سرگردان
بدان تا در صف هیجا شود نظاره تیغت
ملک عاجز شد از طاعت فلک ساکن شد از دوران
شد از رمح غلامانت هوا با نیسان همبر
شد از گرد سوارانت زمین با آسمان یکسان
ز تف حمله گرمت عدو را آه شد چون یخ
ز زخم خنجر تیزت فلک را کنده شد دندان
فغان و بانک کوس افگنده در صحن زمین غلغل
خروش نای رویین برده بر طاق سپهر افغان
نخست از حلق فرعونان براندی بر زمین دریا
پس از دریا برون راندی به سان موسی عمران
تو پنداری شد آن ساعت ز بهر کشتن خصمت
فنا بر تیغ تو قبضه، اجل بر تیر تو پیکان
به تیغ تیز در شبدیز آن کردی کزان صد یک
نه حیدر کرد در صفین نه رستم کرد در توران
به دست بندگانت در کمان شد ابر نیسانی
که از وی یغلق و یاسج همی بارید چون باران
چو شب کردند در شبدیر روز خصم بیدولت
که آن شب را نخواهد دید هرگز هیچ کس پایان
به عون خنجر شیران درگاهت در آن صحرا
سپهر از خون خصم تو سگانرا می کند مهمان
چنانست اندران کشو رسری بی تن تنی بی سر
که عاقل باز نشناسد فلان را صورت از بهمان
تواز بهر کسان بسیار خوان بنهاده ای لیکن
ز بهر کرکسان اکنون در آن موضع نهادی خوان
به جان جست آنکه جست از تو ولیکن من بگویم چون؟
گسسته پرچم نیزه، دریده دامن خفتان
همیشه رسم قربان بودی اندر عشر ذی الحجه
تو در عشر محرم کرده ای بدخواه را قربان
نرستند از سر خفت و گر رستند هست اکنون
یکی در گوشه ای عاجز یکی در مسجدی پنهان
فلک دید از شبیخونت که و مه را در آن لشکر
نفس در بر شده زوبین قبا بر تن شده زندان
علمشان جمله آوردی و کردی سرنگون یعنی
که چون شد سرنگون دشمن علم جز سرنگون نتوان
تو هستی خسرو ایران و در شبدیز با شیرین
حکایت می کند خسرو ز فتح خسرو ایران
به خوزستان به فال شوم و نام شوم شد خصمت
رفیق او دلی پر درد لیکن درد بی درمان
ز آه تلخ او زین پس عجب نبود اگر روید
به جای نیشکر حنظل همی از خاک خوزستان
کسی کز اول نامش همه شومی است دور از تو
ازو فال نکو جستن ندارد در خرد امکان
برادر مانده اندر بند و لشگر گشته آواره
پیاده جسته از دستت به زرق و حیله و دستان
اگر بدخواه بغی آورد برد از لشکرت کیفر
و گر دشمن بد اندیشید دید از تیغ تو خذلان
چنین آید جزای آنکه با دولت زند پهلو
چنین باشد سزای آنکه در نعمت کند طغیان
بنامیزد چنین باید جلال و فتح و پیروزی
کزو دشمن شود غمگین وزو نصرت شود شادان
زهی شاه بلند اختر زهی خورشید روز افزون
که از جان آفرین بادت هزاران آفرین بر جان
شکستی آخر و خستی بداندیشان دولت را
به تیغ آسمان نصرت به رمح اژدها جولان
هزیمت کردی اعدا را و بیرون آمدی ناگه
چو ماه از ابر و در از آب و مشگ از ناف و زر از کان
همی راندی خوش و خرم به پیروزی و بهروزی
قدم پی بر پی نصرت علم سرتاسر کیوان
رکابت بر سر فتح و عنانت در کف نصرت
زمانه پیش حکمت سر نهاده بر خط فرمان
فلک نصر من الله خواند بر دست تو از مصحف
جهان انا فتحنا گفته با تیغ تو از فرقان
امیران و غلامانت به خدمت پیش تو کرده
همه آب ظفر روشن همه دشوار ملک آسمان
فلک با رایتت هر دم به حسبت کرده دلجویی
ظفر با سنجقت صدره به رغبت کرده جان افشان
شنیده صیت اقبال تو هم گردون و هم اختر
بخوانده نامه فتح تو هم دانا و هم نادان
از اکنون تا مهی دیگر به دست قاصد دولت
رسد آواز فتح تو به شرق و غرب و انس و جان
خداوندا ترا از چار چیز این فتح شد حاصل
ز بنده بشنو این معنی چو بشنیدی حقیقت دان
یکی از فضل یزدان بین دوم از نیت نیکو
سیم فر اتابک دان چهارم دولت سلطان
همی تا ابر نقاشی کند در فصل فروردین
همی تا باد عطاری کند در نیمه نیسان
همی تا عادت آن باشد که عشاق جهان دایم
بنازند از شب وصل و بنالند از شب هجران
جهان باد از رخت خرم کرم باد از کفت شامل
نهادت دایم الصحه وجود ثابت الارکان
زمانه پیش تو بنده به فرمانت سرافگنده
فراز نامه نصرت همیشه نام تو عنوان
ترا هر روز و هر ساعت مسلم فتح دیگرگون
ترا هر لحظه و هر دم مسخر ملک دیگرسان
زمین مأمور حکم تست ازو بیخ بدان برکن
جهان شش گوشه ملک تست در وی شاخ تو بنشان
دل و چشم اتابک باد از تو خرم و روشن
مه عمر شما ایمن ز رنج و آفت و نقصان
تو زان پیر جوان دولت ممالک کرده مستخلص
وی از بخت جوان تو جهانرا دیده آبادان
تو همچون نام خود پیوسته ملک آرا و دین پرور
مجیر از جان درین حضرت چو حسان گشته مدحت خوان
فلک تا چند خواهد گشت و عالم چند خواهد بود
دوامت باد ده چندین و عمرت باد صد چندان
رفیقت ز اختر میمون جلال و دولت باقی
نصیبت زایزد بیچون بقا و عمر جاویدان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش یک پادشاه بزرگ و پیروز سروده شده است که به خاطر عدالت و فتوحاتش در دنیا نامربوط به اوست. شاعر به ویژگیهای مثبت او اشاره میکند و از معجزاتش یاد میکند، او را همچون شیر و اژدها توصیف میکند و پیروزیهایش را در جنگها ذکر میکند. همچنین، از قدرت و شجاعت او در مقابل دشمنان سخن میگوید و آن را به ایزد نسبت میدهد، در حالی که در نهایت به آرزوی سلامتی و طول عمر برای او اشاره میشود. شاعر بر این باور است که حکومت او، پرثمر و نیکو است و بشارت پیروزیهای بیشتری را برای او میدهد.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو که از شکوه تو جهانِ پیروزی آباد شده و روزگار در دوران تو دادگریِ انوشیروان را دیده است.
هوش مصنوعی: در پیروزی مانند گردش آسمانی، در حرمت کعبهٔ دومی، در مرتبه به بلندای خورشید میرسی و لقبت «سایهٔ خدا» است.
هوش مصنوعی: هنگامی که جام به دست میگیری، بهشت شایستهٔ بزم توست و هنگامی که در صف نبرد اسب میتازی، آسمان شایستهٔ میدان توست.
هوش مصنوعی: تو معجزهٔ موسی را داری. اگر موسی عصا را مار کرد، تو در آتش حمله نیزهات را اژدها میکنی.
هوش مصنوعی: هر کس دست و شمشیر تو را در میدان مردانگی ببیند، داستان رستم دستان در نظرش سراسر نیرنگ و دروغ مینماید. شاعر میان «دستان» به معنای نیرنگ و لقب رستم بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: میتوانم سوگندی بخورم که شکستنش کفاره ندارد: سوگند به خاک پای تو که همچون آب چشمهٔ زندگی است.
هوش مصنوعی: سوگند میخورم که آسمان از گذشته تا امروز و از امروز تا روز قیامت با دولت تو بیعت کرده و میکند و پیروزی با پرچم تو پیمان بسته است.
هوش مصنوعی: آن که هم کشتی نجات است و هم طوفان، تویی؛ زیرا هنگام مهربانی کشتیِ رهایی هستی و هنگام خشم و هیبت طوفانِ نابودی.
هوش مصنوعی: گویی خدا تو را از آب و خاک نیافریده است، چون هر عضو تو را از شکوه و فضیلت به گونهای دیگر ساخته است.
هوش مصنوعی: زبانت را از شکر، طبعت را از آب، رویت را از نور، سخنت را از مروارید، سرت را از رحمت، دلت را از مهربانی، تنت را از پاکدامنی و دستت را از حجت و دلیل آفریده است.
هوش مصنوعی: با ضربهٔ شمشیر آزارِ فتنه را از جهان کم کردی و با نوک نیزه بلای سرکشی و نافرمانی را از عالم فرونشاندی.
هوش مصنوعی: هرچند پیروزیها و فتحهای تو چندان زیاد شده است که زبان از سپاسگزاری آن ناتوان است و خرد در وصفش سرگردان میماند،
هوش مصنوعی: اما این بار به یاری بخت و لطف خدا کاری کردی که چشم هیچکس در هیچ روزگاری از کسی ندیده بود.
هوش مصنوعی: این کار در سال پانصد و هفتاد و هشت، در روز عاشورا، سحرگاه روز جمعه، هنگامی رخ داد که ماه در درجهٔ سوم برج میزان بود.
هوش مصنوعی: این پیروزی به برکت دولتی کامل، به یاری نصرتی کافی، به فرخندگی طالعی خجسته و به لطف نیرومندی ایمان به دست آمد.
هوش مصنوعی: با لبهٔ شمشیر به بدخواه حجتی نشان دادی که خود گواه و دلیلی روشن بر طالع نیک تو شد.
هوش مصنوعی: پاک و بلندمرتبه است خدا! چه ساعت فرخندهای بود آن ساعتی که در صف نبرد برای کینخواهی کمر بستی و بر اسب یکرنگ خود نشستی.
هوش مصنوعی: زیر پایت اسب تازیِ تندرو همچون باد سخت بود و در دستت شمشیر هندیِ آتشگون؛ دشمن از آن شمشیر آهنین و آن اسب بادپا بیسر و سامان شد.
هوش مصنوعی: تو مانند شیر بودی و سر نیزهات مانند اژدها، و دشمنت میان این شیر و اژدها سرگردان ماند.
هوش مصنوعی: برای آنکه شمشیر تو را در میدان جنگ تماشا کنند، فرشته از عبادت بازماند و آسمان از گردش ایستاد.
هوش مصنوعی: از فراوانی نیزههای غلامانت، هوا همچون نیستان شد و از گرد سوارانت، زمین با آسمان یکسان گشت.
هوش مصنوعی: از گرمای حملهٔ تو آهِ دشمن مانند یخ سرد شد و از زخم خنجر تیزت دندان آسمان کنده شد.
هوش مصنوعی: بانگ و غوغای کوسها در پهنهٔ زمین هیاهو انداخته و خروش شیپورهای برنجین فریادش را تا سقف آسمان رسانده است.
هوش مصنوعی: نخست از گلوی دشمنان ستمگر و فرعونصفت دریایی از خون بر زمین روان کردی و سپس مانند موسی پسر عمران به سلامت و پیروزی از آن دریا بیرون آمدی.
هوش مصنوعی: گویی در آن هنگام برای کشتن دشمنت، نابودی دستهٔ شمشیر تو و مرگ پیکان تیر تو شده بود.
هوش مصنوعی: در شبدیز با شمشیر تیزت کاری کردی که یکصدم آن را نه علی در جنگ صفین کرد و نه رستم در توران.
هوش مصنوعی: کمان در دست غلامان تو مانند ابر بهاری شد که از آن تیرهای گوناگون همچون باران میبارید.
هوش مصنوعی: غلامانت در شبدیز روز دشمن بدبخت را چنان شب کردند که هیچکس هرگز پایان آن شب را نخواهد دید؛ یعنی دشمن برای همیشه تباه شد.
هوش مصنوعی: به یاری خنجر دلیران شیرمانند درگاهت، آسمان در آن دشت سگان را با خون دشمن تو مهمان میکند.
هوش مصنوعی: در آن سرزمین چنان سرهای بیتن و تنهای بیسر افتاده است که خردمند هم چهرهٔ این کس را از آن کس باز نمیشناسد.
هوش مصنوعی: تو برای مردمان سفرههای بسیار گستردهای، اما اکنون در آن میدان برای کرکسها سفره نهادی؛ یعنی لاشهٔ دشمنان خوراک کرکسها شد.
هوش مصنوعی: هر که از دست تو گریخت تنها جانش را به در برد، و حالش چنین بود: پرچم نیزهاش گسسته و دامن جامهٔ جنگیاش دریده.
هوش مصنوعی: رسم قربانی همیشه در دههٔ نخست ذیالحجه است، اما تو در دههٔ نخست محرم بدخواهت را قربانی کردی.
هوش مصنوعی: دشمنان از خواری رهایی نیافتند و آنان که جان به در بردند اکنون یکی درمانده در گوشهای است و دیگری در مسجدی پنهان شده است.
هوش مصنوعی: آسمان دید که از شبیخون تو برای بزرگ و کوچک آن لشکر، نفس در سینه چون زوبین دردناک و جامه بر تن چون زندان شده بود.
هوش مصنوعی: همهٔ پرچمهایشان را به غنیمت آوردی و واژگون کردی، یعنی وقتی دشمن سرنگون شد پرچمش نیز جز واژگون نمیتواند باشد.
هوش مصنوعی: تو پادشاه ایرانی، و در شبدیز گویی خسرو پرویز برای شیرین داستان پیروزی تو، پادشاه ایران، را بازگو میکند.
هوش مصنوعی: دشمنت با فال بد و نامی شوم به خوزستان گریخت و همراهش تنها دلی پر از درد بود، دردی که درمان ندارد.
هوش مصنوعی: از آه تلخ او شگفت نیست اگر از این پس از خاک خوزستان به جای نیشکر هندوانهٔ ابوجهل تلخ بروید.
هوش مصنوعی: کسی که آغاز نامش سراسر «شوم» است، که از تو دور باد، خردمندانه نیست که از او فال نیک چشم داشت.
هوش مصنوعی: برادرش در بند گرفتار مانده و لشکرش پراکنده و آواره شده و خودش پیاده با نیرنگ و فریب از دست تو گریخته است.
هوش مصنوعی: اگر بدخواه سرکشی کرد از لشکر تو کیفر دید، و اگر دشمن بداندیشی کرد از شمشیر تو شکست و خواری یافت.
هوش مصنوعی: سزای کسی که با بخت و دولت پادشاه همچشمی کند و در میان نعمت سرکشی و ناسپاسی نماید چنین است.
هوش مصنوعی: به نام خدا، که چشم بد دور باد، شکوه و پیروزی باید چنین باشد که دشمن از آن اندوهگین و نصرت از آن شادمان گردد.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو ای شاه بلندبخت و ای خورشید روزافزون؛ هزاران آفرین از سوی آفرینندهٔ جان بر جان تو باد.
هوش مصنوعی: سرانجام بدخواهان دولت را با شمشیری که پیروزیاش آسمانی است و نیزهای که چون اژدها جولان میدهد، شکستی و زخمی کردی.
هوش مصنوعی: دشمنان را فراری دادی و ناگهان پیروز و درخشان بیرون آمدی، مانند ماه که از ابر و مروارید که از آب و مشک که از ناف آهو و زر که از کان بیرون میآید.
هوش مصنوعی: شادمان و پیروز و نیکبخت پیش میرفتی؛ گامت در پی پیروزی بود و پرچمت سراسر تا کیوان بالا رفته بود.
هوش مصنوعی: رکاب تو بر سر فتح و افسار اسبت در دست پیروزی است و روزگار در برابر فرمانت سر تسلیم فرود آورده است.
هوش مصنوعی: آسمان آیهٔ «نصر من الله» را از قرآن به نام تو خوانده و جهان آیهٔ «انا فتحنا» را دربارهٔ شمشیر تو گفته است؛ یعنی پیروزی تو الهی است.
هوش مصنوعی: امیران و غلامانت در خدمت تو پیشاپیش آمدهاند؛ همه آبروی پیروزی را روشن کرده و کارهای دشوار ملک را آسان ساختهاند.
هوش مصنوعی: آسمان هر لحظه برای رضای خدا با پرچم تو مهربانی کرده و پیروزی صدبار با میل و رغبت جان خود را نثار درفش تو کرده است.
هوش مصنوعی: آوازهٔ بخت بلند تو را هم آسمان و هم ستارگان شنیدهاند و نامهٔ پیروزی تو را هم دانا و هم نادان خواندهاند.
هوش مصنوعی: از امروز تا یک ماه دیگر، به دست پیک دولت، خبر پیروزی تو به شرق و غرب و به آدمیان و پریان خواهد رسید.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، این پیروزی از چهار چیز برایت به دست آمد؛ این نکته را از من بنده بشنو و چون شنیدی آن را حقیقت بدان.
هوش مصنوعی: نخست از لطف خداوند، دوم از نیت نیک تو، سوم از شکوه اتابک و چهارم از دولت و اقبال سلطان.
هوش مصنوعی: تا زمانی که ابر در فروردین زمین را نقشونگار میکند و باد در میانهٔ نیسان بوی خوش میپراکند،
هوش مصنوعی: و تا زمانی که رسم چنین است که عاشقان جهان همیشه به شب وصال ناز کنند و از شب جدایی بنالند،
هوش مصنوعی: جهان از چهرهٔ تو شاد باد و بخشش از دست تو همه را فراگیرد؛ تن تو همیشه تندرست و وجودت استوار باد.
هوش مصنوعی: روزگار در برابر تو بنده و در فرمانت سرافکنده باشد و نام تو همیشه سرآغاز نامهٔ پیروزی باشد.
هوش مصنوعی: هر روز و هر ساعت پیروزی تازهای برایت مسلم شود و هر لحظه سرزمین دیگری به تصرف تو درآید.
هوش مصنوعی: زمین فرمانبر حکم توست، پس ریشهٔ بدان را از آن برکن؛ جهان ششسو قلمرو توست، پس در آن نهال و شاخهٔ خود را بنشان.
هوش مصنوعی: دل و چشم اتابک از تو شاد و روشن باد و ماهِ عمر شما از رنج و آسیب و کاستی در امان باشد.
هوش مصنوعی: تو به یاری آن پیرِ جواندولت (اتابک) سرزمینها را آزاد کرده و به دست آوردهای و او به برکت بخت جوان تو جهان را آباد دیده است.
هوش مصنوعی: تو مانند نام خود همیشه آرایندهٔ ملک و پرورندهٔ دین هستی و مجیر در این درگاه از جان، مانند حسان، ستایشگر تو شده است.
هوش مصنوعی: هر اندازه که آسمان بچرخد و جهان بر جا باشد، دوام تو ده برابر آن و عمرت صد برابر آن باد.
هوش مصنوعی: از ستارهٔ خجسته، شکوه و دولت پایدار همراهت باشد و از خداوند بیهمتا، بقا و عمر جاودان نصیبت شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سپهسالار لشکرشان یکی لشکر کاری
شکسته شد از و لشکر ولیکن لشکر ایشان
چه روز افزون و عالی دولتست این دولت سلطان
که روز افزون بدو گشته ست ملک و ملت و ایمان
بدین دولت زیادت شد به اسلام اندرون قوت
بدین دولت پدید آمد به تعطیل اندرون نقصان
بدین دولت جهان خالی شد از کفران و ازبدعت
[...]
خجسته دولت عالی همین کرد ای ملک پیمان
که فتحی نو دهد هر روز از یک گوشه کیهان
فرود آرد سپاهت را به گرد کشور عاصی
برآرد گرد از آن کشور بسوی گنبد گردان
برانگیزد ز شادروان سپاه پادشاهی را
[...]
چه گوئی؟ ای شده زین گوی گردان پشت تو چوگان
به دست سالیان شسته زمان از موی تو قطران
ز قول رفته و مانده چه بر خواندی و چه شنودی؟
چه گفتند این و آن هر دو؟ چه چیز است این، چه چیز است آن؟
گر این نزدیک را گوئی و آن مر دور را گوئی
[...]
چو رستم گشت در کوشش، چو حاتم گشت در بخشش
چو لقمان گشت در حکمت، چو سلمان گشت در عرفان
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.