خون بر آن سینه که فرسوده غمهای تو نیست
که بر آن سر که سراسیمه سودای تو نیست
تو گل باغ بهشتی و گلی نیست به باغ
که غلام نظر نرگس شهلای تو نیست
دست فرسوده بلا به به سراندازی غم
سر آن سر زده کو خاک کف پای تو نیست
دل رنجورم از امروز به فردا مرساد
گرش امروز غم وعده فردای تو نیست
نشود نامزد باغ طرب هیچ دلی
که طرب کاشته باغ دل افزای تو نیست
خلعت عمر گرامی که به بالای من است
به تو بخشم چه کنم گرچه به بالای تو نیست
چه کنم راحت آن دل که به بازار هوی؟
رنج فروسد گل غالیه فرسای تو نیست؟
چرخ منشور وفا می دهدم لیک چه سود
که بر او شکل قبول از خط طغرای تو نیست
گفتی از کار تو غافل نیم اندیشه مدار
نگر اقبال شهت، ور نه محابای تو نیست
خرد جان معانی که بدو گفت جهان
آن جهانی که فلک قادر امضای تو نیست
گرچه خضرای فلک صحن گلستان بقاست
بر من نیم گل از گلشن خضرای تو نیست
دست در بار تو دریای جواهر هنر است
کشتی آن بحر به جز مرحله پیمای تو نیست
چرخ غواص بدین گونه نگونسار چراست؟
گر صدف یافته از ساحل دریای تو نیست
قاف حلم تو که چون کاف کفیدست به شکل
دل آن کوه که پروروده عنقای تو نیست
شکل جوزای تو چرخست و نماند بر چرخ
هیچ اختر که کمر بسته جوزای تو نیست
نرگسه دان فلک با همه گل خنده ماه
عکس یک پر گنه از گنبد مینای تو نیست
دامن جیب تو بار افکن جیب قمرست
غدر پیداش اگر پرده دنیای تو نیست؟
چرخ مه می شکند زور تو آن چرخ کجاست؟
که خجالت زده دست توانای تو نیست
به بقای تو جهان کز شب غم یافت نجات
باش کاین شست یک از قوت ابقای تو نیست
سپر چرخ به گشتن چو زره چشمه شدست
نگرد چشم تو الا که تماشای تو نیست
آن طراوت که ز سنبل چمن بستان راست
صد یکی یک شمر ار شاخ ثریای تو نیست
چمن عمر عدوی تو خزان کرده چراست؟
که نفس سوخته از نکهت نکبای تو نیست
چرخ آیینه ای آیین تو دید از پی آن
نیست یک لحظه که مشتاق بلایای تو نیست
گرچه خاکستر من زنگ زدای سحرست
تیغ برای شبست آینه برای تو نیست
گرچه بهرام سپهری به شجاعت رنجور
هست یکتا شده با آینه یکتای تو نیست
هر چه تشبیه تو سازیم درو سهو بسی است
حکم چون حورذ وقت وغاهای تو نیست؟
حمدلله که رسیدی به سر قمه ملک
به قبولی که فلک قابل امضای تو نیست
به تولای کرم بند گشادی ز جهان
خنک آن بنده که محبوس تولای تو نیست
من به جان یکدل و یک رو به توام نیست عجب
کیست کامروز چو من یکدل و یکتای تو نیست
خاک فرسای به آن رخ که زر سکه تو
کیمیا یافته سکه سیمای تو نیست
روز تو چهره نمود از شکن زلف سحر
خنک آن روز که مطرور و مولای تو نیست؟
در تمنای بهشت آن بود اینجا که دلش
طرب اندوخته عیش مهنای تو نیست
صفت گیتی آن جوید گه آثار قدر؟
که اثر یافته جام مصفای تو نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با تغزلی عاشقانه آغاز میشود که در آن شاعر دلدادگی خود را به معشوقی چون گل بهشت بیان میکند و هر دل و سری را که در بند او نباشد نفرین میکند. سپس به ستایش ممدوحی پادشاهگونه میرسد و بخشش، حلم، نیرو و برتری او بر آسمان و ستارگان را با تصویرهای نجومی و گلستانی بزرگ مینماید. در میانهٔ ستایش، از بیبهرگی خود گله میکند و در پایان به رسیدن ممدوح به اوج پادشاهی شادباش میگوید و وفاداری یکدلانهٔ خود را اعلام میکند. متن در بسیاری از بیتها آشفته است و معنای برخی بیتها قطعی نیست.
هوش مصنوعی: خون بر سینهای باد که از غم تو فرسوده نشده است، و خاک بر سری که از عشق و سودای تو آشفته نیست. این نفرینی است بر هر کس که دلبستهٔ تو نباشد.
هوش مصنوعی: تو گل باغ بهشتی و در باغ هیچ گلی نیست که بندهٔ نگاه چشمان سیاه و زیبای تو نباشد.
هوش مصنوعی: بهتر است دست از بلا فرسوده شود و سر در راه غم فدا گردد. سری که خاک کف پای تو نباشد، سزاوار بریدن است.
هوش مصنوعی: اگر دل بیمارم امروز غم وعدهٔ فردای تو را نخورد، آرزو میکنم که به فردا نرسد.
هوش مصنوعی: هیچ دلی به باغ شادی راه نمییابد، مگر آنکه شادیاش را باغ دلافزای تو کاشته باشد.
هوش مصنوعی: جامهٔ عمر گرانبهایم را که به اندازهٔ من است به تو میبخشم. چارهای ندارم، هرچند این جامه برای قامت تو کوچک است.
هوش مصنوعی: آسایش دلی که در بازار عشق رنج گلروی خوشبوی تو را نخرد، چه ارزشی دارد؟
هوش مصنوعی: آسمان فرمان وفا به من میدهد، اما سودی ندارد، زیرا نشان پذیرش و مُهر تو بر آن نیست.
هوش مصنوعی: گفتی از کار تو غافل نیستم، نگران مباش. اینجا شاعر از معشوق به ممدوح روی میآورد و به بخت پادشاه امید میبندد، که اگر آن نبود کسی پروای حال او را نداشت.
هوش مصنوعی: خرد، که جان معانی است، به جهان گفت که جهانی دیگر هست که آسمان بیفرمان تو توان امضای آن را ندارد. یعنی فرمان تو بر آسمان هم برتری دارد.
هوش مصنوعی: هرچند آسمان سبزرنگ صحن گلستان جاودانگی است، از گلشن سبز تو حتی نیمهگلی نصیب من نشده است. این گلهٔ شاعر از کمبهره ماندن خویش است.
هوش مصنوعی: بخشش تو دریایی از گوهر هنر است و کشتی آن دریا جز در راه تو حرکت نمیکند.
هوش مصنوعی: اگر آسمان غواص از ساحل دریای تو صدفی نیافته است، پس چرا اینگونه سرنگون مانده است؟ گویی آسمان برای یافتن گوهر بخشش تو سر به زیر شده است.
هوش مصنوعی: حلم تو کوهی چون قاف است و شکلش به حرف «کاف» میماند. هر کوهی که عنقای تو آن را نپرورده باشد، دلی ندارد و بیارزش است.
هوش مصنوعی: آسمان صورت جوزای توست و در آسمان هیچ ستارهای نمانده که مانند جوزا برای خدمت تو کمر نبسته باشد.
هوش مصنوعی: آسمان با همهٔ گلخندهٔ ماه، چون گلدانی است که به اندازهٔ بازتاب یک پر از گنبد مینایی تو هم نمیارزد.
هوش مصنوعی: گریبان تو جایی است که ماه بار خود را در آن میافکند. اگر پردهٔ دنیای تو نبود، فریبکاری آسمان آشکار میشد.
هوش مصنوعی: نیروی تو چرخ ماه را میشکند. کدام آسمان است که از دست توانای تو شرمنده نباشد؟
هوش مصنوعی: جهان به برکت بقای تو از شب غم رهایی یافت و پایدار ماندنش تنها از نیروی نگاهداشتن توست.
هوش مصنوعی: سپر آسمان از گردش بسیار، مانند زره سوراخسوراخ شده است، چنانکه هر سوراخش چشمی است که جز به تماشای تو نمینگرد.
هوش مصنوعی: طراوتی که سنبل باغ دارد، اگر از شاخهٔ ثریای تو نباشد، یک در صد هم به حساب نمیآید.
هوش مصنوعی: باغ عمر دشمن تو از آن به خزان رسیده که نفسش از بوی باد شوم تو سوخته است.
هوش مصنوعی: آسمان آیینهٔ آیین و رفتار تو را دید و از آن پس لحظهای نیست که مشتاق آزمونها و عطاهای تو نباشد.
هوش مصنوعی: هرچند خاکستر من زنگار سحر را میزداید، برای شب تیغ است، اما برای تو آیینه نیست. یعنی سخن من نیز درخور جلوه دادن مقام تو نیست.
هوش مصنوعی: بهرامِ آسمان (مریخ) هرچند در دلاوری یگانه است، در برابر شجاعت تو ناتوان است و به پای آیینهٔ یگانهٔ تو نمیرسد.
هوش مصنوعی: هر چیزی را که مانند تو بدانیم، در آن تشبیه خطای بسیار است، زیرا هیچ چیز همانند تو در هنگام جنگهایت نیست.
هوش مصنوعی: خدا را شکر که با چنان پذیرشی به اوج پادشاهی رسیدی که آسمان هم شایستگی امضای آن را ندارد.
هوش مصنوعی: تو با مهر و دوستیِ بخشش، بندها را از جهان گشودی. خوشا بندهای که در بند دوستی تو گرفتار باشد.
هوش مصنوعی: من با جان، یکدل و یکرو به تو وفادارم و این شگفت نیست، زیرا امروز کسی نیست که مانند من یکدل و یگانهٔ تو نباشد.
هوش مصنوعی: چهره بر خاک درگاه تو میسایم. زرِ سکهٔ تو کیمیای خود را از سیمای تو یافته است.
هوش مصنوعی: روز دولت تو از میان شکن زلف سحر چهره نمود. شاعر روزی را میستاید که در بندگی و فرمانبرداری تو باشد.
هوش مصنوعی: کسی در این جهان آرزوی بهشت دارد که دلش از عیش گوارای تو شادی نیندوخته باشد. یعنی بهرهمندِ بزم تو نیازی به بهشت ندارد.
هوش مصنوعی: کسی در پی شناختن اوصاف جهان و آثار تقدیر است که از جام زلال تو اثری نیافته باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ماه زیباست ولی چون رخ زیبای تو نیست
سرو یکتاست ولی چون قد زیبای تو نیست
تا تو از مشگ چلیپا به قمر بر زده ای
جبهه ای کو که برو داغ چلیپای تو نیست
گر چه رعناست رخ باغ به خوش خنده گل
[...]
نیست دردی که ز هر گوشه مهیای تو نیست
خیز کاین جای تو نیست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.