گر در دل بیمهرش یک ذره وفا بودی
انصاف در این عالم همتاش کجا بودی
گر چشم کرم گه گه بر حال منش بودی
جان در قدمش دادن حقا که روا بودی
گر طالع سعد ما ما را مددی دادی
آن شمع بتان دائم در مجلس ما بودی
گر ترک خطا کردی ای ترک ختا چشمت
جز مهر تو ورزیدن میدان که خطا بودی
گر نرگس سرمستت در من نظری کردی
چون زلف تو حال من آشفته چرا بودی
گر زاشک نگشتی سرخ این روی زراندودم
بر عشق خط سبزت زردیش گوا بودی
گر زآن که شبی دادی سلطان خیالت بار
این درد مرا الحق امید دوا بودی
جز من به وصال تو پیروز نگشتی کس
گر عاشق بیدل را تاثیر دعا بودی
گر هیچ طلب کردی وصل تو بها از ما
محصول دو کون آن را یک نیمبها بودی
گر معتزلی دیدی نور رخ چون ماهت
در مذهب او بیشک اثبات روا بودی
ور زآن که زدی لعلت بر هر دو جهان عکسی
بنیاد دو عالم را امکان بقا بودی
بر چون تو جهانسوزی عاشق نشدی ناصر
گر عاشقی ای دلبر نز حکم خدا بودی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل بر پایهٔ جملههای شرطی با «اگر» ساخته شده است. عاشق آرزوهای برآوردهنشدهٔ خود را برمیشمارد: وفای معشوق، نگاه لطف او، بخت یار و پذیرفته شدن دعایش. در میان این آرزوها، بیهمتایی معشوق را نیز با تصویرهایی میستاید؛ مانند گرانتر بودن وصال او از دو جهان، اثر چهرهاش بر عقیدهٔ معتزلی و توان زندگیبخش لبش. در بیت پایانی، شاعر عاشق شدن بر چنین معشوق ستمگری را به تقدیر الهی نسبت میدهد.
هوش مصنوعی: اگر در دل نامهربان معشوق ذرهای وفا بود، به راستی در این جهان کسی همتای او پیدا نمیشد. یعنی تنها کمبود او بیوفایی است.
هوش مصنوعی: اگر گاهگاهی با چشم بخشش به حال من نگاه میکرد، به خدا سوگند که جان دادن در پای او سزاوار بود.
هوش مصنوعی: اگر بخت نیک ما یاریمان میکرد، آن معشوقی که مانند شمعِ زیبارویان است همیشه در مجلس ما حاضر بود.
هوش مصنوعی: ای زیباروی ترکِ سرزمین ختا، اگر چشم تو خطا و ستمگری را کنار میگذاشت، بدان که هر کاری جز عشقورزیدن به تو خطا میبود. شاعر با «خطا» و «ختا» بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: اگر چشم مست و نرگسمانند تو نگاهی به من میانداخت، چرا حال من مانند زلف تو پریشان میماند؟
هوش مصنوعی: چهرهٔ من از غم عشق زرد شده است. اگر اشک خونین آن را سرخ نکرده بود، همین زردی گواه عشق من به خط سبز چهرهٔ تو بود.
هوش مصنوعی: اگر خیال تو که مانند پادشاه است، شبی مرا به حضور میپذیرفت و به خوابم میآمد، به راستی امید درمانِ این درد را داشتم.
هوش مصنوعی: اگر دعای عاشقِ دلباخته اثری داشت، هیچکس جز من به وصال تو کامیاب نمیشد.
هوش مصنوعی: اگر وصال تو از ما بهایی میخواست، همهٔ حاصل دو جهان فقط نیمی از بهای آن میشد. یعنی وصال تو بسیار گرانقدرتر از هر دو جهان است.
هوش مصنوعی: معتزله دیدن خداوند را ممکن نمیدانند. اگر یک معتزلی نور چهرهٔ ماهمانند تو را میدید، بیگمان در مذهب او نیز پذیرفتن دیدار روا میشد.
هوش مصنوعی: اگر لب لعلگون تو بازتابی بر هر دو جهان میانداخت، بنیاد دو عالم نیز امکان ماندگاری پیدا میکرد. یعنی لب تو مانند آب حیات است.
هوش مصنوعی: ای دلبر، اگر عاشقی به حکم و تقدیر خدا نبود، ناصر عاشق معشوقی جهانسوز مانند تو نمیشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.