جان صافی شده از یاد تو ای دوست تنم
بس که یاد تو کنم من توام اکنون نه منم
تا بدیدم که حجابند در این ره تن و جان
دشمن جان خود و خصم تن خویشتنم
هر چه آن یک دمم از خدمت تو برشکند
گر همه جان بود ای دوست از آن برشکنم
چیست مردی به زدن بیغم عشق تو نفس
گر زنم من نفسی بیغم عشق تو زنم
حسن خوبان ختا و ختن از پرتو توست
زآن قبل عاشق خوبان ختا و ختنم
زغنی چیست دو رنگی و حریصی زاغی
شکر یزدان که نه دون طبع چو زاغ و زغنم
چون ز سیمرغ نشان جستم و از قاف اثر
قاف و سیمرغ نبد جز که روان و بدنم
من آن بلبل عاشقدل عالیپرواز
که پر از حد حدوث است فضای چمنم
همه گویند که تن پیرهن نور خداست
من از آنم که همه نور بود پیرهنم
تا من از خاک جناب تو وطن ساختهام
میبرد رشک به جان عرش مجید از وطنم
پاک در چیدهام از خار طبیعت دامن
زآن ز گلزار حقیقت گل اسرار چِنَم
غیر چون نیست کی از غیر فروبندم چشم
پرده چون نیست کجا پرده به یک سو فکنم
ناصر خسرو اگر فلسفه دانستی من
ناصر دین حق و خسرو ملک سخنم
چون که صاف است چو جان این تن من چون گویم
ساقیان بر سر جان بار گران است تنم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزلی عرفانی است که در آن شاعر از فنا شدن در یاد دوست سخن میگوید، تا آنجا که دیگر خود را نمیبیند و تن و جان را حجاب راه میشمارد. با تمثیل سیمرغ و قاف، بلبل و گلزار حقیقت، مقصود را در درون خود مییابد و در پایان به اینجا میرسد که جز حق «غیری» نیست و پردهای در کار نیست. در مقطع با بازی با نام ناصر خسرو خود را ناصر دین و خسرو سخن میخواند و در بیت آخر تن پاکشده را دیگر بار گران جان نمیداند.
هوش مصنوعی: ای دوست، از بس به یاد تو بودهام تنم مانند جان پاک و صاف شده است؛ چنان در یاد تو غرق شدهام که اکنون خود تو شدهام و دیگر خودم نیستم.
هوش مصنوعی: از وقتی دیدم که تن و جان در راه رسیدن به تو پرده و مانعاند، دشمن جان خود و مخالف تن خویش شدهام.
هوش مصنوعی: هر چیزی که مرا حتی یک لحظه از خدمت تو باز دارد، ای دوست، اگر جانم هم باشد از آن میبرم و آن را رها میکنم.
هوش مصنوعی: نفس کشیدن بی غم عشق تو چه مردانگی و ارزشی دارد؟ اگر هم نفسی بکشم، آن را با غم عشق تو میکشم.
هوش مصنوعی: زیبایی زیبارویان ختا و ختن پرتوی از زیبایی توست؛ به همین سبب عاشق خوبان ختا و ختن هستم.
هوش مصنوعی: دو رنگی و دورویی کار زغن است و حرص کار زاغ؛ خدا را شکر که من مانند زاغ و زغن پستطبع نیستم.
هوش مصنوعی: وقتی در جستوجوی سیمرغ و کوه قاف برآمدم، دریافتم که قاف و سیمرغ چیزی جز جان و تن خود من نیست؛ یعنی مقصود در درون خود سالک است.
هوش مصنوعی: من آن بلبل عاشق و بلندپروازم که فضای چمن و پروازگاهم از حد عالم حادث و آفریده بیرون است.
هوش مصنوعی: همه میگویند تن جامه و پوششی برای نور خداست؛ من از آن کسانم که جامهام سراسر نور است.
هوش مصنوعی: از وقتی که خاک درگاه تو را وطن خود کردهام، عرش بزرگ خدا از جان به وطن من رشک میبرد.
هوش مصنوعی: دامنم را پاک از خار طبیعت و تعلقات جسمانی جمع کردهام؛ به همین سبب از گلزار حقیقت گل اسرار میچینم.
هوش مصنوعی: چون جز حق چیزی وجود ندارد، چگونه از غیر چشم ببندم؟ و چون پردهای در میان نیست، کدام پرده را کنار بزنم؟
هوش مصنوعی: اگر ناصر خسرو فلسفه میدانست، من یاریدهندهٔ دین حق و پادشاه سرزمین سخنم؛ شاعر با بازی با نام «ناصر» و «خسرو» خود را برتر مینشاند.
هوش مصنوعی: ای ساقیان، وقتی تن من مانند جان صاف و پاک شده است، چگونه بگویم که تنم باری سنگین بر جانم است؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
رزبان گفت که این مخرقه باور نکنم
تا به تیغ حنفی گردن هر یک نزنم
تا شکمشان ندرم، تا سرشان برنکنم
تا به خونشان نشود معصفری پیرهنم
ای خداوند یکی شاعر ساده سخنم
بمزاح است گشاده همه ساله دهنم
با ندیمان تو عشرت زنم و ربح کنم
نه ندیمان تو . . . لند و بدیشان شکنم
بلکه خود را بندیمان تو می برفکنم
[...]
یارب از عشق چه سرمستم و بیخویشتنم
دست گیریدم تا دست به زلفش نزنم
گر به میدان رود آن بت مگذارید دمی
بو که هشیار شوم برگ نثاری بکنم
نگذارم که جهانی به جمالش نگرند
[...]
دوستکامی که در آفاق چنان نیست منم
زانکه پرورده مخدوم زمانه حسنم
بلبل نعمت فضلم چو علی وچه عجب
که شکفته است گل خلق نبی در چمنم
این کم از شعر عمادیست اگر با شش ماه
[...]
چون ندارم سر یک موی خبر زانچه منم
بی خبر عمر به سر میبرم و دم نزنم
نا پدیدار شود در بر من هر دو جهان
گر پدیدار شود یک سر مو زانچه منم
مشکل این است که از خویشتنم نیست خبر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.